Yazı Detayı
08 Ekim 2018 - Pazartesi 09:10 Bu yazı 3169 kez okundu
 
MEHMET KURTOĞLU VE “EZELDEN URFA”
Mehmet SARMIŞ
mehmetsarmis@gmail.com
 
 
Mehmet Kurtoğlu, Urfa'nın son çeyrekte yetiştirdiği en üretken yazar. Kitaplarının sayısı 30'u geçti sanıyorum. Yayınlanmayı bekleyen çok sayıda eseri olduğunu da biliyorum. Şiir, deneme, roman, tiyatro, biyografi, seyahat, sinema, her alanda yazıyor. Dergi yazıları, röportajlar ve sık sık katıldığı sempozyum, konferans, panel türü çalışmaları da cabası.
 
Urfa'da iken bir süre Yazarlar Birliğinde beraber çalıştık. Ayrıldıktan sonra da kopmadık birbirimizden. En son mayıs ayındaki 10 günlük Balkan gezisinde birlikteydik. 
 
İlk tanıdığımda neyse o. Yıllardır Urfa'nın dışında yaşadığı halde hiç değişmiyor. Hali, tavrı, heyecanı, coşkusu, konuşması ve konuştukları… Tam bir Urfalı, daha ilk görüşte birkaç dakikalık konuşması ile kendini ele veriyor. Klasik bir Urfalı. Kötü mü? Hayır, orijinal, dahası sempatik. Konuşurken hızına yetişemiyorsunuz. Dinleyenlerin başını döndürüyor, şaşırtıyor, gülüyor, güldürüyor. 
 
Yazdıkları arasında başat konu Urfa. Urfa ile ilgili her şeyi okuyor ve yazıyor. Urfa ve Urfalılarla ilgili çalışmadığı bir konu yok gibi; olsa onu da hemen yazıp yayınlayabilir. Bunun çok olumlu yanları olmakla beraber bazı olumsuz yanları da var, aşağıda söz etmeye çalışacağım.
 
"Ezelden Urfa, Bir Şehir Aforizması", Kurtoğlu'nun geçen yıl yayınlanan kitabı. İkinci defadır okuyorum.
 
Çizgi Yayınlarından çıkmış. 328 sayfa. Resimler, A. Rezzak Elçi, Nihat Kürkçüoğlu, Abdurrahman Birden ve Metin Oydemir'e ait.
 
 Kitabın adından başlayalım. "Ezelden Urfa", tamam. Ancak "Bir Şehir Aforizması" ibaresindeki aforizma uygun düşmemiş. Fransızca bir kelime olan ""aforizma"ya, Türk Dil Kurumu sözlüğünde "özdeyiş" anlamı verilmiş. Özlü, çarpıcı, aykırı söz demek. Adına bakarak kitap böyle sözlerden oluşuyor zannediyor insan, ama değil. Evet, kitapta aforizma sayılabilecek çok söz var ama gene de uzun bir metne bu adı vermek uygun düşmemiş bence.
 
Kitabın Urfa görsellerinden oluşan güzel bir kapağı var. Keşke Urfa Kalesi de olsaydı.
 
Kitabın ithafı çok ilginç, tam iki sayfa tutuyor. Kurtoğlu, kitabını tarihten bugüne Urfalı veya Urfa ile ilişkili öne çıkmış bütün isimlere ithaf ediyor. Büyük bir kadirşinaslık. 
 
Kurtoğlu Önsöz'de de Urfa ile ilgili çok önemli değerlendirmeler yapıyor. Onun şehre yaklaşımını göstermesi bakımından kısa bir bölümü aktarmak istiyorum: "Dünya yeniden kurulurken, değişim ve dönüşümün pek iyiye gitmediği Urfa'ya eleştiriler elbette olmalıdır ki, taşlar yerine oturabilsin…. Urfa efsanelere boğulmuş, rüya gören bir şehirdir. Birinin onu bu rüyasından tokatlayarak uyandırması gerekir. Kendi kendisiyle yüzleşmeyen şehir, ne kadar zengin olursa olsun, kendini değiştirip dönüştüremez."(sf.14)
 
Kitap boyunca Kurtoğlu bunu yapmaya çalışıyor. Övgüler ve yergiler arasında gidip geliyor. Doğduğu, uzun süre yaşadığı, iyi tanıdığı şehri ve hemşehrilerini bir yerde göklere çıkarırken, hemen arkasından tokatlayarak yerin dibine batırıyor, kendine getirmeye çalışıyor. Zaman zaman çok aşırıya da kaçıyor: "… kitabımı övgü ve yergilerinden dolayı tutarsız veya çelişkili bulabilirsiniz. Hatta bazı satırlar ruhunuzu incitip, rahatınızı kaçırabilir." (sf. 13)Dediği gibi de oluyor.
 
Kitapta, Urfa'nın tarihi, coğrafyası, kültürü, sosyal ve ekonomik hayatı, kısaca Urfa ve Urfalı  ile ilgili hemen hemen her şey bir arada. Bir Urfa Ansiklopedisi gibi, ama öyle ansiklopediler gibi resmi ve soğuk değil, bir roman tadında, akıp gidiyor. Geçmişle bugün, pagan ve Hıristiyanlık dönemi ile İslamî dönem, teorik değerlendirmeler, somut ve soyut hususlar, hatıralar, şiirler, öyküler, türküler, efsaneler, hepsi iç içe. Her görüşüne katılmayabilirsiniz. Bazen "Bu kadarı da olmaz." diyebilirsiniz. Mesela ben artık "Kurtoğluca" dediğim "dişil"li, "eril"li değerlendirmelerinin çoğuna katılmıyor, çok zaman gülüp geçiyorum. Ama hepsinin yoğun bir zihnî mesainin ürünü olduğu kesin. Saygı duymak gerekir diye düşünüyorum.
 
Ben okurken büyük keyif aldım. Bilmediğim birçok şeyi öğrendim. Doğup büyüdüğüm ve yaşadığım şehri biraz daha yakından tanıdım. 
 
Urfa'yı iyi tanımak isteyen birinin, özellikle Urfalıların mutlaka okuması gerektiğini düşünüyor, herkese tavsiye ediyorum.
 
Ancak bazı eleştirilerim de olacak:
 
Bir defa Kurtoğlu, hemen hemen bütün kitaplarında olduğu gibi işi aceleye getirmiş. Konular yeterince düzenli değil. Tekrarlar çok. Birbirine zıt fikirler çok. Böyle bir kitapta olmaması gereken ayrıntılar çok. Örneklere girersem yazı çok uzar. Bunlarla beraber uzun şiirler, öyküler ve alıntılar da zaman zaman okuyucuyu esas konudan uzaklaştırıyor. Başlıklar da daha özenli seçilebilir, sıralama biraz daha uygun hale getirilebilirdi. 
 
Baskıda da yeterince özen yok. İyi bir editörlük hizmeti verilmemiş. Bozuk cümleler ve yazım hataları çok sırıtıyor.
 
Ancak bütün bunlar, kitabın önemini ortadan kaldırmıyor. Bu haliyle de çok güzel ve okunmaya değer.
 
Keşke diyorum, Kurtoğlu üzerinde biraz daha çalışsa. Hatta bundan sonraki muhtemel baskıları için kitabı baştan sona sıkı bir şekilde gözden geçirse, yazdıklarını damıtsa, fazlalıkları ayıklasa, şöyle 250 sayfa kadar konsantre bir eser ortaya çıkarsa. O zaman kendisinin çok sevdiği bir ifadeyle "kült" bir eser ortaya çıkar. Hem Kurtoğlu'nun, hem Urfa'nın kült bir eseri.
 
Ama pek sanmıyorum. Çünkü tanıdığım Kurtoğlu, büyük bir iştahla okumaya ve yazmaya devam edecektir. Bu gidişle kitaplarının sayısı 50'leri, 60'ları bulabilir.
 
Böyle olunca bize de kalemine ve yüreğine kuvvet demek düşüyor ancak. Ve okumak tabii.
 
Teşekkürler arkadaşım. 
 
Etiketler: MEHMET, KURTOĞLU, VE, “EZELDEN, URFA”,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA - 4
167 Okunma.
27 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA-3
253 Okunma.
26 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA -2
383 Okunma.
25 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA
546 Okunma.
02 Ekim 2021
AYRILMALAR VE KAVUŞMALAR
246 Okunma.
18 Ağustos 2021
UZAK DİYARLARDAN URFA’YA GELENLER
1010 Okunma.
26 Temmuz 2021
KOÇVİRAN'DA TARİHİ DOKU YOK OLMAK İLE KARŞI KARŞIYA
671 Okunma.
15 Temmuz 2021
URFA’NIN ÇOK RENKLİ SİMASI: MUHARREM ÇELİK
555 Okunma.
14 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-3
479 Okunma.
13 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-2
459 Okunma.
12 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-1
488 Okunma.
27 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-4
1563 Okunma.
26 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-3
844 Okunma.
25 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-2
960 Okunma.
24 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-1
932 Okunma.
12 Mart 2021
BİR GAZELİN PEŞİNDEN “VAMIK U AZRA”
3496 Okunma.
10 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU / İKİNCİ BÖLÜM
1099 Okunma.
09 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU BİRİNCİ BÖLÜM
773 Okunma.
04 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-2
1089 Okunma.
03 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-1
1040 Okunma.
02 Şubat 2021
NE OLACAK BU ESKİ URFA’NIN HALİ?
910 Okunma.
27 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -2
1006 Okunma.
26 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -1
1003 Okunma.
22 Ocak 2021
İKİ GÜZEL İNSAN, İKİ ÖRNEK ESNAF
1208 Okunma.
19 Ocak 2021
URFA’NIN UNUTTUĞU BÜYÜK HATTAT BEHÇET ARABÎ
2122 Okunma.
14 Ocak 2021
URFA İÇİN BÜYÜK BİR DEĞER: MAHMUT KARAKAŞ
1882 Okunma.
30 Aralık 2020
SORUN BÜYÜK VE DERİNDE
740 Okunma.
17 Aralık 2020
ŞANLIURFA YAZITLARI
1153 Okunma.
28 Kasım 2020
MİSBAH HİCRİ
1001 Okunma.
05 Kasım 2020
ŞAHİN DOĞAN VE İKİ KİTABI
1765 Okunma.
26 Eylül 2020
BİR GÜZEL İNSAN: İBRAHİM TORU
1159 Okunma.
08 Eylül 2020
BİR HAS ŞAİR: SEYYİD AHMET KAYA
1300 Okunma.
06 Şubat 2020
OKUMAK…
1972 Okunma.
17 Ocak 2020
ANSIZIN HAYAT
1164 Okunma.
13 Aralık 2019
SELAHATTİN EYYUBİ GÜLER VE SOĞMATAR KİTABI
1517 Okunma.
10 Aralık 2019
HÜZÜN
1071 Okunma.
22 Kasım 2019
BİR KİBİR, BİR KİBİR
1078 Okunma.
16 Kasım 2019
KADINLARLA İLGİLİ KISA KISA
1044 Okunma.
16 Eylül 2019
BİR ACAYİP GENÇLİK
1485 Okunma.
06 Ağustos 2019
KURTULUŞUN 100. YIL HAZIRLIKLARI
1895 Okunma.
02 Mayıs 2019
“HAKİKATİN İZİNDE” BİR “EZELÎ MAĞLUP” VE BİR “YALNIZ ENTELEKTÜEL”
1997 Okunma.
09 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-6- SON
1954 Okunma.
08 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-5
1551 Okunma.
07 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-4
1580 Okunma.
06 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-3
1572 Okunma.
05 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-2
1676 Okunma.
04 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-1
1957 Okunma.
26 Şubat 2019
YOLCULUK NEREYE?
1330 Okunma.
14 Şubat 2019
İMTİHAN GERÇEĞİ
2826 Okunma.
10 Aralık 2018
MİSBAH HİCRİ VE İKİ KİTABI
3273 Okunma.
01 Kasım 2018
SÖZ OKYANUSUNDA YOLCULUK
2296 Okunma.
24 Temmuz 2018
GÖBEKLİTEPE ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
7263 Okunma.
17 Temmuz 2018
ÇAPIT TOP
3316 Okunma.
23 Mayıs 2018
EDİRNE’DEN MOSTAR’A KÜLTÜR KERVANI
4482 Okunma.
19 Mart 2018
GAP GÜNDEMİYLE 20 YIL
2881 Okunma.
14 Mayıs 2015
KENAN EVREN ÖLDÜ, ADI YAŞIYOR
2749 Okunma.
05 Mayıs 2015
ÖLÜME ÖVGÜ
2909 Okunma.
28 Nisan 2015
YA BİZDENSİN YA DA…
1152 Okunma.
21 Nisan 2015
YENİ BİR FIRSAT
2770 Okunma.
08 Nisan 2015
DEVLETİN MALI NEDİR?
3200 Okunma.
01 Nisan 2015
GÜZEL ÖRNEKLER DE VAR
2682 Okunma.
26 Mart 2015
BİZ'İ ANLATMAYA DEVAM
2605 Okunma.
20 Mart 2015
YA, ALLAH BAŞARAMADINIZ DERSE…
1128 Okunma.
16 Mart 2015
1915'TEN GÜNÜMÜZE
2571 Okunma.
05 Mart 2015
ÇÖZÜM UMUDU
2559 Okunma.
02 Mart 2015
URFA'NIN BÜYÜK POTANSİYELİ
2846 Okunma.
26 Şubat 2015
MİLLETİN VEKİLİ OLMAK İSTEYENLERE…
1528 Okunma.
23 Şubat 2015
DEĞERLER EĞİTİMİ
2566 Okunma.
18 Şubat 2015
İKİ BABA VE BİZ
2593 Okunma.
10 Şubat 2015
YENİDEN YAZMAK
3265 Okunma.
Haber Yazılımı