Yazı Detayı
25 Mayıs 2021 - Salı 08:43 Bu yazı 960 kez okundu
 
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-2
Mehmet SARMIŞ
mehmetsarmis@gmail.com
 
 

1969 Yılında liseyi başarıyla bitirir. Okumaya karşı büyük bir hevesi vardır ama o sıralarda maddi durumları buna müsait değildir. Babası kendisine "Ya dükkâna gider esnaflık yaparsın ya da köye gider çiftçilik yaparsın." deyince "Bana yol parası ver, Ankara'ya gideceğim, hem çalışıp hem de üniversiteyi okuyacağım." diyerek meramını ifade eder. Daha önce Urfa'dan tanıştığı bir arkadaşının daveti üzerine Ankara'ya gitmeyi kafasına koymuştur. Oysa o zamana kadar Antep'ten ötesini görmemiştir. Yanına sadece yol parası alarak yola çıkar. Ankara'da arkadaşını bulamaz, amcası Necmettin Cevheri de o sırada yurt dışında olduğu için ortada kalır. İş bulmak amacıyla Ankara Belediyesi'nin bir işletmesi olan EGO'ya (elektrik, gaz, otobüs) müracaat eder, kendisini tabi tuttukları sınavı kazanıp işe girer. 

Yenimahalle'de tuttuğu bir evde tek başına kalmaya başlar. O yıl kayıt dönemini kaçırdığı için ikinci yıl (1970) Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi'nin ikinci öğretim (gece) Mimarlık Bölümüne kaydolur. Gündüz torna ve freze işleri yapar, gece okula devam eder, eve gelince geç vakte kadar ders çalışır. Müthiş bir tempoda, çok az uyuyarak hem işini aksatmaz hem derslerini.

Sanat okulu çıkışlıdır, eli işe yatkındır ve işini sevmektedir. Bundan dolayı çok başarılı olur. Nitekim o sıralar Türkiye'de şanzımanda çalışan ilk kuvvet dişlisini üretir. Motor üst kapak contasının (klingrit) piston çalışma yerine dikişsiz bilezik geçirir, çeşitli makine ve motor parçaları ile kalıplarını yapar. Arkadaşları ile beraber Türkiye'de ilk defa otobüs motor bloku dökümü yapıp çalıştırmışlar ki bu başarı gazetelerde manşet olmuştur. Dediğine göre eğer o günlerde bu çalışmalar destek görmüş olsa ve sanat okullarının önü açılmış olsa bugün ülkemizin bu alandaki yeri çok daha farklı olurdu.

Okulda da çok başarılı bir öğrencidir. Yaptığı birbirinden başarılı projelerle hocalarını çok şaşırtır, hatta bazılarını onun yaptığına inanmazlar. En zorlayıcı derslerden biri olan geometrik tasarım dersinde, öğrencilerin kolaylıkla anlayabileceği şekilde bir kitap hazırlar. Diploma projesini uzay mimarisinde verir. Türkiye'de uzay mimarisi (modern, kabuk, soyut) alanında diploma alan ilk öğrenci kendisidir. Stajlarını İstanbul AKM'de (Atatürk Kültür Merkezi) Türkiye Büyük Yapılar Projelendirme Dairesi'nde yapar. Mimar Hayati Tabanlıoğlu'nun başkanlığında; AKM'nin restorasyon detay çalışmalarında, Atatürk Hava Alanı (Yeşilköy) proje çizimlerinde, Dalaman Hava Alanı kontrol kulesi çizimlerinde, Cumhurbaşkanlığı Florya Deniz Tesisleri'nin projelerinde çalışır.

1976 Yılında üniversiteden mezun olur, hocalarının ve daha başka çevrelerin maddi açıdan çok avantajlı olan iş tekliflerini kabul etmeyip büyük bir sevdayla bağlı olduğu ve hizmet etmek istediği Urfa'ya gelir. Eski 11 Nisan Stadyumunun yanındaki Stad Apartmanında "Cevher Mimarlık" adıyla kendi mimarlık bürosunu açar. Ancak çok geçmeden askere gider. 1976-1977 yıllarında İzmir Narlıdere ve Diyarbakır İstihkâm Bölüğü'nde yedek subay (asteğmen) olarak görev yapar. Artık önünde hiçbir engel kalmamıştır, çok sevdiği mesleğini çok sevdiği Urfa'ya hizmet için icra edecektir.

Atatürk Caddesi Stad Apartmanındaki bürosunu, önce Urfa İşhanı'na, sonra mimari projesini kendisinin çizdiği Abdüllatif Yetkin İş Hanında bulunan bugünkü yerine taşır. İlgi alanlarını ve zevkini bürosunun dekorasyonunda da görmek mümkün. Klasik ve modern unsurların bir araya getirildiği, görünce hayran kaldığım çok güzel bir yer.
Tuğla kemerler, ahşap mobilyalar, camekânlı kitaplıklar, misafirlerini ağırladığı şark köşesi, orijinal resimler, özel sipariş bakır eşyalar, eski elektronik eşyalar, çizim masaları, mesleği ile ilgili her türlü teknik cihaz ve malzeme ve her tarafta ilginç ışıklandırma sistemi. 

Kocaman bir dolap eski yeni her türlü çizim malzemesi ile dolu; artık kullanmasa bile hiçbirini atmaya kıymamış. 

Bir odanın tamamını kütüphaneye dönüştürmüş. Dört tarafı, Selçuklulardan Osmanlılara kadar Türk mimarisine, İslam ülkelerinin mimarisinden modern dünya mimarisine kadar çok değerli mesleki kitaplarla dolu. 

Bütün bölümleri tek tek gezdim, bilgi aldım. Her taraf tıkış tıkış her türden çok değerli eserlerle ve eşyalarla dolu. Bence artık kendisine yetmiyor.

Cevher İlhan geleneksel mimarimize aşk derecesinde bağlı bir mimardır. Bu mimarinin de en önemli malzemesi taştır. Urfa taşı Allah'ın Urfa'ya verdiği bir nimettir ona göre. "Nehit" taşından yapılmış hayatlı bir Urfa evinde doğmuş, başka başka Urfa evlerinde yaşamış, o evlerin arasındaki sokaklarda, tetirbelerde dolaşmış, tarihi binaları olan okullarda okumuş; bütün bunlar da kendi tabiriyle "etlerine, kemiklerine kadar işlemiş" ve geleneksel mimariye karşı büyük bir sevgiye, aşka dönüşmüştür.
Ancak böyle olmakla beraber modern mimariyi de ihmal etmemiş,  geliştirdiği projelerde zaman zaman bu ikisini birbiriyle harmanlamaya çalışmıştır. Daha kırk yıl öncesinde çizdiği apartman projelerinde yuvarlak ve altıgen formlu balkon ve pencereleri, evin salonunda yüksek bir seki ile ayrılmış oturma mekânlarını, salon mutfak birleşimini mimarimize büyük bir cesaretle sokmuştur. 1990'lı yıllarda eski hava alanına hazırladığı mescit projesinde yuvarlak kubbeli otağ çadır tipini uygulayarak Harran Ovasına nazır bu hava alanında ovanın ruhuna uygun bir tasarım yapmıştır. (Kabası yapılan bu mescit, havalanın taşınması gündeme gelince maalesef tamamlanamamıştır.)

Kendi özel işlerinin haricinde Urfa üzerine de düşünmüş, düşüncelerini çevresindeki dostlarıyla paylaştığı gibi devlet yetkililerine de iletmeye çalışmıştır.

Mesela daha 1990'larda Dergah Platosunu tarihi ve dini havaya uygun bir hale getirmek üzerine düşünmüş, bir Mezopotamya şehri olan Urfa'da bir Mezopotamya harikası olan Babil Asma Bahçeleri gibi basamaklı bir yapıyı hayal etmiştir. Tam o sıralarda devrin valisi Ziyaeddin Akbulut da o bölgeyi araba trafiğinden ve gürültüsünden kurtarıp ıslah etmeyi planlamaktadır. Vali Beyle yapılan görüşmeler ve onun onay vermesi üzerine Türkiye çapında isim yapmış olan mimarlara avan projeler hazırlamaları için sipariş verilir ve bu projelerden Merih Karaaslan'a ait olanı geliştirilmeye değer görülür. "Dergah-Balıklıgöl Projesi" Merih Karaaslan'ındır ama bugünkü hale gelmesinde; Vali Ziyaeddin Akbulut, Vali Yardımcı Hasan Duruer, Başbakanlıkça görevlendirilen Proje Danışmanı Mimar Behruz Cinici, Belediye İmar Müdürü Haluk Coşkun, İnşaat Mühendisi Ahmet Al, Mimar Abdülkadir Öcal, Cihat Kürkçüoğlu,  Mehmet Oymak ve daha birçok isimle beraber Cevher İlhan da fikir bazında önemli katkılarda bulunmuşlardır.

2004 Yılında, devrin Belediye Başkanı Ahmet Eşref Fakıbaba, Cevher İlhan'a "Gel bu tarihi Urfa'ya hizmet et." diye davet edince, buna bigâne kalamamıştır. 2004-2015 yılları arasında toplam 11 yıl Şanlıurfa Belediyesi Koruma Amaçlı İmar Müdürlüğü bünyesinde "Belediye Başkan Danışmanı" olarak görev yapmış; bu esnada Urfa'yı sokak sokak, ev ev, kapı kapı gezmiş, geleneksel evlerimizdeki ve tarihi yapılarımızdaki mimari detayları, taş süslemeleri tespit etmiş, hazırladığı rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile bir çok yapıyı yıkılmaktan, yok olmaktan kurtarmış, kurtarılmasına vesile olmuş, birçok şadırvan, çeşme, taş mimari eserler ve müzeler yapmıştır.

 
Etiketler: İŞİNE, AŞKI, KATAN, MİMAR:, CEVHER, İLHAN-2,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA - 4
167 Okunma.
27 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA-3
253 Okunma.
26 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA -2
383 Okunma.
25 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA
546 Okunma.
02 Ekim 2021
AYRILMALAR VE KAVUŞMALAR
246 Okunma.
18 Ağustos 2021
UZAK DİYARLARDAN URFA’YA GELENLER
1010 Okunma.
26 Temmuz 2021
KOÇVİRAN'DA TARİHİ DOKU YOK OLMAK İLE KARŞI KARŞIYA
671 Okunma.
15 Temmuz 2021
URFA’NIN ÇOK RENKLİ SİMASI: MUHARREM ÇELİK
555 Okunma.
14 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-3
479 Okunma.
13 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-2
459 Okunma.
12 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-1
488 Okunma.
27 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-4
1563 Okunma.
26 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-3
844 Okunma.
24 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-1
932 Okunma.
12 Mart 2021
BİR GAZELİN PEŞİNDEN “VAMIK U AZRA”
3496 Okunma.
10 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU / İKİNCİ BÖLÜM
1099 Okunma.
09 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU BİRİNCİ BÖLÜM
773 Okunma.
04 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-2
1089 Okunma.
03 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-1
1040 Okunma.
02 Şubat 2021
NE OLACAK BU ESKİ URFA’NIN HALİ?
910 Okunma.
27 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -2
1006 Okunma.
26 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -1
1003 Okunma.
22 Ocak 2021
İKİ GÜZEL İNSAN, İKİ ÖRNEK ESNAF
1208 Okunma.
19 Ocak 2021
URFA’NIN UNUTTUĞU BÜYÜK HATTAT BEHÇET ARABÎ
2122 Okunma.
14 Ocak 2021
URFA İÇİN BÜYÜK BİR DEĞER: MAHMUT KARAKAŞ
1882 Okunma.
30 Aralık 2020
SORUN BÜYÜK VE DERİNDE
740 Okunma.
17 Aralık 2020
ŞANLIURFA YAZITLARI
1153 Okunma.
28 Kasım 2020
MİSBAH HİCRİ
1001 Okunma.
05 Kasım 2020
ŞAHİN DOĞAN VE İKİ KİTABI
1765 Okunma.
26 Eylül 2020
BİR GÜZEL İNSAN: İBRAHİM TORU
1159 Okunma.
08 Eylül 2020
BİR HAS ŞAİR: SEYYİD AHMET KAYA
1300 Okunma.
06 Şubat 2020
OKUMAK…
1972 Okunma.
17 Ocak 2020
ANSIZIN HAYAT
1164 Okunma.
13 Aralık 2019
SELAHATTİN EYYUBİ GÜLER VE SOĞMATAR KİTABI
1517 Okunma.
10 Aralık 2019
HÜZÜN
1071 Okunma.
22 Kasım 2019
BİR KİBİR, BİR KİBİR
1078 Okunma.
16 Kasım 2019
KADINLARLA İLGİLİ KISA KISA
1044 Okunma.
16 Eylül 2019
BİR ACAYİP GENÇLİK
1485 Okunma.
06 Ağustos 2019
KURTULUŞUN 100. YIL HAZIRLIKLARI
1895 Okunma.
02 Mayıs 2019
“HAKİKATİN İZİNDE” BİR “EZELÎ MAĞLUP” VE BİR “YALNIZ ENTELEKTÜEL”
1997 Okunma.
09 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-6- SON
1954 Okunma.
08 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-5
1551 Okunma.
07 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-4
1580 Okunma.
06 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-3
1572 Okunma.
05 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-2
1676 Okunma.
04 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-1
1957 Okunma.
26 Şubat 2019
YOLCULUK NEREYE?
1330 Okunma.
14 Şubat 2019
İMTİHAN GERÇEĞİ
2826 Okunma.
10 Aralık 2018
MİSBAH HİCRİ VE İKİ KİTABI
3273 Okunma.
01 Kasım 2018
SÖZ OKYANUSUNDA YOLCULUK
2296 Okunma.
08 Ekim 2018
MEHMET KURTOĞLU VE “EZELDEN URFA”
3168 Okunma.
24 Temmuz 2018
GÖBEKLİTEPE ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
7263 Okunma.
17 Temmuz 2018
ÇAPIT TOP
3316 Okunma.
23 Mayıs 2018
EDİRNE’DEN MOSTAR’A KÜLTÜR KERVANI
4482 Okunma.
19 Mart 2018
GAP GÜNDEMİYLE 20 YIL
2881 Okunma.
14 Mayıs 2015
KENAN EVREN ÖLDÜ, ADI YAŞIYOR
2749 Okunma.
05 Mayıs 2015
ÖLÜME ÖVGÜ
2909 Okunma.
28 Nisan 2015
YA BİZDENSİN YA DA…
1152 Okunma.
21 Nisan 2015
YENİ BİR FIRSAT
2770 Okunma.
08 Nisan 2015
DEVLETİN MALI NEDİR?
3200 Okunma.
01 Nisan 2015
GÜZEL ÖRNEKLER DE VAR
2682 Okunma.
26 Mart 2015
BİZ'İ ANLATMAYA DEVAM
2605 Okunma.
20 Mart 2015
YA, ALLAH BAŞARAMADINIZ DERSE…
1128 Okunma.
16 Mart 2015
1915'TEN GÜNÜMÜZE
2571 Okunma.
05 Mart 2015
ÇÖZÜM UMUDU
2559 Okunma.
02 Mart 2015
URFA'NIN BÜYÜK POTANSİYELİ
2846 Okunma.
26 Şubat 2015
MİLLETİN VEKİLİ OLMAK İSTEYENLERE…
1528 Okunma.
23 Şubat 2015
DEĞERLER EĞİTİMİ
2566 Okunma.
18 Şubat 2015
İKİ BABA VE BİZ
2593 Okunma.
10 Şubat 2015
YENİDEN YAZMAK
3265 Okunma.
Haber Yazılımı