Yazı Detayı
17 Temmuz 2018 - Salı 09:52 Bu yazı 3316 kez okundu
 
ÇAPIT TOP
Mehmet SARMIŞ
mehmetsarmis@gmail.com
 
 
M. Fuat Kürkçüoğlu'nun Haliliye Belediyesi tarafından yayınlanan "anı roman" kitabı. Alt başlığı "1950'lerde Urfa'da Hayat".
 
1950 doğumlu olan yazar ilkokula başladığı ilk bir yıl içindeki hatıralarını kronolojik olarak sıralıyor.  Ve her adımda hatıralarına ara verip anlattığı konuyla bağlantılı olarak o yılların Urfa'sını anlatıyor. Hem de ne anlatış! Bütün bir Urfa'yı ve o devirdeki sosyal hayatı, çok zaman Urfa ağzı ile ve her yönüyle, bütün detaylarıyla.
 
O yıllarda Urfa merkezi, aşağı yukarı Köprübaşından Urfa Kalesine, Kamberiye Mahallesinden Tılfındır Tepesine kadar bir alanı kaplıyor. Nüfusu 30 binler civarında. Yani küçücük. O yüzden herkes her yeri ve birbirini tanıyor.
 
O sıralarda hayatı Cumhuriyet Dönemi şekillendirse de Osmanlı'nın maddi manevi izleri henüz tamamıyla kaybolmamış. Üzerine Demokrat Partinin getirdiği yenilikler eklenmiş.
 
Kunduracı Bekir Emmi ile ev hanımı İslim Dayzenin beş erkek çocuktan oluşan ailesi. Bu çocukların tamamı ilim, kültür ve sanat alanında sivrilmiş, önemli eserler vermiş, vermeye de devam eden bugünün tanınmış simaları: Nihat, Cihat, Fuat, Mustafa ve Sabri Kürkçüoğulları… 
 
Yazar beş erkek kardeşin ortancası. Çocuk olması dolayısıyla çocukların; kız kardeşleri olmadığı için ev işlerinde annesine yardım ettiği ve küçük olduğu için de onunla beraber her yere girip çıktığı için kadınların; esnaf olan babasının yanına gidip gelmesi ve yaz tatilinde bir başka esnafın yanında çıraklığa başlaması dolayısıyla da erkeklerin dünyasını tanıyor. Her insanda olduğu gibi onda da çocukluk hatıraları daha kalıcı izler bırakmış. Uzun yıllar öğretmenlik yaptığı, kültür ve sanatla iç içe olduğu için yazdığı her konuya vakıf. Kitabı yazarken bir hayli de araştırdığı belli oluyor.
 
Okumaya başlayınca, küçük bir çocuk olan yazarla beraber Urfa'nın, sokak sokak mahallelerinde, meydanlarında, yollarında, kabaltılarında, camilerinde, okullarında, çarşılarında, hamamlarında, leyliçi evlerinde dolaşmaya çıkıyorsunuz. Doğumdan ölüme hayatın her anını, o dönemin adetleri ile yaşıyorsunuz. Doğum, sünnet, evlilik, düğün, Ramazan, dini ve milli bayramlar, eğlence, ölüm, yas, ne ararsan var. Yazın, kışın, kahvaltıda, diğer öğünlerde, uzun kış gecelerinde ne yenilir, ne içilir? Bir evin bölümleri, evin düzeni, ev eşyaları, akrabalık ve komşuluk ilişkileri, kış ve zahire hazırlıkları bütün ayrıntıları ile veriliyor. Sokak satıcılarını, "deli"lerini  isim isim tanıyorsunuz.
 
Bir büyük bilinciyle ama bir çocuğun gözünden. Çok yalın ama çok tatlı bir üslupla.
 
Okurken gözünüzde çok sevimli bir çocuk canlanıyor. Zeki, afacan ve aynı zamanda çok da duygusal. Bana biraz Şeker Portakalı'nın Zeze'sini hatırlattı. Onun gibi hem gülüp hem ağlatıyor. Tek kız kardeşleri Vecihe'nin kızamıktan ölümüne ağlarken, birçok yerde kahkahalarla güldüm. Birçok bölümünü evde bizim çocuklara da anlattım, beraberce güldük, üzüldük.
 
O dönem Urfa'sının birçok güzellikleri var. En güzeli de insani ilişkilerdeki doğallık ve samimiyet. Akraba ve komşular arasındaki yardımlaşma da çok etkileyici. Hayat daha sade, gıdalar daha doğal; belki daha yoksul ama kesinlikle daha insanî. Bugün maalesef o güzellikleri büyük ölçüde kaybettik, bundan dolayı da çok sorunluyuz ve mutsuzuz. 
 
Fakat o dönemin zorlukları da çok, sıkıntıları da… Kanalizasyonlar açıktan akıyor, evlerde su yok, temizlik çok sıkıntılı. Herkesin okula gitme şansı yok. İmkânlar çok kısıtlı. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin öğrencilere yaklaşımı o dönem için normal karşılansa da bugün için kabul edilebilir değil.
 
Hâsılı kitap çok güzel. O dönem Urfa'sı için çok önemli bir kaynak. Başka bir yerde bir arada bulma şansınız olmayan çok değerli bilgiler var. 
 
Keşke herkes kendi hatıralarını ve "kendi Urfa'sını" yazsa… Hatta Fuat Bey, daha sonraki hatıralarını da yazsa... Bu tür kitapların, o dönemi çalışacak yazar ve akademisyenler için zengin bir arşiv oluşturacağına inanıyorum. Kitabın sonundaki Urfa ağzı sözlüğü de çok faydalı. Ancak üzerinde biraz daha çalışılabilirdi.
 
450 Sayfalık kitabı okumaya başlayınca elimden bırakamadım ve bir iki gün içinde bitirdim. Bittiği için de üzüldüm. Belki de o hayatın bir kısmına ben de yetiştiğim için bu kadar hoşuma gitti. Urfalı olmayanların ve o döneme yetişmeyenlerin de aynı şekilde hoşuna gider mi bilmiyorum.
 
Kendi adıma bu güzel ve çok faydalı eserden dolayı Fuat Beye çok teşekkür ediyor, yazacak hatıraları olup yazmayanlara örnek olmasını diliyorum. 
 
Etiketler: ÇAPIT, TOP,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA - 4
161 Okunma.
27 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA-3
249 Okunma.
26 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA -2
381 Okunma.
25 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA
545 Okunma.
02 Ekim 2021
AYRILMALAR VE KAVUŞMALAR
245 Okunma.
18 Ağustos 2021
UZAK DİYARLARDAN URFA’YA GELENLER
1010 Okunma.
26 Temmuz 2021
KOÇVİRAN'DA TARİHİ DOKU YOK OLMAK İLE KARŞI KARŞIYA
671 Okunma.
15 Temmuz 2021
URFA’NIN ÇOK RENKLİ SİMASI: MUHARREM ÇELİK
555 Okunma.
14 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-3
479 Okunma.
13 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-2
459 Okunma.
12 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-1
488 Okunma.
27 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-4
1563 Okunma.
26 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-3
843 Okunma.
25 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-2
958 Okunma.
24 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-1
931 Okunma.
12 Mart 2021
BİR GAZELİN PEŞİNDEN “VAMIK U AZRA”
3496 Okunma.
10 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU / İKİNCİ BÖLÜM
1099 Okunma.
09 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU BİRİNCİ BÖLÜM
773 Okunma.
04 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-2
1089 Okunma.
03 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-1
1040 Okunma.
02 Şubat 2021
NE OLACAK BU ESKİ URFA’NIN HALİ?
909 Okunma.
27 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -2
1006 Okunma.
26 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -1
1003 Okunma.
22 Ocak 2021
İKİ GÜZEL İNSAN, İKİ ÖRNEK ESNAF
1208 Okunma.
19 Ocak 2021
URFA’NIN UNUTTUĞU BÜYÜK HATTAT BEHÇET ARABÎ
2122 Okunma.
14 Ocak 2021
URFA İÇİN BÜYÜK BİR DEĞER: MAHMUT KARAKAŞ
1882 Okunma.
30 Aralık 2020
SORUN BÜYÜK VE DERİNDE
739 Okunma.
17 Aralık 2020
ŞANLIURFA YAZITLARI
1153 Okunma.
28 Kasım 2020
MİSBAH HİCRİ
1000 Okunma.
05 Kasım 2020
ŞAHİN DOĞAN VE İKİ KİTABI
1765 Okunma.
26 Eylül 2020
BİR GÜZEL İNSAN: İBRAHİM TORU
1159 Okunma.
08 Eylül 2020
BİR HAS ŞAİR: SEYYİD AHMET KAYA
1300 Okunma.
06 Şubat 2020
OKUMAK…
1971 Okunma.
17 Ocak 2020
ANSIZIN HAYAT
1164 Okunma.
13 Aralık 2019
SELAHATTİN EYYUBİ GÜLER VE SOĞMATAR KİTABI
1517 Okunma.
10 Aralık 2019
HÜZÜN
1071 Okunma.
22 Kasım 2019
BİR KİBİR, BİR KİBİR
1077 Okunma.
16 Kasım 2019
KADINLARLA İLGİLİ KISA KISA
1044 Okunma.
16 Eylül 2019
BİR ACAYİP GENÇLİK
1484 Okunma.
06 Ağustos 2019
KURTULUŞUN 100. YIL HAZIRLIKLARI
1895 Okunma.
02 Mayıs 2019
“HAKİKATİN İZİNDE” BİR “EZELÎ MAĞLUP” VE BİR “YALNIZ ENTELEKTÜEL”
1997 Okunma.
09 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-6- SON
1954 Okunma.
08 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-5
1551 Okunma.
07 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-4
1580 Okunma.
06 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-3
1571 Okunma.
05 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-2
1676 Okunma.
04 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-1
1957 Okunma.
26 Şubat 2019
YOLCULUK NEREYE?
1329 Okunma.
14 Şubat 2019
İMTİHAN GERÇEĞİ
2825 Okunma.
10 Aralık 2018
MİSBAH HİCRİ VE İKİ KİTABI
3272 Okunma.
01 Kasım 2018
SÖZ OKYANUSUNDA YOLCULUK
2296 Okunma.
08 Ekim 2018
MEHMET KURTOĞLU VE “EZELDEN URFA”
3168 Okunma.
24 Temmuz 2018
GÖBEKLİTEPE ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
7263 Okunma.
23 Mayıs 2018
EDİRNE’DEN MOSTAR’A KÜLTÜR KERVANI
4482 Okunma.
19 Mart 2018
GAP GÜNDEMİYLE 20 YIL
2881 Okunma.
14 Mayıs 2015
KENAN EVREN ÖLDÜ, ADI YAŞIYOR
2749 Okunma.
05 Mayıs 2015
ÖLÜME ÖVGÜ
2909 Okunma.
28 Nisan 2015
YA BİZDENSİN YA DA…
1152 Okunma.
21 Nisan 2015
YENİ BİR FIRSAT
2769 Okunma.
08 Nisan 2015
DEVLETİN MALI NEDİR?
3200 Okunma.
01 Nisan 2015
GÜZEL ÖRNEKLER DE VAR
2682 Okunma.
26 Mart 2015
BİZ'İ ANLATMAYA DEVAM
2605 Okunma.
20 Mart 2015
YA, ALLAH BAŞARAMADINIZ DERSE…
1128 Okunma.
16 Mart 2015
1915'TEN GÜNÜMÜZE
2571 Okunma.
05 Mart 2015
ÇÖZÜM UMUDU
2558 Okunma.
02 Mart 2015
URFA'NIN BÜYÜK POTANSİYELİ
2845 Okunma.
26 Şubat 2015
MİLLETİN VEKİLİ OLMAK İSTEYENLERE…
1528 Okunma.
23 Şubat 2015
DEĞERLER EĞİTİMİ
2566 Okunma.
18 Şubat 2015
İKİ BABA VE BİZ
2593 Okunma.
10 Şubat 2015
YENİDEN YAZMAK
3264 Okunma.
Haber Yazılımı