Yazı Detayı
13 Temmuz 2021 - Salı 10:10 Bu yazı 459 kez okundu
 
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-2
Mehmet SARMIŞ
mehmetsarmis@gmail.com
 
 

Adnan Alpay, 1983 yılında liseyi bitirince ailevi sıkıntılardan ötürü, daha önce hiç bilmediği ve kalacak hiçbir yerinin ve tanıdığının olmadığı İstanbul'a gitmek mecburiyetinde kalmıştır. Giderken, kütüphanesini, arşivini ve tüm kültürel birikimlerini, Eski Arabizade Camii Hocası Ömer Devecioğlu'na emanet etmiş, sonradan yanına almıştır.

Sonradan çok ön plana çıkacak olan hayvan sevgisinin geçmişi de ilk gençlik yıllarına dayanmaktadır. Hayvan pazarından aldığı hamile bir koyunu ve daha sonra onun yavrusunu özenle beslemiş, her akşam otlatmaya götürmüş, fakat İstanbul'a giderken mecburen satmak zorunda kalmıştır.

Bu şartlar altında gittiği İstanbul gibi bir şehirde ilk zamanlar büyük zorluklarla karşılaşmıştır. Kalacak yer, geçim derdi, çalışmak mecburiyeti ve işe girdiği her yerde karşılaştığı olumsuz muameleler… 

Nihayet Üsküdar'da bir konfeksiyonda eski mesleği terziliğe dönmüştür. Bu arada yakınlardaki Aziz Mahmut Hüdayi Camiine namaz kılmakta, sonra caminin hocasıyla beraber, Kur'an öğrenmeye gelen üniversite öğrencilerine ders vermektedir. Orada görev yapan Abdullah Hoca, Urfalı olduğunu öğrenince onu hemen külliyeye yanına alır. Abdullah Hoca, 1970'lerde Hac için Urfa'ya gelen binlerce Hacı adayı gibi Urfalılar tarafından evlerde ağırlanmış, üstelik hoca olduğu için belediye hoparlöründen vaaz verdirilmiş biridir; Urfalılardan gördüğü bu ilgiyi ve iyiliği unutamamış olduğu için Adnan Alpay'ın şahsında Urfalılara böyle bir mukabelede bulunmayı kendine görev bilmiştir.

Bu dönem Adnan Alpay'ın da hayatında büyük bir önem taşımaktadır.

1983-1989 tarihleri arasında bu külliyede kalmış, tüm vakitlerde oradaki hizmetlere yardımcı olmuş, ayrıca sık sık Üsküdar Mihrimah ve Gülnuş Emetüllah Valide Sultan Camilerinde, diğer iki hoca ile beraber üçlü ezan okumuşlardır.

1984-1985 yıllarında yaklaşık 10 ay boyunca Aziz Mahmud Hüdayi Külliyesinin tamamının (caminin giriş kapıları, minber, mihrap, hünkâr mahfili, çeşme, türbe, kütüphane vs) üzerindeki yazıların onarımını tek başına yapmıştır. O günlerin hatırası olan fotoğraflar arşivinde mevcuttur. Ancak bir kere daha gadre uğramış ve bir kısım masrafları cebinden karşıladığı halde 10 aylık hizmetinin ücreti ödenmemiştir.

1988 yılında, Kültür Bakanlığının gazete ilanı ile açtığı sınava müracaat eder, Ankara'da yapılan sınavı kazanır, böylece 29 yıl sürecek olan memuriyet hayatına başlamış olur.

Bu süre zarfında bulunduğu görevleri ve yaptığı hizmetleri şöylece sıralayabiliriz:

1988-1991 Yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesinin arşivindeki Osmanlıca belgelerin transkripsiyonu ve tasnifi işinde çalışmıştır. 
Ocak 1991'den itibaren Sarayın teknik ressam ve Osmanlı arşiv uzmanlığı kadrosuna geçmiş, buradaki görevi süresince Müzenin Plan ve Proje Arşivinin kuruluşunda ve belgelerin tasnifinde çok önemli rol oynamıştır.

1996 yılında, "Saray idaresinin keyfiyeti ve baskısı sonucu, tayin nedenine aykırı ve uzmanlık bilgisiyle mütenasip olmayan bir şekilde ve iradesi dışında, önce Saray'ın Zülüflü Baltacılar Koğuşu Bölümüne gönderilmiş, bilahare sarayın inşaat vb. işlerinde görevlendirilmiştir. Kendisi bu konuyla ilgili olarak "Buna neden olan hakikatin dilini yazmak asla mümkün olmayacaktır ve sır olarak gidecektir." demektedir.

Ancak bu olumsuz şartlara rağmen çalışmaya ve eser vermeye devam etmiştir.  "Zülüflü Baltacılar" ocağının işleyişi ve koğuşun inşa kitabeleri hakkında bir araştırma kitabı hazırlamış olup halen kütüphanesinde mevcuttur. (Zülüflü Baltacılar, barış zamanı Harem'in odun ihtiyacını karşılar, sefer sırasında ise askerlerin önünü kapatan ağaçları keserdi. Başlıklarının iki yanında iki perçem sarktığı için kendilerine "Zülüflü Baltacılar" denirdi. Bunlar aynı zamanda padişahın yakın korumasını üstlenirdi.)

Yine Topkapı Sarayının Sultan Ahmed yönündeki Bab-ı Hümayun kapısından itibaren sarayın her tarafında taşa yazılı tüm inşa kitabelerini okumuş, kurşun kalemle belgelemiştir. Bu da bir kitap olarak kütüphanesindeki raflarda beklemektedir.

1997 yılında ise Divan Edebiyatı Müzesinde görevlendirilir. Bu görevi sırasında Çırağan Sarayından getirilen 40 tane mezar taşı sicil şahidesini ve Beşiktaş Mevlevihanesi'nin sicil şahidelerini okumuş, özgün boyut yazı kalıplarını ve metin transkripsiyonlarını hazırlamıştır. Bunlarla ilgili kitap çalışması, kendi tabiriyle "kuşe-i uzletinde" durmaktadır.

1998 yılında, önce AKM'nin (Atatürk Kültür Merkezi) resim galerisinde görevlendirilmiş, sonra, Kültür Varlıkları Bölge Koruma Kurulunda görev yapmak üzere Trabzon'a tayin edilmiştir.

 1999'da Topkapı Sarayı'ndaki ilk görev yerine dönmüş, bilahare İstanbul Arkeoloji Müzesinde görevlendirilmiştir. Bu görevi sırasında da Osmanlıca Arkeolojik Belgeler Arşivini kurmuş; 150.000 civarındaki belgeyi (Osmanlı ve Fransız baş kitabet evrakı) tasnif ederek arşivin alt yapısını hazırlamıştır.

Yine bu sırada ülke adına başka önemli bir hizmeti daha ifa etmiştir. Cumhuriyet kurulmadan önce Türk ve Alman ekiplerin Çorum Boğazköy/Hattuşaş'ta yaptıkları arkeolojik çalışmalar sonucu ortaya çıkarılan, koruma ve onarım için 1915-1917 yıllarında Berlin'e götürülen sfenks parçaları ve tabletlerin bir kısmı 1924-1943 yıllarında parça parça iade edilmiş, ancak bir sfenks iade edilmemiştir.  İşte Adnan Alpay söz konusu Sfenks'in Türkiyeye iadesi için bir yıl boyunca titiz bir çalışma yürütmüş, 200 sayfa tutarında bilgi ve belge hazırlamış ve Sfenks'in Çorum Müzesine iade edilmesinde önemli rol oynamıştır.

Bu işlerle uğraşırken Müze kütüphanesine taşıttırılan 150.000 belgenin tasnifi ve analitik belge özetlerinin katalog çalışmasının durdurulması yetmiyormuş gibi mükâfat (!) olarak da Beyazıt Devlet Kütüphanesine bekçi ve hamal olarak görevlendirilmiştir.

Görüldüğü gibi uğruna, kayıt yaptığı dört üniversiteyi terk etmek zorunda kaldığı bu hizmetlerine karşılık taltif görmeyi hak ederken, o uzmanlık alanı ile mütenasip olmayan görevlere getirilerek sürekli mağdur edilmiştir.

2006 yılında Topkapı Sarayı Müzesine geri dönmüş ve sarayın Plan ve Proje Arşivi'nin kurulması, tasnifi ve alt yapı işlerinde çalışmıştır. Bu bağlamda, hazırladığı peyzaj projesi müzenin birinci avlusunda uygulanmıştır. 

2007 yılında, kendi isteği ile Antalya Röleve Anıtlar Müdürlüğüne Makina Teknik Ressamı olarak tayin edilmiştir. Burada ve daha sonra görevlendirildiği Antalya Arkeoloji Müzesi, Tekelioğlu Halk kütüphanesi ve Ahmet Sönmez kütüphanelerinde de çoğunluğu Osmanlıca olmak üzere kitap tasnif çalışmalarını sürdürmüştür. Kısa süreliğine tekrar Antalya Müze Müdürlüğünde görevlendirilmiş ise de 2012 yılında istek dışı olarak Erzurum Kültür Varlıkları Koruma Kurulu Müdürlüğüne tayin edilmiştir. 2014'te tekrar Antalya'ya dönmüş, önce Güzel Sanatlar Galerisinde, sonra Antalya İl kültür Müdürlüğünde görev yapmış ve aynı yılın sonunda re'sen emekli edilmiştir.

O tarihten itibaren Antalya Kaleiçi'ndeki iki katlı evde münzevi bir hayatı sürdürmektedir.

 
Etiketler: BİR, MÜNZEVİ, HATTAT:, , ADNAN, HALİL, ALPAY-2,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA - 4
161 Okunma.
27 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA-3
248 Okunma.
26 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA -2
381 Okunma.
25 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA
545 Okunma.
02 Ekim 2021
AYRILMALAR VE KAVUŞMALAR
245 Okunma.
18 Ağustos 2021
UZAK DİYARLARDAN URFA’YA GELENLER
1010 Okunma.
26 Temmuz 2021
KOÇVİRAN'DA TARİHİ DOKU YOK OLMAK İLE KARŞI KARŞIYA
671 Okunma.
15 Temmuz 2021
URFA’NIN ÇOK RENKLİ SİMASI: MUHARREM ÇELİK
555 Okunma.
14 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-3
479 Okunma.
12 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-1
488 Okunma.
27 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-4
1563 Okunma.
26 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-3
843 Okunma.
25 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-2
958 Okunma.
24 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-1
931 Okunma.
12 Mart 2021
BİR GAZELİN PEŞİNDEN “VAMIK U AZRA”
3496 Okunma.
10 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU / İKİNCİ BÖLÜM
1099 Okunma.
09 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU BİRİNCİ BÖLÜM
772 Okunma.
04 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-2
1089 Okunma.
03 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-1
1040 Okunma.
02 Şubat 2021
NE OLACAK BU ESKİ URFA’NIN HALİ?
909 Okunma.
27 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -2
1006 Okunma.
26 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -1
1003 Okunma.
22 Ocak 2021
İKİ GÜZEL İNSAN, İKİ ÖRNEK ESNAF
1208 Okunma.
19 Ocak 2021
URFA’NIN UNUTTUĞU BÜYÜK HATTAT BEHÇET ARABÎ
2122 Okunma.
14 Ocak 2021
URFA İÇİN BÜYÜK BİR DEĞER: MAHMUT KARAKAŞ
1882 Okunma.
30 Aralık 2020
SORUN BÜYÜK VE DERİNDE
739 Okunma.
17 Aralık 2020
ŞANLIURFA YAZITLARI
1153 Okunma.
28 Kasım 2020
MİSBAH HİCRİ
1000 Okunma.
05 Kasım 2020
ŞAHİN DOĞAN VE İKİ KİTABI
1765 Okunma.
26 Eylül 2020
BİR GÜZEL İNSAN: İBRAHİM TORU
1159 Okunma.
08 Eylül 2020
BİR HAS ŞAİR: SEYYİD AHMET KAYA
1300 Okunma.
06 Şubat 2020
OKUMAK…
1971 Okunma.
17 Ocak 2020
ANSIZIN HAYAT
1164 Okunma.
13 Aralık 2019
SELAHATTİN EYYUBİ GÜLER VE SOĞMATAR KİTABI
1517 Okunma.
10 Aralık 2019
HÜZÜN
1071 Okunma.
22 Kasım 2019
BİR KİBİR, BİR KİBİR
1077 Okunma.
16 Kasım 2019
KADINLARLA İLGİLİ KISA KISA
1044 Okunma.
16 Eylül 2019
BİR ACAYİP GENÇLİK
1484 Okunma.
06 Ağustos 2019
KURTULUŞUN 100. YIL HAZIRLIKLARI
1895 Okunma.
02 Mayıs 2019
“HAKİKATİN İZİNDE” BİR “EZELÎ MAĞLUP” VE BİR “YALNIZ ENTELEKTÜEL”
1997 Okunma.
09 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-6- SON
1954 Okunma.
08 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-5
1551 Okunma.
07 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-4
1580 Okunma.
06 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-3
1571 Okunma.
05 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-2
1676 Okunma.
04 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-1
1957 Okunma.
26 Şubat 2019
YOLCULUK NEREYE?
1329 Okunma.
14 Şubat 2019
İMTİHAN GERÇEĞİ
2825 Okunma.
10 Aralık 2018
MİSBAH HİCRİ VE İKİ KİTABI
3272 Okunma.
01 Kasım 2018
SÖZ OKYANUSUNDA YOLCULUK
2296 Okunma.
08 Ekim 2018
MEHMET KURTOĞLU VE “EZELDEN URFA”
3168 Okunma.
24 Temmuz 2018
GÖBEKLİTEPE ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
7263 Okunma.
17 Temmuz 2018
ÇAPIT TOP
3315 Okunma.
23 Mayıs 2018
EDİRNE’DEN MOSTAR’A KÜLTÜR KERVANI
4482 Okunma.
19 Mart 2018
GAP GÜNDEMİYLE 20 YIL
2880 Okunma.
14 Mayıs 2015
KENAN EVREN ÖLDÜ, ADI YAŞIYOR
2749 Okunma.
05 Mayıs 2015
ÖLÜME ÖVGÜ
2908 Okunma.
28 Nisan 2015
YA BİZDENSİN YA DA…
1152 Okunma.
21 Nisan 2015
YENİ BİR FIRSAT
2769 Okunma.
08 Nisan 2015
DEVLETİN MALI NEDİR?
3200 Okunma.
01 Nisan 2015
GÜZEL ÖRNEKLER DE VAR
2682 Okunma.
26 Mart 2015
BİZ'İ ANLATMAYA DEVAM
2605 Okunma.
20 Mart 2015
YA, ALLAH BAŞARAMADINIZ DERSE…
1128 Okunma.
16 Mart 2015
1915'TEN GÜNÜMÜZE
2571 Okunma.
05 Mart 2015
ÇÖZÜM UMUDU
2558 Okunma.
02 Mart 2015
URFA'NIN BÜYÜK POTANSİYELİ
2845 Okunma.
26 Şubat 2015
MİLLETİN VEKİLİ OLMAK İSTEYENLERE…
1528 Okunma.
23 Şubat 2015
DEĞERLER EĞİTİMİ
2566 Okunma.
18 Şubat 2015
İKİ BABA VE BİZ
2593 Okunma.
10 Şubat 2015
YENİDEN YAZMAK
3264 Okunma.
Haber Yazılımı