Yazı Detayı
12 Temmuz 2021 - Pazartesi 10:14 Bu yazı 488 kez okundu
 
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-1
Mehmet SARMIŞ
mehmetsarmis@gmail.com
 
 
Adını ilk defa Eski Urfa ile ilgili yürüyüş/yazı/paylaşımlarım sırasında duymaya başladım. Behçet Arabî'nin İstanbul'daki hat örneklerini ilk defa o keşfetmişti, o vesile ile. Sadece Antalya'da bir çeşit inziva hayatı yaşadığını öğrenebilmiştim.
 
Daha sonra paylaştığım fotoğrafların altına yaptığı ilginç ve güzel yorumları dikkatimi çekti. Urfa'yı yakından tanıdığı, Hattat Behçet Arabî'nin eserlerine özel bir ilgisinin olduğu, incelmiş bir estetik kaygıya ve derin bir hayvan sevgisine sahip olduğu kendini hemen hissettiriyordu.
 
Sonradan öğrendim ki Behçet Arabî'nin eserleri üzerine çok yoğun bir araştırma yapmış, hangi camilerde yazıları olduğuna, hatta levhaların caminin neresinde asılı olduğuna kadar bilgi sahibiymiş.
 
Eski sokak isimlerinin kaldırılıp numara verilmesinin ne kadar yanlış olduğuna dikkat çeken bir yorumunda şöyle diyordu:
 
"Mesele şu ki, yeni yetişen nevzatlara (çocuk, genç), dedelerinden yadigâr kalan, tarihi, kültürel ve önemli olayların hatırlanması veya kulağa küpe olması bağlamında, birer işaret izidir ve geçmişi geleceğe bağlaması ve unutulmaması gereken isimler, yerler, olaylar vb. canlı tutulması, aidiyeti bakımından önemlidir. Yaşayan ve gelecek nesle bir anlam sunar ve belki bir ideal ve kültürünü hatırlatır. İzler, silinmemesi gereken izler yer değiştirirse, bağ kopar ve geçmişle ve geçmişin güngörmüş değerleriyle…"
 
Hayvan sevgisi ise, başta kedi olmak üzere her fırsatta paylaştığı hayvan resimleri ile kendini gösteriyordu. Mesela eski Urfa evlerinden birinde bir gencin kuş "pin"i yaptığına ve güvercin beslediğine dair paylaştığım bir fotoğrafın altına şöyle yazmıştı: "Uçmaları gereken dilsiz kuşlar, hapis, ne acı verici bir durum." Yine Urfa'nın son kürkçülerinden birinin fotoğrafının altına "Dilsiz hayvanları sıra sıra dizmişler bir ipe, feryatları kalmış gökyüzünde." diye yazmıştı. Hayvanlar konusunda ben de kendimi hassas biri sanırdım, ama onun bu yorumuna kadar, konuya bu şekilde bakmayı akledememiştim. Kürkün de, üstelik daha çok küçük kuzuların kesilerek elde edildiğini bildiğim halde…
 
Karşımda gerçekten özel bir insanın olduğu çok açıktı.
 
Elinde Behçet Arabî'nin eserlerine dair kimsede olmayan veriler bulunduğunu, kendisinin de dünyada benzeri olmayan hat çalışmaları olduğunu öğrenince Urfalı genç hattatlardan İsmail Özbek'ten onunla irtibata geçmesini rica ettim. Kısa bir süre sonra da ben irtibat kurmak istedim, ancak telefon kullanmadığını, gece yarısı internet üzerinden görüşebileceğini söyledi.
 
Sonra biraz ben araştırdım, biraz kendisinden ve kendisini tanıyanlardan bilgi aldım; aşağıdaki yazı böylece ortaya çıktı:
 
Adnan Alpay, Urfa Kurtuluş Gazisi Sorukanlızade İsmail Hakkı Alpay'ın torunu, Mehmet Cemal Alpay'ın 3. Oğlu olarak 12.11.1964 tarihinde, Urfa Harrankapı'da Gümüşkuşak Mahallesinde doğdu ve 4 yaşına kadar burada yaşadı.
 
Daha sonra babasının Eyyübiye Mahallesinde yaptırdığı eve taşındılar ki sokağa bundan dolayı "Alpay Sokağı" adı verilmiştir. Babası, Urfa Sıtma Eradikasyon Bölge Başkanlığında laborant ve şoför olarak çalışmıştır.
 
Adnan Halil Alpay, 1977 Yılında Yavuz Selim İlkokulundan, 1980'de Gazi Ortaokulundan, 1983'te Endüstri Meslek Lisesi Makina Teknik Ressamlığı Bölümünden mezun oldu. Liseye kaydolurken, babası vefat etmiş olduğu için, o sırada Halk Eğitim Merkezi Başkanı olan İbrahim Halil Çelik kendisine veli olmuştur.
 
Estetik konulara, özellikle güzel yazı ve resme yatkınlığı ve yeteneği, küçük yaşlardan itibaren ortaya çıkmış olup, daha ortaokulda iken bir firmanın açtığı karakalem desen yarışmasına katılmış, ancak eseri PTT'de kaybolmuştur.
 
Okulun yanı sıra, o dönem pek çok çocuk ve genç gibi bir meslek öğrenmek ve aile bütçesine katkıda bulunmak amacıyla çalışmaya başladı; önce köşker, sonra uzun yıllar terzi çıraklığı ve kalfalık yaptı.
 
Ortaokulda iken (1978 veya 1979 yılında), bir gün Hz. İbrahim Halilüllah makamında, Dede Osman Avni Hazretlerini ziyareti sırasında, orada bulunan iki gencin kendi aralarında konuşurken ''… Biz kendi kitabımızı okumayı bilmiyoruz. ...'' sözlerini duyunca Kuran-ı Kerim okumayı öğrenmeye ve öğretmeye karar verdi, hemen akabinde bu amaçla Eyyübiye Mahallesi Çamlı Camii Hocası Hacı Kurt Hocadan dersler almaya başladı.
 
Bu süreçte yazıya olan yeteneğini fark eden Hacı Kurt, kendisini Miskinler Camii Müezzini Cevher Polat Hoca'ya yönlendirdi, bizzat rica etti. Cevher Hoca kendisine ''Önce "inşa" yazısı öğren sonra hüsn-i hat'' diyor. Onun tavsiyesi üzerine gittiği Attar Pazarında Mance Efendiden Ali Setiri Efendinin "Güldeste-i Bedayi" isimli inşa kitabını alıyor ve 6 ayda okumayı öğreniyor. Sonunda Cevher hoca, "Tamam, artık öğrendin" diyerek derse noktayı koyuyor. Böylece hüsn-i hat için gittiği yerden inşa öğreniyor. Bu dersler, kendisine sonraki yıllarda görev aldığı Topkapı Sarayı Müzesindeki arşiv çalışmalarında büyük kolaylık sağlayacaktır.
 
Lise eğitimine başladığı yıllarda Urfa'da çıkarılan Harran Dergisi çevresi ile tanıştı, onlara hizmet ederken kültürel birikimlerinden ve ortamlarından da istifade etti. İlk kültürel yazılarını derginin daktilosu ile yazdı. Bu arada PTT'nin önünde mektup kâğıdı, zarfı ve tebrik kartı satarak okul masraflarını çıkarmaya çalıştı. Zor yıllardı, yılmadı. Okul eğitiminin yanı sıra birçok başka meşguliyetleri de vardı. 
 
Mesela Kapalı Spor Salonunda Sıtkı Hocadan judo dersleri almıştır.
 
Okul, dergi işleri, spor ve iaşe gibi birçok meşguliyetinin arasında esas gönül verdiği hüsn-i hattan da kopmamış, sanat okulu süresince (1979-1983) Hattat Lobud Ahmed Vefik Efendinin tek talebesi olan Arabîzade Muhammed Behçet(Görgün) Efendinin eserlerinin peşine düşmüş; Urfa'daki camileri, evleri ve dükkânları dolaşmış, kâğıt ve taş üzerine yazdığı yazılarını kayıt altına alıp tasnif etmeye çalışmıştır. Asli ebadına sadık kalarak fotokopi ve fotoğraflarının çekimi için büyük emek, zaman ve o zor şartlarda para harcamıştır. Sonuç olarak Behçet Arabî'nin eserlerinin yüzde 75'ini tespit ve kayıt altına alabilmiş, yeterli maddi destek bulamadığı için tamamlayamamıştır. Yaptığı çalışmaların fotokopi ve fotoğraf arşivini halen şahsi kütüphanesinde muhafaza etmektedir. Kendi ifadesine göre "Arabîzade'nin hangi eserinin nerede olduğunu kendisinden başka bilen yoktur."
 
Yine 1983 yılında, Urfa İskân Kâtibi Birecikli Muhammed Emin Efendinin Haleplibahçe'deki köşkünün dört bir tarafında gri zemine beyaz mürekkeple ve ta'lik yazı çeşidiyle meşkettiği önemli şiirini ilk defa çok zor şartlar altında, merdiven olmadan, iptidai bir fotoğraf makinesiyle kayıt altına almış, siyah ve beyaz kartpostala bastırarak arşivlemiştir ki halen özel kütüphanesinde mevcuttur.
 
Eski Arabi Camiinin hocası Ömer Devecioğlu ile de dostluk kurmuş, hoca, kendisinin yazıp çerçevelettiği "Lafzatullah" levhayı camiye asmıştır.
 
Kendisinden, Üstad Behçet Arabî'nin, Dergahta günde üç öğün namazların ardından okunan "Evrad-ı Fethiye"yi mor ve fıstıki yeşil renk mürekkeple 20x20 cm ebadında bir kitapçık olarak yazdığını da öğreniyoruz. Zeki Hafız'ın oğlu cilt ustası Zeynel Abidin Bey tarafından ciltlenen eser, Behçet Arabî'nin büyük oğlu Hamud Beye takdim edilmiştir. Kitabın slaytları da Adnan Alpay'ın kütüphanesinde bulunmaktadır.
 
Behçet Arabî'nin Eski Arabî Camiinde görev yaparken, bir hutbe kitabı yazdığını da kendisinden öğreniyoruz, ama bütün çabalarına rağmen bu eseri bulamamışlar.
 
Etiketler: BİR, MÜNZEVİ, HATTAT:, , ADNAN, HALİL, ALPAY-1,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA - 4
158 Okunma.
27 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA-3
246 Okunma.
26 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA -2
379 Okunma.
25 Ekim 2021
OĞLUNUN DİLİNDEN DERVİŞ HOCA
543 Okunma.
02 Ekim 2021
AYRILMALAR VE KAVUŞMALAR
244 Okunma.
18 Ağustos 2021
UZAK DİYARLARDAN URFA’YA GELENLER
1010 Okunma.
26 Temmuz 2021
KOÇVİRAN'DA TARİHİ DOKU YOK OLMAK İLE KARŞI KARŞIYA
671 Okunma.
15 Temmuz 2021
URFA’NIN ÇOK RENKLİ SİMASI: MUHARREM ÇELİK
555 Okunma.
14 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-3
478 Okunma.
13 Temmuz 2021
BİR MÜNZEVİ HATTAT: ADNAN HALİL ALPAY-2
458 Okunma.
27 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-4
1562 Okunma.
26 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-3
840 Okunma.
25 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-2
957 Okunma.
24 Mayıs 2021
İŞİNE AŞKI KATAN MİMAR: CEVHER İLHAN-1
929 Okunma.
12 Mart 2021
BİR GAZELİN PEŞİNDEN “VAMIK U AZRA”
3496 Okunma.
10 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU / İKİNCİ BÖLÜM
1099 Okunma.
09 Şubat 2021
URFA KÜLTÜR VE SANATININ BÜYÜK EMEKTARI: CİHAT KÜRKÇÜOĞLU BİRİNCİ BÖLÜM
772 Okunma.
04 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-2
1087 Okunma.
03 Şubat 2021
URFA HİNDİYYE TEKKESİ-1
1038 Okunma.
02 Şubat 2021
NE OLACAK BU ESKİ URFA’NIN HALİ?
909 Okunma.
27 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -2
1005 Okunma.
26 Ocak 2021
BİR “YALAVUZ” ŞAİR: BEKİR URFALI -1
1003 Okunma.
22 Ocak 2021
İKİ GÜZEL İNSAN, İKİ ÖRNEK ESNAF
1208 Okunma.
19 Ocak 2021
URFA’NIN UNUTTUĞU BÜYÜK HATTAT BEHÇET ARABÎ
2122 Okunma.
14 Ocak 2021
URFA İÇİN BÜYÜK BİR DEĞER: MAHMUT KARAKAŞ
1882 Okunma.
30 Aralık 2020
SORUN BÜYÜK VE DERİNDE
739 Okunma.
17 Aralık 2020
ŞANLIURFA YAZITLARI
1153 Okunma.
28 Kasım 2020
MİSBAH HİCRİ
999 Okunma.
05 Kasım 2020
ŞAHİN DOĞAN VE İKİ KİTABI
1764 Okunma.
26 Eylül 2020
BİR GÜZEL İNSAN: İBRAHİM TORU
1158 Okunma.
08 Eylül 2020
BİR HAS ŞAİR: SEYYİD AHMET KAYA
1299 Okunma.
06 Şubat 2020
OKUMAK…
1971 Okunma.
17 Ocak 2020
ANSIZIN HAYAT
1163 Okunma.
13 Aralık 2019
SELAHATTİN EYYUBİ GÜLER VE SOĞMATAR KİTABI
1517 Okunma.
10 Aralık 2019
HÜZÜN
1071 Okunma.
22 Kasım 2019
BİR KİBİR, BİR KİBİR
1077 Okunma.
16 Kasım 2019
KADINLARLA İLGİLİ KISA KISA
1044 Okunma.
16 Eylül 2019
BİR ACAYİP GENÇLİK
1484 Okunma.
06 Ağustos 2019
KURTULUŞUN 100. YIL HAZIRLIKLARI
1894 Okunma.
02 Mayıs 2019
“HAKİKATİN İZİNDE” BİR “EZELÎ MAĞLUP” VE BİR “YALNIZ ENTELEKTÜEL”
1996 Okunma.
09 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-6- SON
1954 Okunma.
08 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-5
1551 Okunma.
07 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-4
1580 Okunma.
06 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-3
1571 Okunma.
05 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-2
1675 Okunma.
04 Mart 2019
BENİM 28 ŞUBAT’IM-1
1957 Okunma.
26 Şubat 2019
YOLCULUK NEREYE?
1329 Okunma.
14 Şubat 2019
İMTİHAN GERÇEĞİ
2825 Okunma.
10 Aralık 2018
MİSBAH HİCRİ VE İKİ KİTABI
3272 Okunma.
01 Kasım 2018
SÖZ OKYANUSUNDA YOLCULUK
2296 Okunma.
08 Ekim 2018
MEHMET KURTOĞLU VE “EZELDEN URFA”
3168 Okunma.
24 Temmuz 2018
GÖBEKLİTEPE ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
7262 Okunma.
17 Temmuz 2018
ÇAPIT TOP
3315 Okunma.
23 Mayıs 2018
EDİRNE’DEN MOSTAR’A KÜLTÜR KERVANI
4482 Okunma.
19 Mart 2018
GAP GÜNDEMİYLE 20 YIL
2880 Okunma.
14 Mayıs 2015
KENAN EVREN ÖLDÜ, ADI YAŞIYOR
2748 Okunma.
05 Mayıs 2015
ÖLÜME ÖVGÜ
2908 Okunma.
28 Nisan 2015
YA BİZDENSİN YA DA…
1152 Okunma.
21 Nisan 2015
YENİ BİR FIRSAT
2769 Okunma.
08 Nisan 2015
DEVLETİN MALI NEDİR?
3199 Okunma.
01 Nisan 2015
GÜZEL ÖRNEKLER DE VAR
2682 Okunma.
26 Mart 2015
BİZ'İ ANLATMAYA DEVAM
2604 Okunma.
20 Mart 2015
YA, ALLAH BAŞARAMADINIZ DERSE…
1128 Okunma.
16 Mart 2015
1915'TEN GÜNÜMÜZE
2571 Okunma.
05 Mart 2015
ÇÖZÜM UMUDU
2558 Okunma.
02 Mart 2015
URFA'NIN BÜYÜK POTANSİYELİ
2845 Okunma.
26 Şubat 2015
MİLLETİN VEKİLİ OLMAK İSTEYENLERE…
1528 Okunma.
23 Şubat 2015
DEĞERLER EĞİTİMİ
2565 Okunma.
18 Şubat 2015
İKİ BABA VE BİZ
2592 Okunma.
10 Şubat 2015
YENİDEN YAZMAK
3264 Okunma.
Haber Yazılımı