Yazı Detayı
01 Aralık 2017 - Cuma 06:57 Bu yazı 517 kez okundu
 
ZOR HAYATLAR
S. Ahmet KAYA
seyyidak@hotmail.com
 
 

Zor Hayatlar, Mehmet SARMIŞ Hoca'nın son kitabı. Kitap, yaşanmış gerçek olayları konu edinen hikâyelerden oluşuyor. Özellikle bölgemizde, yani Urfa ve civarında geçen bir takım olayları kendi üslubu ile anlatıyor. 

Kitabın kritiğini yapmadan önce hikâye nedir, ne değildir sorusu ile birlikte hikâye nasıl olmalıdır konusunu da incelemek gerektiği düşüncesindeyim.

Literatürde "Yaşanmış veya yaşanması imkân dâhilinde olan olayların okuyucuya haz verecek biçimde anlatıldığı kısa edebî yazılara" hikâye denir. Bu haliyle hikâye, insan yaşamının bir kesitini, yer ve zaman mefhumuna da bağlı kalarak karakterize eder. Hikâyede olay ya da durum söz konusu edilerek, kişilere bağlanır; olay ve durumun meydana geldiği yer ve zaman özellikle belirtilir.  Hikâyenin bu özellikli yapısı sürükleyici ve etkileyici bir dille ortaya konarak, bir bakıma okuyucuyu da hikâyenin içine çeker.

Hikâyede temelde bir olay vardır ve olaylar genellikle yüzeyseldir. Hikâyelerde düşündürmekten çok, duygulandırmak ve heyecanlandırmak esastır. Hikâye uzun bir zaman dilimini değil, sadece zamanın bir "an"ını anlatır. Ve o 'an' içinde olay ve durum, duygu ve heyecan mefhumu ön plana alınarak anlatılır. Hikâye bu esaslar üzerine kurulmak zorundadır. Bireysel ve sosyal düşünceler, duygu ve hayaller, hatta insanın zaafları bile bu kısa anlatımda öne çıkmalı, çıkarılmalıdır da. 

Bu bağlamda Zor Hayatlar'ı teknik ve içerik açısından kritik edebiliriz:

Zor Hayatlar'da Mehmet Sarmış, hikâye unsurlarına tamamen uymuş mudur (?) gibi bir soru getirebiliriz, kitapta yer alan hikâyeler için. Hikâyeleri okuduğumda gözüme ilk çarpan noktanın da zaman mefhumu olduğunu görüyorum… 

Çünkü hikâye zamanın bir an'ını değil, neredeyse hayatın bütününü kapsayacak biçimde ele alınmış. Bu şekliyle de bir bakıma hikayeler roman özeti gibi duruyor… Bu yüzden hikâyede verilmesi gereken duygu ve heyecan unsurları ikinci plana itilirken, hikâyenin esas unsurlarından olmayan "merak" unsuru ön plana çıkarılmış oluyor. 

Bu da bizim savunduğumuz "roman özeti" gibi duruyor savımızı doğrular nitelikte. Ki bunun bir sonucu olarak, hikâyede çok az sayıda olması gereken 'kişi'lerin bolluğu. Çünkü hikâye, zamanın bir 'an'ını ve o anda geçen olay ve durumu değerlendirdiğinden, doğal olarak 'kişi' sayısının da az olması gerekiyor bu durumda. Bir, iki, en fazla üç-dört kişi işe sınırlıdır hikâyenin yapısı…

Zor Hayatlar'a içerik açısından baktığımızda hiç de yabancısı olmadığımız, bildik konular/olaylar karşımıza çıkıyor: Berdel, Miras, Çok eşli evlilik, fakirlik, yaşlı erkeklere para karşılığı evlendirilen kızların hüznü yanı sıra, dünyanın her tarafında görülen ve insanlığın ortak malı olan gurbet, hüzün, vefa, dostluk gibi konuları içeriyor.

Mehmet Sarmış, özellikle yaşadığımız Bölgenin sosyal bir gerçeği olan Berdel, Çokeşli evlilik, istenmeyen evliliklere zorlama, miras gibi konulara / yaralarımıza parmak basıyor. Bunun sonucunda da ortaya çıkan sorunları konu edinmesi, hakikaten oldukça önem arz etmektedir. 

Bu yönüyle Zor Hayatlar, herkes tarafından okunması gereken bir kitaptır. Hatta naçizane, kitapta yer alan hikayelerin roman yazanlar tarafından tekrar ele alınıp değerlendirilmesini teklif ediyorum. 
Çünkü nasıl ki sevgiler çoğalarak aşka ve umuda dönüşüyor, sorunlar da söylenerek ve işlenerek çözüme ve umuda dönüşebilir diye düşünüyorum. 

 
Etiketler: ZOR, HAYATLAR,
Yorumlar
Diğer Yazılar
DOLAR… YA DA KAPİTALİZMİN HÜKÜMRANLIĞI
ANADOLU’DAN BİZE KALANLAR VEYA SANATIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
HAC VE AHLAK
YAZMAK…
SANAT ESERİ VE İŞLEYİŞ BİÇİMİ
12 Eylül darbesi dolayısıyla ŞİİR VE SAVUNMA
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ
“KIRILMALAR” DOLAYISIYLA FARUK UYSAL ŞİİRİ
ANADOLU'NUN MANEVİ IRMAĞI YUNUS EMRE…
URFA: RUHUN MASALI…
NABİ…
GÖKYÜZÜ MELEKLERİ / AYLİN BEBEK’İN HİKAYESİ
AHLAK VE HUKUK
MUHALEFET…
BUGÜN BAYRAM…
MEHMET TALAT AKAY’IN ARDINDAN…
FOLKLOR ŞİİRE DÜŞMAN DEĞİL
ORUÇ VE KUDÜS
SAVAŞ VE UÇURTMA
KUDÜS… EY KUDÜS!
HARRAN ŞİİR AKŞAMI
NASIL BİR ŞEHİR, NASIL BİR MİMARİ?
KADİM ŞEHİR
İNSAN ve ÇEVRE
Sarı Kitap Dolayısıyla TAYYİP ATMACA’NIN ŞİİRİ
GAP GÜNDEMİ İLE 20 YIL…
CAMİLER… İMAMLAR… YA DA MESCİD-İ NEBİ
YAZMAK…
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
ŞİİR NİÇİN YAZILIR VEYA NİÇİN OKUNUR ŞİİR
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER YAHUT BİZİM ŞEHİRDEN BEKLENTİLERİMİZ
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNMEK YA DA KENT KONSEYLERİ
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
ŞEHİRLER ÖLÜR DE
ARAYAN BULUR ŞAHİN DOĞAN GİBİ
ŞEHRİN REFLEKSİNİ ÖĞRENMEK
Siraç SUMAN
KAÇMAK…
GEBECE
ABD’YE OLAN NEFRETİM
AKADEMİK KİTAP OKUMAK Ya da TÜRKİYEDE’Kİ SURİYELİLER
KÜRT EDEBİYATI ÜZERİNE KISA BİR BAKIŞ
BUGÜN TAŞ ATMA GÜNÜ
SABİR RÜSTEMXANLI İLE
TEMMUZ ATEŞİ
TEK MİLLET TEK DEVLET
ŞEHİR ve İNSAN EĞİTİMİ
ÇANAKKALE RUHU DOLAYISIYLA
ŞEHİR VE KİMLİK
Yeni Bir Harran Dergisi
Aşk ve Mekân ŞEHİR
SAMİMİYET…
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER! YA URFA?
ERDEM, İNSAN, ŞEHİR…
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
Temmuz Ateşi
SAMİMİYET…
HİÇLİK… YA DA 15 TEMMUZ SÜRECİ
GÜNEŞİN ALTINDA ÇOK ŞEY OLUYOR
MELA AHMED CİZÎRΒNİN DİLİ
"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem"
BİR SEMPOZYUM'UN ARDINDAN
HARRAN DERGİSİ'NİN KAPANMASI
Türkiyelilik ve Osmanlılık
PERSONNA NON GRATTA
"TANRILAR VE KULLAR"
İNSAN-MEKÂN-ŞEHİR
SİYASETİN AMACI VE SİYASETÇİYE
KİM RÜYAMI GÖRECEK?
YENİ YILA BİR GİRERKEN...
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Şanlıurfa
Gök Gürültülü Sağanak Yağışlı
Güncelleme: 20.10.2018
Bugün
18° - 24°
Pazar
16° - 20°
Pazartesi
15° - 22°
Şanlıurfa

Güncelleme: 20.10.2018
İmsak
05:09
Sabah
06:30
Öğle
12:17
İkindi
15:20
Akşam
17:51
Yatsı
19:06
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı