301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
27 Temmuz 2018 - Cuma 10:20 Bu yazı 1100 kez okundu
 
URFA: RUHUN MASALI…
S. Ahmet KAYA
seyyidak@hotmail.com
 
 

Bir şehrin masal tadında olabilmesi için hangi özellikleri taşıması gerekir? Yahut masal özellikleri taşımayan bir şehre nasıl bakmalı ki, o şehir "masal" tadında görünebilsin. Doğrusunu söylemek gerekirse, Şahin DOĞAN'ın 'Ruhumun Masalı Şehr-i Urfa'sına bu ikinci cümleden yola çıkarak değerlendirmeyi daha uygun gördüm. Öyle de yaptım. Urfa, bazı nazarlara göre "masal" hüviyeti taşımayabilir. Zira masal biraz gerçek dışılıktır; zamansızlık, hayali kahramanlar ve sonu mutluluk… Bu açıdan bakıldığında Urfa öyle mi görünüyor? Elbette ki değil. 
Zira Urfa, hayal ile gerçek, zaman ile zamansızlık gibi masal unsurları içine sıkışmış bir profil çiziyor: Göbeklitepe bunun en iyi kanıtı… Orada tarih başlıyor, ama kimin tarihi, neyin tarihi belli değil…  Orada sadece koca bir mabet ve onun devasa ikili taşları… İşte bu, ayaklarını hayatın içine sokmuş bir masalın arta kalan kalıntıları.
Öte yandan teoloji, mistisizm; Hz. İbrahim, Hz. Eyyub; Dede Osman Avni, Bediüzzaman Sadi-i Kürdi… Gerçek olan ama Urfa'yı bir masal tadına yükselten değerler…
 Urfa'yı bir masal şehri olarak germek, değerlendirmek, tamamen insanın bakış açısıyla alakalı bir durum dedik. Eşyaya nasıl bakarsanız, size öyle görünür hesabı. Biraz da niyet ve düşünce. Folklor, din, şairanelik, musiki, lirizm, insani ilişkilerdeki samimiyet vs. bakımından Urfa, bir masal ve güzellik abidesi olarak hayranlık uyandıran bir şehir... Ki, eskiden olduğu gibi bugünde böyle. 
Kitaptan edindiğim izlenime göre Doğan da bu noktadan hareketle Urfa'yı bir Masal Şehir olarak tasvir ediyor. Ancak,  "Urfa'nın en büyük talihsizliği Yahya Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi dehaların kalemine misafir olmayışı." (s. 69) ifadesine katılmadığımı da defaten belirtmek isterim. Eğer ortada bir talihsizlik varsa bu, tamamen bu meşhur kalemlere aittir. Çünkü ülkenin sadece bir tarafını görüp, diğer tarafına/esas olana bigane kalmak; doğru bir tavır olmasa gerek. Bu tavır, bu yazarları fildişi kulesine çekmiyor mu, yabancılaştırıyor mu?. Ki bu durumda, bizim onlarla da bir işimiz olmaz zaten. Bence bu yüzden de hayıflanmamak gerek, Urfa'yı yazamamak onlar için talihsizlik iye düşünüyorum.
Diyelim ki yazdılar, Urfa ne kazanacaktı? Hiç! Zira İstanbul, Bursa, Konya, Ankara, Erzurum bunların kalemine misafir oldu da bu şehirler ne kazandı, diye sormak lazım. Bunun için naçizane hayıflanmıyorum…

***
Şehr-i Urfa, esas itibariyle kitap boyunca "içerik" olarak genel hatlarıyla "Rıdvaniye" külliyesi etrafında dönüyor; bütün açılımlar buradan hareketle yapılıyor; mitoloji, efsane-menkıbe, tarih, mimari, sanat, camii-ibadet, tasavvuf, eski ile yeninin kıyaslamaları, insani ilişkiler, anılar, özlemler, hatta öfkeler, yazıklanmalar, ah vahlar… Doğan, Urfa'yı taş ve görüntü olarak tasvir etmiyor, adeta onların içine giriyor, onların insanın ruhunda bıraktığı izdüşümü, meselenin felsefi arka planını irdeliyor. Eşyanın görünmeyen tarafına ayna tutmakla, asıl görünmesi gereken yüzü bize gösteriyor. Bütün çabası bu noktada yoğunlaşıyor… Bunu yaparken de geçmiş ile günümüz arasında bir rabıta kurarak, bir bakıma insanın çıkmazlarını, tasavvurlarını, özlemlerini, bir yerde geleneğe karşı lakaytsızlığını da anlatarak, dikkatlerimizi esas olana yani kendi köklerimize çekiyor. İyi de ediyor. Çünkü mimaride, sanatta, kültür ve irfanda, siyasette, eğitim ve bilimde, her şeyden önemlisi ahlakta içinde bulunduğunuz içler acısı durum, gerçekten çok korkunç boyutlara varmış bir durumda.  Bir an önce bundan sıyrılmanın tek yolu, kendi köklerimize, asli kaynağımıza yönelmemiz gerektiğini, üstü kapalı olarak bizlere hatırlatıyor... Kur'an'ın o yücelten çağrılarına yani. 
 
Urfa'nın kendi değerlerine karşı duyarsız bir şehir olduğunu sıklıkla tekrarlamasında da haksız sayılmaz. "Garip bir şehir Urfa, henüz kıymeti yeterince anlaşılamamış garip ve talihsiz bir şehir." (s.132) Bu anlaşılmazlık, bizatihi bu şehirde doğup büyüyen insanlar için geçerli. Üstelik bu şehrin yerlisi olduğunu iddia edenler tarafından anlaşılmamak, bir şehrin en büyük talihsizliğidir diyebiliriz.
Çünkü bir şehrin yerlisi olmak, o şehirde doğmuş olmak değildir. Bir şehri anlamak için de illaki oralı olmak gerekmiyor… Andre Gide, Bursa Yeşil Cami için kullandığı "zekânın kemal halinde sıhhati" ifadesi, bu anlamda mekânı ve şehri anlamakta önemli bir ipucudur. Yaşadığımız şehir olan Urfa, hakikaten atalarımızdan devr aldığımız Urfa'mıdır?  Hayır! Çağımızın gerektirdiği yapılaşma bir zorunluluk olabilir, ama en nazından ibadet yerleri olan camiler ve benzerleri, esas Urfa Mimarisi'ni yansıtacak biçimde olabilirdi! diye düşünüyorum. Bu durum bile bizim Urfa'yı hiç anlamadığımızı gösteriyor.
Zaten oldum olası, İstanbul Mimarisi ile yapılan camileri hiç sevmedim. Bunların başında geleni ise Mevlid-i Halil Camii. Bırakın İstanbul Mimarisi'ni, hiçbir şeye benzemiyor. Ne o, o biçimsiz kubbesi ile adeta Dergah'ın manevi havasına saplanmış bir bıçak gibi duruyor… Neyse…

Bir şehir kritiği yapmak için, özellikle Urfa'nın açmazlarını, sorunlarını, özlemlerini, bu şehrin yerlisi olarak kendi sorumluluklarımızı hatırlamak, gözden geçirmek için Ruhumun Masalı Şehr-i Urfa iyi bir seçim olabilir…

 
Etiketler: URFA:, RUHUN, MASALI…,
Yorumlar
Diğer Yazılar
YANGIN YERİ
ŞEHİR ve İNSAN EĞİTİMİ
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA II
ŞEHİR VE KİMLİK
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I-
TEMMUZ ATEŞİ
SAVAŞ VE UÇURTMA
SİYASET ÜZERİNE YAZMAK…. MI?
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
ŞEHİR VE ŞEHİRLİ…
MURSİ’NİN ŞEHADETİ DOLAYISIYLA…
SURİYELER… YA DA ENSAR - MUHACİR İLİŞKİSİ
TÜRKÜ DİNLEME TEMRİNLERİ
KUDÜS… EY KUDÜS!
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
KAPİTALİZMİN ŞEHİRLERİ
SÖZÜ YOLA KOYMAK VESİLESİYLE
İBRAHİM’İN DİNİNDEN OLMAK NASIL OLMAYI GEREKTİRİYOR
EDEBİYAT ORTAMI ŞİİR YILLIĞI
BİR ÖZGÜR DÜŞÜNME DENEMESİ: HAKİKATİN İZİNDE
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK YAHUT BİR URFA'YI TANIMA DENEMESİ
MANİFESTO
BU SEÇİM...
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
SEÇİM VE AMAÇ
KAÇIŞ…
ŞEHRİN MAKAMI
ZAMAN… BİR BÜYÜK SIR…
KÜRT EDEBİYATI ÜZERİNE KISA BİR BAKIŞ
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I
YAZMAK…
“COĞRAFYA KADERDİR” VESİLESİYLE
URFACA URFALICA
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
VAHY İLE DÜŞÜNME
MÜSLÜMAN’CA DÜŞÜNMEK…
ZİHNİYET KARMAŞIKLIĞI…
SELAHADDİN’İN KİTABI
BOYUNDAN BÜYÜK İŞLERE KARIŞMAK
FOLKLOR VE VAR OLMA YA DA FABLÊN KURDÎ
AHLAK VE HUKUK
HZ. MUHAMMED (SAV)’İ ANLAMAK…
Aşkın ve Geleneğin Şiiri “ESKİ GÜNLERDEN KALAN”
KİTAP FUARI İÇİN ÖNERİLER
Mekân ve Aşk ŞEHİR
KIVIRLIK KUŞLARI…
DOLAR… YA DA KAPİTALİZMİN HÜKÜMRANLIĞI
ANADOLU’DAN BİZE KALANLAR VEYA SANATIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
HAC VE AHLAK
SANAT ESERİ VE İŞLEYİŞ BİÇİMİ
12 Eylül darbesi dolayısıyla ŞİİR VE SAVUNMA
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ
“KIRILMALAR” DOLAYISIYLA FARUK UYSAL ŞİİRİ
ANADOLU'NUN MANEVİ IRMAĞI YUNUS EMRE…
NABİ…
GÖKYÜZÜ MELEKLERİ / AYLİN BEBEK’İN HİKAYESİ
MUHALEFET…
BUGÜN BAYRAM…
MEHMET TALAT AKAY’IN ARDINDAN…
FOLKLOR ŞİİRE DÜŞMAN DEĞİL
ORUÇ VE KUDÜS
KUDÜS… EY KUDÜS!
HARRAN ŞİİR AKŞAMI
NASIL BİR ŞEHİR, NASIL BİR MİMARİ?
KADİM ŞEHİR
İNSAN ve ÇEVRE
Sarı Kitap Dolayısıyla TAYYİP ATMACA’NIN ŞİİRİ
GAP GÜNDEMİ İLE 20 YIL…
CAMİLER… İMAMLAR… YA DA MESCİD-İ NEBİ
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
ŞİİR NİÇİN YAZILIR VEYA NİÇİN OKUNUR ŞİİR
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER YAHUT BİZİM ŞEHİRDEN BEKLENTİLERİMİZ
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNMEK YA DA KENT KONSEYLERİ
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
ŞEHİRLER ÖLÜR DE
ARAYAN BULUR ŞAHİN DOĞAN GİBİ
ŞEHRİN REFLEKSİNİ ÖĞRENMEK
Siraç SUMAN
KAÇMAK…
GEBECE
ABD’YE OLAN NEFRETİM
ZOR HAYATLAR
AKADEMİK KİTAP OKUMAK Ya da TÜRKİYEDE’Kİ SURİYELİLER
BUGÜN TAŞ ATMA GÜNÜ
SABİR RÜSTEMXANLI İLE
TEMMUZ ATEŞİ
TEK MİLLET TEK DEVLET
ÇANAKKALE RUHU DOLAYISIYLA
Yeni Bir Harran Dergisi
Aşk ve Mekân ŞEHİR
SAMİMİYET…
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER! YA URFA?
ERDEM, İNSAN, ŞEHİR…
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
Temmuz Ateşi
SAMİMİYET…
HİÇLİK… YA DA 15 TEMMUZ SÜRECİ
GÜNEŞİN ALTINDA ÇOK ŞEY OLUYOR
MELA AHMED CİZÎRΒNİN DİLİ
"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem"
BİR SEMPOZYUM'UN ARDINDAN
HARRAN DERGİSİ'NİN KAPANMASI
Türkiyelilik ve Osmanlılık
PERSONNA NON GRATTA
"TANRILAR VE KULLAR"
İNSAN-MEKÂN-ŞEHİR
SİYASETİN AMACI VE SİYASETÇİYE
KİM RÜYAMI GÖRECEK?
YENİ YILA BİR GİRERKEN...
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Şanlıurfa
Az Bulutlu
Güncelleme: 16.10.2019
Bugün
20° - 34°
Perşembe
21° - 32°
Cuma
19° - 31°
Şanlıurfa

Güncelleme: 16.10.2019
İmsak
05:06
Sabah
06:25
Öğle
12:16
İkindi
15:25
Akşam
17:57
Yatsı
19:11
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı