Yazı Detayı
14 Mayıs 2020 - Perşembe 12:59 Bu yazı 177 kez okundu
 
‘ROMALILAŞAN HIRİSTİYANLIK’TAN DERS ÇIKARMAK
Osman GÜLEBAK
o.gulebak@gmail.com
 
 

Bu hikaye, Hz. İsa döneminde 'Biz Allah'ın yardımcılarıyız' diyen havarilerin, putperest Roma İmparatorluğuna muhalefet ederken aynı zamanda giderek onu içselleştiren ve onun bir parçası haline gelen İsevi müminlerin yani 'Romalılaşan Hıristiyanlığın' ibretli hikayesidir. 

 

Hikayeleri günümüz modern dünya ile yüzleşmek zorunda kalan Müslümanların hikayesine çok benzeyen İsevi müminlerin, paganist Roma İmparatorluğuyla yaptıkları tevhidi mücadeleye bakmak ve bu mücadelenin neticesinden ders çıkarmak önemli bir konu olsa gerek.

 

İsevilik dini Roma İmparatorluğuna ait topraklarda ve Yahudiliğin içinde doğup gelişti. Hz. İsa, ilahi mesajını yayarken hem Yahudilerle hem de o dönemin büyük gücü olan putperest Roma ile mücadele etmiştir. Hz. İsa'nın suikaste uğrama dönemine yakın zamanda 'Biz Allah'ın yardımcılarıyız' diyen havariler, Roma'nın değişik bölgelerine dağılarak cemaatler kurup Hz. İsa'nın mesajını insanlara ilettiler. Yaklaşık M. 280'e kadar geçen dürede çok başarılı oldular. Roma hukukuna göre hiç bir hakka sahip olmayan halk tabakasından çok büyük rağbet gördüler. 

 

Putperest Roma bu gelişmeleri bir isyan dalgası olarak değerlendirerek İsevilere katliam yapmaya başladı. 5 bin, 10 bin, 20 bin ve daha fazlasını bir araya toplayıp arenalarda topluca aslanlara yem ettiler. İseviler çok sıkı imtihandan geçtiler. Buna rağmen bu cemaatleri yok olmuyor, bilakis Roma'lı yurttaş ve senatörler, yöneteceği ve emredeceği ahaliyi kaybediyordu.

 

Şiddetle sonuç alamayacağını gören Roma yönetimi, bunlarla baş etmenin başka yollarını aramaya başladı. Yaptırdığı araştırmalar sonucu bu tehlikeyi, ancak uzlaşma yoluyla ortadan kaldırabileceğini anladı. Roma onlarla uzlaşmaya düşünürken, çekilen işkencelerden bıkan İseviler de benzer şeyleri düşünmeye başlamışlardı. Havariler, Roma ile uzlaşıp iktidarı gücünü ele geçirirlerse dinlerini daha kolay yayabileceklerini düşünerek nihayet uzlaşıya vardılar. (1)

 

Yani her iki tarafta pragmatist düşünüyordu. Oysa tarih boyunca sabittir ki bu tür durumlarda zayıf olan güçlü olan benzemiştir. İşte burada gözden kaçırılan en önemli hakikat buydu. Bu uzlaşmada Pavlus'un yaptığı çalışmalar dikkat çekicidir. 

 

Romalı papalar, Mesih'in yeryüzüne inip Roma İmparatorluğunu yıkarak yerine Rabbin Krallığını kuracağı anı beklerken sürpriz bir gelişmeyle Roma İmparatoru Justinian Hristıyanlığı kabul etti ve imparatorluğun resmi dini olarak ilan etti.

 

Fakat, bu süreçte İseviler arasında ihtilaflar yaşayarak fırkalara ayrıldılar. Nihayet Roma aklı galip geldi ve meşhur deyimle "Hıristiyanlık Romalılaştı" Hıristiyanlık ifadesi, uzlaşma sürecinde ve sonrasında teolojisi yenilenen İseviliğe verilen addı. Bu yeni dinin adıydı. Uzlaşma olmasaydı Roma'nın şeriat devleti olacağı, "Roma'nın Hıristiyanlaşacağı" söylendi. (2)

 

Konsil toplantılarında varılan uzlaşma sonucu kentlerde kurulan kiliseler devletin resmi dinini temsil ederken; kente gitmeyip dağlarda kurdukları manastırlarda kalanlar tevhidi İseviliği temsil ettiler. İlk hicretin yaşandığı Habeşistan Kralı Necaşi'nin de bunlardan olduğu büyük olasılık. (3)

 

Roma'ya karşı mücadele ederken bir rakip olarak başarıyı, muhalifinin "araçlarını" kullanarak ve onun gibi örgütlenerek elde edeceğine inandılar. Bunun neticesi olarak Hıristiyanlar, dinlerinin getirdiği ilahi mesajı, Roma'ya ait ve onun tarihsel/felsefi tecrübesinin hasılası olan kurumsal yapılarının içeriklerine katmakta mahzur görmediler. Böylece Hıristıyan müminler, Roma'ya ve onun temsil ettiği uygarlığa karşı mücadele ederken aynı zamanda bu uygarlığı içselleştirerek istemeden onun bir parçası haline geldiler. (4)

 

Yaşanan sürece baktığımızda Havarilerin vahiy eksenli şekillenen yeni bir toplum kurma yerine varolan putperest Roma iktidarını ele geçirmeleri önümüze şu hakikatleri çıkardı:

 

1-İseviliğin tevhidi mesajı tahrif edildi 2-İsevilik protestanlaştırılarak hayata müdahalesi iptal edildi (laikliğin temeli atıldı) 3- O gün mevcut iktidardan zulüm gören mazlum insanların umutları heba edildi 4- 'Romalılaşan Hrıstiyanlık' adına hareket eden Kilisenin işlediği tüm cürümler, tevhidi İseviliğin hanesine yazıldı. Orta Çağ'da Aydınlanmanın muhalefet ederek kendini meşrulaştırdığı ve hatta birilerinin üzerimize boca ettiği  dinin, aslında Hz. İsa'ya inen tevhid dininin değil aslı bozularak Romalılaştırılan dinin olduğunu bir tarafa kaydetmek gerekiyor.

 

Peki, dünün Hıristıyan müminleri gibi bugünün Müslümanları da aynı adı kullanmayan bir Roma ile bugün karşı karşıyadır diyebilir miyiz? 

 

Ya da Roma'ya karşı muhalefet eden ilk dönemin Hıristıyan müminleri gibi, günümüz Müslümanlarının da  yaklaşık 20. asrın başlarında somut olarak karşılaştıkları modern uygarlığın kavram ve kurumsal düzeydeki araçlarını(Ulus Devleti İslamileştirme), kendilerini kuvvetli hale getireceğini düşünerek içselleştirmesi yukarıda sıralanan aynı vahim sonuçları doğrumayacak mıdır?

 

Türkiye, Sudan, İran, Afganistan, Pakistan vb gibi mevcut ulus devletlerde iktidarı ele geçiren Müslümanların, halkın beklentisinin aksine yaşadığı değişim ve dönüşüm ve bunun halkta oluşturduğu hayal kırıklığı aynı tehlikenin bizi de beklediğinin sinyalleri değil midir? 

 

İslam ümmetinin ve tüm mazlum insanlığın acısını ve sorumluluğunu kalbinde taşıyan her Müslüman'ın, mevcut gidişatı yeniden gözden geçirmesi ve yeni bir yol ve yöntem belirlemesi gerekmez mi?

 

Müslümanlar olarak, her seferinde birileri tarafından ıstılıp ısıtılıp tekrardan gündeme getirilen İslamcılık tartışmalarını bir kenara bırakıp kendi gerçeklerimizle yüzleşmek; yaşadığımız çağı ve mekanı iyice tanımak ve yaşadığımız sorunları aşmanın çözüm yolları üzerinde kafa yormamız gerekiyor.


 Bu, ümmetin belki de daha geniş çerçevede modern zamanın mağduru tüm insanlığın derdini/acısını yüreğinde taşıyan her vicdan sahibinin sorumluluğudur.

 

Kaynakça:
1-2) Hüseyin Alan/Siyerin Gölgesinde 2
3)T. Abdulkadir Hamid/Mekke Döneminde Siyasi Düşünce Metodolojisi
4)Abdurrahman Arslan/Sabrı Davet Eden Hakikat

 
Etiketler: ‘ROMALILAŞAN, HIRİSTİYANLIK’TAN, DERS, ÇIKARMAK,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-3
307 Okunma.
07 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-2
177 Okunma.
02 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-1
192 Okunma.
23 Mart 2020
TARİH BİZE NELER SÖYLER?
150 Okunma.
14 Şubat 2020
KUDÜS DAVASI VE MAYIN MERKEPLERİ
487 Okunma.
21 Ocak 2020
İSLAM DÜNYASI YOL AYRIMINDA: ADALETLİ BİRLİKTELİK Mİ KAOS MU?
447 Okunma.
18 Ocak 2020
ÖTEKİLEŞTİRME PROBLEMİ VE TOPLUMSAL ÇÖZÜLME
192 Okunma.
23 Eylül 2019
‘GÜVENLİ BÖLGE’Yİ BEKLEYEN TEHLİKE
754 Okunma.
12 Eylül 2019
KERBELA, SALTANAT VE ÜMMET
874 Okunma.
29 Ağustos 2019
MALAZGİRT'İN GÖRÜLMEYENLERİ: KÜRTLER
984 Okunma.
16 Ağustos 2019
KEŞMİR: BİRLİKTE YAŞAYAMAMANIN ACI MEYVESİ
582 Okunma.
10 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 2
452 Okunma.
09 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 1
502 Okunma.
05 Ağustos 2019
HÜKÜMDAR BEHRAM VE BAYKUŞUN HİKÂYESİ
469 Okunma.
26 Haziran 2019
DOĞU’DAKİ ARAZİ KAVGALARINA ŞAŞI BAKMAK!
747 Okunma.
09 Mayıs 2019
ULUS DEVLETTEN ‘BÖLGESEL ENTEGRASYON’A YENİ BİR SÜREÇ VE KÜRTLER…
799 Okunma.
03 Mayıs 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-2
705 Okunma.
29 Nisan 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-1
733 Okunma.
15 Mart 2019
‘KÜRT YOKTUR' POLİTİKASINDAN ‘KÜRDİSTAN YOKTUR’ POLİTİKASINA KÜRDİSTAN GERÇEĞİ
1113 Okunma.
14 Ocak 2019
KAPIMIZDA BEKLEYEN TEHLİKE
1668 Okunma.
03 Aralık 2018
SOROS’UN VAKFI GİTTİ YA YÜRÜRLÜKTEKİ POLİTİKALARI?
1626 Okunma.
27 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-2
1097 Okunma.
26 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-1
2780 Okunma.
20 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-2
1119 Okunma.
19 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-1
840 Okunma.
12 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASINDA KURUMLARIN YENİLENME ZORUNLULUĞU
1135 Okunma.
05 Kasım 2018
CADILARIN BİLİM YUVASINDA NE İŞİ VAR BEYLER?
1288 Okunma.
01 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -2-
989 Okunma.
31 Ekim 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -1-
907 Okunma.
19 Ekim 2018
ÂLİMLER BULUŞMASI VE KÜRTLER
1408 Okunma.
09 Ekim 2018
İBRAHİM EDHEM EFENDİYİ TANIYAN VAR MI?
1241 Okunma.
25 Eylül 2018
BİZ BU ÜLKENİN NESİ OLUYORUZ?
1930 Okunma.
11 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 2
1383 Okunma.
10 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 1
858 Okunma.
04 Haziran 2018
21. YÜZYILDA MUSAB OLABİLMEK
7590 Okunma.
29 Mayıs 2018
"EN KÖTÜ BARIŞ, EN HAKLI SAVAŞTAN DAHA İYİDİR"
1330 Okunma.
21 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-2
5522 Okunma.
20 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-1
1178 Okunma.
28 Şubat 2018
TÜRKİYE’DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-2
2219 Okunma.
27 Şubat 2018
TÜRKİYE'DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-1
1365 Okunma.
20 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -2
1701 Okunma.
19 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -1
1135 Okunma.
16 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-2
1291 Okunma.
15 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-1
1174 Okunma.
06 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (2)
1516 Okunma.
05 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (1)
1405 Okunma.
10 Ocak 2018
MÜNİR ÖZKUL VE KAYBOLAN MERHAMETİMİZ...
1355 Okunma.
26 Aralık 2017
KUDÜS VE YOL AYRIMINDAKİ İNSANLIK…
1334 Okunma.
18 Aralık 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ -3
1376 Okunma.
18 Ağustos 2017
BİLGE KRAL ALİYA VE FİLİSİTN MESELESİ-2
1813 Okunma.
11 Ağustos 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ-1
1743 Okunma.
04 Ağustos 2017
GÖRMEZ’İN VEDA KONUŞMASINDAKİ ACI HAKİKATLER…
1655 Okunma.
28 Temmuz 2017
DİYANET VE GÖRMEZ, SİYASETE KURBAN MI EDİLİYOR?
1616 Okunma.
04 Mayıs 2017
16 NİSAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-3
1873 Okunma.
28 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-2
1544 Okunma.
24 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-1
1648 Okunma.
15 Nisan 2017
11 NİSAN KURTULUŞ ETKİNLİKLERİ VE (ÖZ)ELEŞTİRİLER
1597 Okunma.
19 Aralık 2016
HÜDA PAR NEDEN HEDEF SEÇİLİYOR?
2207 Okunma.
15 Aralık 2016
KONYA'NIN MEVLANA'SI VAR, YA URFA'NIN?
1601 Okunma.
03 Aralık 2016
HALK HİZMET İÇİN İLLA YOL MU KAPATSIN?
1646 Okunma.
28 Kasım 2016
AÇILIŞLAR HİZMET Mİ YOKSA EZİYET Mİ?
1641 Okunma.
19 Eylül 2016
OKULLARIN AÇILMASI VE SORUMLULUKLARIMIZ
2089 Okunma.
02 Eylül 2016
CEMAATLERE SALDIRI YA DA MAYIN MERKEPLİĞİ
1856 Okunma.
05 Ağustos 2016
DARBE KARŞITI KÜRTLER VE TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ ÜZERİNE…
1633 Okunma.
22 Temmuz 2016
BİRECİK'TE HALKI DAĞITMA EMRİNİ KİM VERDİ?
2327 Okunma.
30 Haziran 2016
ÜMMET ŞUURU OLMADAN KUDÜS ÖZGÜRLEŞMEZ
1842 Okunma.
Haber Yazılımı