Yazı Detayı
29 Ağustos 2019 - Perşembe 10:27 Bu yazı 682 kez okundu
 
MALAZGİRT'İN GÖRÜLMEYENLERİ: KÜRTLER
Osman GÜLEBAK
o.gulebak@gmail.com
 
 

Selçuklular döneminde Anadolu kapılarını Türklere açan Malazgirt Zaferi kutlamaları, Bitlis'in  Ahlat ilçesinde her yıl olduğu gibi bu yıl da cumhurbaşkanının katılımıyla yapıldı. Bizans karşısında kazanılan bu zaferde Türklerle birlikte başta Kürtler olmak üzere bölgede yaşayan diğer Müslüman kavimlerin rolü olmasına rağmen kutlamalarda buna değinilmediği gibi, ulusalcı/milliyetçi bir havanın hakim olması dikkat çekiciydi.

Halbuki o gün Selçukluların kendilerinden 10 kat fazla olan Bizans ordusunu yenmesinin en temel faktörlerden birisi de bölgedeki başta Kürtler olmak üzere diğer kavimlerin 'İslam kardeşliği' çerçevesinde şartsız bir şekilde onlara yardıma gitmesiydi. 

Hem Selçukluların savaştan sonra ortaya koyduğu pratik hem de bugün ortaya konulan pratik bu savaşa daha yakından bakmamızı gerektiriyor.

Bu yazımızda üzerinde duracağımız konu, Malazgirt Zaferinde çoğu zaman görmezden gelinen Kürtlerin rolü, Selçukluların savaş sonrası Kürtlere yönelik bölge politikası ve bugüne yansıması olacak.

Orta Asya'da yaşayan Selçuklular, Türkistan'dan göç ederek Maverraünnehir ve Ceyhun nehri civarına gelerek Cend şehrini üs edindiler. Selçuklu atası Dukak'ın oğlu Selçuk, kabilesiyle birlikte İslam'a girdiğini ilan etti. Selçuklular, sürekli değişik bölgelere göç eden bir topluluk olarak tanınıyorlardı. İbn Fadlan'ın belirttiğine göre; Selçuklular, fakirlik, geçim sıkıntısı, nüfus yoğunluğu ve konar göçer olmalarından dolayı otlak ve su amacıyla sürekli göç etmişlerdir. 

Horasan'da güç haline gelen Selçuklular ile Gazneliler arasında Dandanakan Savaşı meydana geldi. Savaşı kazanan Selçuklular, Ceyhun nehri bölgesine hakim oldular.
Daha sonra Irak bölgesine yönelen Selçuklular, Kürtlerin yoğun yaşadığı Hemedan şehrini ele geçirdiler. 

Selçuklular (Türkler), Anadolu'ya geçmek için IV.Romanos 'un komutanlığındaki Bizans ordusu ile karşı karşıya gelirken burada yaşamakta olan Kürtlerden (Ali Bulaç'a göre az sayıda bölgedeki Araplardan da) askeri ve lojistik yardım almışlardır. 

Farıkî, Mervani emiri Nizamuddin'in bu savaşa destek verdiğini Ahlat ve Malazgirt halkının bu savaşa iştirak ettiğini belirtir. Yine birçok farklı kaynakta belirtildiğine göre; Kürtlerden oluşan 10 bin kişilik bir ordu savaşta Selçuklulara destek vermiştir. Tarihi bilgilere göre Selçuklu ordusunun sayısının 15 bin olduğu düşünülürse 10 bin askerle destek veren Kürtlerin, bu yardımının savaşın kazanılmasında büyük rol oynadığı unutulmamalıdır. Yine Kürtlerden ismi Şadi olan birisinin Bizans komutanını yakalayıp Sultan Alparslan'a teslim ettiği söylenir ki bu ismin Kürtçe'de sevinç anlamına geldiği bilinmektedir. Bu da savaşta Kürtlerin var olduğunun bir göstergesidir. (1)

Vicdanını kaybetmemiş bazı tarihçilerin kitaplarında bu hakikatten bahsetmesine rağmen Malazgirt Savaşı anlatılırken Kürtlerin İslam kardeşliği adına yaptığı fedakarlık hep görmezden gelinir. Bu da maalesef ulusalcılığın/milliyetçiliğin bırakmış olduğu bir anlayışın sonucu olsa gerek.

Fakat ne hazindir ki savaşın sonunda Selçuklular, bölgede iktidar arayışına girerek savaşta kendilerine yardım eden Kürtlerin yaşadığı bölgedeki Kürt beyliklerini kontrol altına almaya çalışır, başta Mervani Emirliği olmak üzere çok sayıda Kürt beyliğine son verirler. Bu da beraberinde birçok sıkıntıyı getirir.

Savaşın ardından Kürtlerin yaşadığı bölgeler Selçuklu sultanlarının kendi aralarındaki taht kavgalarının merkezi  haline geldiği yetmezmiş gibi Selçuklular, Ahlat ve Malazgirt'i ele geçirip valilerini atar. Ayrıca bölgeye yapılan göçlerle bölgenin demografisi değişir. 

Kürtlerin yaşadığı bölgenin dışında (çünkü Kürtler 400 yıl önce Hz. Ömer döneminde Müslüman olmuşlardır) Anadolu'nun Müslümanlaştığını ayrıca bir yere not etmek gerekir.

Peki, Selçuklular, Kürtlerin yaşadığı bölgeye neden saldırdılar? Eğer bu saldırıların İslam için yapıldığı söylenirse Kürtler zaten Müslüman değil miydi? Bu tarihi verilere bakıldığı zaman Selçukluların Kürt bölgelerine saldırması tamamen iktidar amaçlı olduğu anlaşılacaktır. Halbuki onlardan beklenen Bizans'a karşı kendilerine yardım eden Müslüman kardeşleriyle adalet temelinde birlikte yaşamaktı. 
Tıpkı Kürt Sultan Selahattin Eyyubî'nin tüm Müslüman kavimleri içine alan bir devlet inşa etmesi gibi... 

Aslında bu, tarih boyunca Kürt kavminin, İslam kardeşliği adına ortaya koyduğu tek çaba değildir. Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim döneminde, Kurtuluş Savaşında, Çanakkale'de ve daha dün 15 Temmuz'da üzerilerindeki  İslam kardeşliği gerektirdiği yükümlülüğü karşılıksız bir şekilde yerine getirdiler. Ama ne yazık ki Kürtlerin yaptığı tüm bu fedakarlıklar, hep aynı şeyle karşılaştı. İnkâr ve yok sayılma... 

Belki de Kürtlere 'ümmetin yetimleri' denilmesi bundan dolayıdır. Kürtlerin çok samimice inandığı 'İslam kardeşliği' maalesef zor dönemlerde aldatma vesilesi, sonrasında ise sadece edebiyatı  yapıldı. Aksi olsaydı yaşanan zor zamanların ardından da bu kardeşliğin gereği yerine getirilirdi.

Kemalizm tarafından tüm hakları gasp edildiği döneme göre nisbi ilerleme olsa da gelinen süreçte Kürtler, başta anadilde eğitim olmak üzere hâla birçok haklarından mahrum. Çok farklı dönemlerde tarihi olaylarda hayal kırıklığı yaşayan Kürtlerin, bugün eskisi gibi olduğu söylenemez. Kürtlerin bu hayal kırıklıklarını iyi kullanan ulusal sol aydınları, bu pratik üzerinden ümmet bilincini hedef almaya devam ediyorlar. Buna bir de Kürtlerin en doğal olan haklarının dahi inkâr edilmesi de eklenince süreç çok kırılgan hale gelmiş durumda. 

Irak'ın, Suriye'nin, Filistin'in ve diğer İslam beldelerindeki yaşanan karmaşıklık ; ABD ve İsrail'in bölge üzerindeki hesapları göz önüne alındığında Türkler de, Araplar da, Farslar da Kürtler konusunda yol ayrımında görünüyorlar. Bölgedeki tüm kavimlerin kaderinin birbirine bağlı olduğu bu dönemde onlar ya İslam kardeşliğinin gereğini yapacaklar ya da tarihteki gibi aynı hataya düşerek İslam kardeşliğinin sadece edebiyatını yapacaklar.

Ve son olarak şu da unutulmamalıdır ki sahada karşılığı olmayan İslam kardeşliği edebiyatının artık Kürtler nezdinde bir karşılığı kalmamıştır.
 1-(Kürtler 1.Cilt/Nida Yayınları)

 
Etiketler: MALAZGİRT'İN, , GÖRÜLMEYENLERİ:, , KÜRTLER,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
23 Eylül 2019
‘GÜVENLİ BÖLGE’Yİ BEKLEYEN TEHLİKE
554 Okunma.
12 Eylül 2019
KERBELA, SALTANAT VE ÜMMET
687 Okunma.
16 Ağustos 2019
KEŞMİR: BİRLİKTE YAŞAYAMAMANIN ACI MEYVESİ
383 Okunma.
10 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 2
289 Okunma.
09 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 1
336 Okunma.
05 Ağustos 2019
HÜKÜMDAR BEHRAM VE BAYKUŞUN HİKÂYESİ
255 Okunma.
26 Haziran 2019
DOĞU’DAKİ ARAZİ KAVGALARINA ŞAŞI BAKMAK!
591 Okunma.
09 Mayıs 2019
ULUS DEVLETTEN ‘BÖLGESEL ENTEGRASYON’A YENİ BİR SÜREÇ VE KÜRTLER…
634 Okunma.
03 Mayıs 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-2
420 Okunma.
29 Nisan 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-1
524 Okunma.
15 Mart 2019
‘KÜRT YOKTUR' POLİTİKASINDAN ‘KÜRDİSTAN YOKTUR’ POLİTİKASINA KÜRDİSTAN GERÇEĞİ
882 Okunma.
09 Şubat 2019
ÖTEKİLEŞTİRME PROBLEMİ VE TOPLUMSAL ÇÖZÜLME
1367 Okunma.
14 Ocak 2019
KAPIMIZDA BEKLEYEN TEHLİKE
1464 Okunma.
28 Aralık 2018
TARİH BİZE NELER SÖYLER?
981 Okunma.
03 Aralık 2018
SOROS’UN VAKFI GİTTİ YA YÜRÜRLÜKTEKİ POLİTİKALARI?
1424 Okunma.
27 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-2
893 Okunma.
26 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-1
1368 Okunma.
20 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-2
942 Okunma.
19 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-1
668 Okunma.
12 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASINDA KURUMLARIN YENİLENME ZORUNLULUĞU
957 Okunma.
05 Kasım 2018
CADILARIN BİLİM YUVASINDA NE İŞİ VAR BEYLER?
1092 Okunma.
01 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -2-
836 Okunma.
31 Ekim 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -1-
721 Okunma.
19 Ekim 2018
ÂLİMLER BULUŞMASI VE KÜRTLER
1193 Okunma.
09 Ekim 2018
İBRAHİM EDHEM EFENDİYİ TANIYAN VAR MI?
994 Okunma.
25 Eylül 2018
BİZ BU ÜLKENİN NESİ OLUYORUZ?
1777 Okunma.
11 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 2
1234 Okunma.
10 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 1
715 Okunma.
04 Haziran 2018
21. YÜZYILDA MUSAB OLABİLMEK
7402 Okunma.
29 Mayıs 2018
"EN KÖTÜ BARIŞ, EN HAKLI SAVAŞTAN DAHA İYİDİR"
1146 Okunma.
21 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-2
5295 Okunma.
20 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-1
979 Okunma.
28 Şubat 2018
TÜRKİYE’DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-2
2073 Okunma.
27 Şubat 2018
TÜRKİYE'DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-1
1096 Okunma.
20 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -2
1541 Okunma.
19 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -1
983 Okunma.
16 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-2
1142 Okunma.
15 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-1
977 Okunma.
06 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (2)
1389 Okunma.
05 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (1)
1163 Okunma.
10 Ocak 2018
MÜNİR ÖZKUL VE KAYBOLAN MERHAMETİMİZ...
1156 Okunma.
26 Aralık 2017
KUDÜS VE YOL AYRIMINDAKİ İNSANLIK…
1169 Okunma.
18 Aralık 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ -3
1208 Okunma.
18 Ağustos 2017
BİLGE KRAL ALİYA VE FİLİSİTN MESELESİ-2
1623 Okunma.
11 Ağustos 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ-1
1473 Okunma.
04 Ağustos 2017
GÖRMEZ’İN VEDA KONUŞMASINDAKİ ACI HAKİKATLER…
1437 Okunma.
28 Temmuz 2017
DİYANET VE GÖRMEZ, SİYASETE KURBAN MI EDİLİYOR?
1376 Okunma.
04 Mayıs 2017
16 NİSAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-3
1646 Okunma.
28 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-2
1327 Okunma.
24 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-1
1428 Okunma.
15 Nisan 2017
11 NİSAN KURTULUŞ ETKİNLİKLERİ VE (ÖZ)ELEŞTİRİLER
1366 Okunma.
19 Aralık 2016
HÜDA PAR NEDEN HEDEF SEÇİLİYOR?
1928 Okunma.
15 Aralık 2016
KONYA'NIN MEVLANA'SI VAR, YA URFA'NIN?
1420 Okunma.
03 Aralık 2016
HALK HİZMET İÇİN İLLA YOL MU KAPATSIN?
1434 Okunma.
28 Kasım 2016
AÇILIŞLAR HİZMET Mİ YOKSA EZİYET Mİ?
1418 Okunma.
19 Eylül 2016
OKULLARIN AÇILMASI VE SORUMLULUKLARIMIZ
1861 Okunma.
02 Eylül 2016
CEMAATLERE SALDIRI YA DA MAYIN MERKEPLİĞİ
1653 Okunma.
05 Ağustos 2016
DARBE KARŞITI KÜRTLER VE TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ ÜZERİNE…
1504 Okunma.
22 Temmuz 2016
BİRECİK'TE HALKI DAĞITMA EMRİNİ KİM VERDİ?
2089 Okunma.
30 Haziran 2016
ÜMMET ŞUURU OLMADAN KUDÜS ÖZGÜRLEŞMEZ
1648 Okunma.
Haber Yazılımı