Yazı Detayı
20 Ağustos 2019 - Salı 09:31 Bu yazı 348 kez okundu
 
KÜLTÜR DİLİ OLARAK TÜRKÇE
Ali TUTLUOĞLU
alitutluoglu_1976@outlook.com
 
 

Dil dediğimiz canlı varlık, insanoğlunun öncelikle kendisini, sonrasında dünyayı, içerisinde nesnelerle beraber algılayıp anlamlandırabileceği en temel gerçekliğin temel adıdır. Dilin bu gerçekliği, insanın gerçekliğiyle bire bir örtüşür ve dil, insanın dünyası haline gelir. İnsanı; yaşanmışlıkları, zedelenmişlikleri diğer bir deyişle dünyada bulunmasıyla diğer canlılardan ayrılmasına imkân veren en apayrılık farkındalığıdır. İnsanoğlu duyan,  düşünen, öğrenen, öğreten ve birçok değere ilişkin anlamlandırma biçimi geliştirerek, dünya içerisinde bulunduğunu fark eden biricik varlıktır.

Bu var olma bilincine sahip olan insan dille kurmuş olduğu ilişkiyi de sahici bir yolla ortaya koyar. Bundan dolayıdır ki insanın hayatı algılama ve anlamlandırma seviyesi ile dili algılaması arasında çok yakın ve doğrudan bir ilişki söz konusudur.

Dil nesilden nesile tabiatı gereği aktarılan somut bir gerçekliktir ve bu da kültürün teşekkül etmesine ve var olmasına sebep olur. Onun içindir ki kültür ile dil arasında zımni bir birliktelik vardır. Ki kültür de nesilden nesile aktarılarak canlılığını korumuş olur. Bir nevi kültürün taşıyıcılığını dil üstlenmiştir. Bireyselliğin tavan yaptığı modern toplumlarda yozlaşmadan herkes kadar canlı bir varlık olan dil-kültür de almıştır, almaya da devam etmektedir.

Metropollerde yaşayan ama sosyal medya sayesinde kendine ve çevresine yabancılaşan birey-kişi, bu hızlı yaşam tarzı içerisinde kendi olma özelliğinden vazgeçmiş ve kendilik vasfını da elden kaçırmış durumdadır. Modern insan ya da bireyselleşen insan dille-kültürle ilişkisini başkalarından ödünçleyerek kurduğundan dolayı da konuşma ve söylem düzeyinde dahi, kendi gerçekliğinden uzaklaşmıştır. Bundan dolayıdır ki bireysel söz almayı, kendi olmayı diğer bir ifadeyle kendini gerçekleştirmeyi isteyen modern insan özünden koparak sanallaşır ve kendi hakikatini unutarak öz bilinçli bir varlık haline gelemez, eksik kalır.

Dil-kültür ile arasına mesafe koyan birey aslında kendisini gölgesinin esiri olmaktan kurtaracak ve aydınlanmasını gerçekleştirebilecek olan ışığı da kesmiş olacaktır. Var olma mücadelesi veren modern insan, kendini gerçekleştirebilmek ve ötekinden farklı olduğunu gösterebilmek için dil yetisi sayesinde diğer canlılarla da ayrıldığı gibi, dile ilişkin bilinçlenme düzeyiyle de insanlar içerisinde farklı bir konuma yükselir; görünenin ötesinde, öze ve sahici olana ilişkin bilgilenme imkânı elde eder. Söz konusu olan bu imkân, dilin sadece bir işaret ve gizli anlaşmalar sistemi olarak ele alınması ve nesnelerin/isimlerin bir göstergesi olarak kabul edilmesiyle çok sınırlı bir alana hapsedilmiş olur. Bundan dolayıdır ki dil, düşüncenin bir biçime dönüşmüş somut halidir.

Düşünce ise, insanın zihinsel aktivitenin gelişmişliği ve derinliğiyle doğrudan alakalıdır. Zaten başka bir ifadeyle "dil, düşünmenin dışa vurulmasından başka bir şey değildir." Onun içindir ki insanların sahip oldukları dilin, onların madde alanındaki bedenlerine ev sahipliği yaptığı gibi manevi varlıklarına da bir korunak yuva görevini üstlendiğini söylemek mümkündür.

 "Dil varlığın evidir." Yani varlığımız dilimizdir daha geniş bir ifadeyle kültürümüzdür. Kültürümüzde yaşadığımız evimizdir. " Kim kültürle ilgili en ilgi çekici şeyleri sunuyorsa, dünya dili olma yarışında o galip gelir." Dünya üzerinde en fazla konuşulan diller tarih boyunca devletlerin egemenliklerine göre değişkenlik göstermiştir. Mesela 16. yüzyılda Portekizce ve İspanyolca dünya diliyken, 17.yüzyılda Fransızca, 19. ve 20. yüzyılda ise Rusça dünya dili olarak konuşulmaya başlandı. Şimdilerde ise hepimizin öğrenmeye çalıştığı bir türlü başaramadığı İngilizce. İngilizce ana dili olarak konuşan 375 milyon insana sahipken dünya üzerinde 1,5 milyar insan konuşuyor.

Dünya nüfusunu 5 milyar sayarsak bu üçte birine tekabül ediyor. İngilizcenin bu kadar yaygın olması ve yaygın olarak kabul görmesi tamamen siyasi ve ekonomik. İngilizcenin bu kadar yaygın olmasının temel nedenlerinden biride İngiliz İmparatorluğu'nda öğrenme zorunluluğudur. Hatta imparatorluğun hakim olduğu bölgelerde "medeni olmak isteyen herkes İngilizce bilmek zorunda" algısı yerleşmiş, imparatorluk zamanla küçülse bile İngilizce öğretme endüstrisi devam etmiştir. İngilizce bütün dünyada ekonomi, bilim ve iletişim alanlarında uluslararası kabul gören tek dil.

Bu sebeple, çok dilliliğin azalacağı ve anadilleri tehdit ettiği aşikardır. Ama bir yabancı dil bilmenin de kendi ana dilini daha iyi öğrenme, anlama ve konuşma kabiliyeti sağlayacağı da malumdur. Tek dile bağımlı olmak bir grubun dilleriyle diğer insanlar üzerine baskın olması anlamına geliyor. Bu da iletişimden ziyade hâkimiyet ve egemenlik demektir. Şimdi bir bakalım; dünya da ana dili Çince olan 982 milyon insan var 1.1 milyon konuşan var. Hintçe 460 milyona 650 milyon konuşan. Arapça 206 milyona 300milyon. Fransızca 79 milyona 370 milyon. İspanyolca 330 milyona 420 milyon. Portekizce 216 milyona 235 milyon. Rusça 165 milyona 275 milyon. Almanca 105 milyona 185 milyon. Japonca 127 milyona 128 milyon. Korece 78 milyon gibi ilk rakamlar anadili olarak konuşanlar ikinci rakamlar ise toplam konuşan sayıdır yani dilin kullanım derecesini gösterir.

Türkçe Ural-Altay Dil Ailesine mensup bir dil. Ural kolunda Macarca, Fince, Estonca, Samoyedçe, Eskimoca 50 milyon, Altay kolunda ise Türkçe, Moğolca, Mançuça, Tunguzca, Japonca, Korece 700 milyon toplamda Ural-Altay koluna mensup dillerin konuşulma sayısı 750 milyon.

Türkiye Türkçesi zaten Anadolu coğrafyasında konuşulduğu için 80 milyondur. Emperyalizm nerede güçlüyse o ülkenin dili yaygın bir şekilde kullanılıyor. Bunu reklamlarımıza bakarakta görebilirsiniz. Kullanılan kelimelerin hepsi o ülkenin kültürünü size empoze ediyordur. Şu Hamburger kültüründen tutunda ayakta yeme içme ve müzik anlayışına kadar sizi çevreliyordur.

Latince, Roma İmparatorluğu'nun resmi dili olması nedeniyle Akdeniz ve Avrupa'da konuşulan en yaygın dil olarak kabul görmüş ve ölü bir dil olmasına rağmen Fransızca, İspanyolca ve İtalyanca gibi dillerin kökenini oluşturduğu için Avrupa okullarında ve üniversitelerinde öğretilmeye devam ediliyor.

Hatta 19. yüzyıla kadar Avrupa'daki bütün üniversitelerdeki derslerin tamamı Latinceydi. Biz ise 100 sene önce atalarımızın konuştuğu dil olan Osmanlıcayı anlayamıyoruz, okuyamıyoruz.

Tamamen geçmişinden kopuk bir nesil ve kültürünü okuyamayan, anlayamayan ve sorgulamaktan yoksun bir millet olmuşuz. Ortaçağ Avrupa'sında Latince, hukuk ve edebiyat alanına hâkimken, 16. yüzyılda İspanyolca, 17,18 ve 19. yüzyıllar ise Fransızcanın yaygın olduğu dönemlerdir. Fakat Fransızca da tıpkı Latincenin olduğu gibi diplomasi, eğitim ve saray diliydi.

Eğitimli herkes Fransızca konuşurdu ve seyahatlerde bugünün İngilizcesi gibi herkes tarafından konuşulurdu. 18. yüzyılda Fransız dili ve kültürü, Avrupa'nın her yerinde saray, diplomasi ve fikir dili olarak kabul görmüştür. Bunun en önemli sebeplerinden biride Fransız edebiyatının o dönemde doruk noktaya ulaşmasıydı. Öyle bir anlayış oluşmuştu ki Fransız dili ve hayat tarzı medeniyetin ta kendisi olmuştu.

Bizim medeniyetimiz o zamanlar ne durumdaymış sizce; duraklama ve gerileme. Kendi kültür kodlarımızdan uzaklaştığımızın işaretleri o dönemde Avrupa'ya gidip eğitim alıp dönen öğrenciler ve diplomatlarımızın Tanzimat dönemi romanlarındaki öykünmeci durumunu hepimiz biliyoruz. Müslümanlar, Batı medeniyetini şeklen taklit edip, ilmini, tekniğini almayıp kendi kültürel kodlarını koruyamamıştır.

Bir kültür taşıyıcısı olarak dilini, kültürünü, medeniyetini yenileyememiş, çağın gerisinde kalmış, gelişen değişen ve kendi modernitesini oluşturan Avrupa'ya karşı ezik durumda kalmıştır. Almanca, 19. yüzyıl ortalarında bilim ve sanat diliyken, kaybettiği 1. Ve 2. Dünya Savaşları ile birlikte bu statüsünü yetirmiş yine de kendi küllerinden tekrar yeşermesini başarmıştır. Çünkü tarih boyunca şu görülmüştür ki emperyalizm hangi ülkede güçlüyse o ülkenin dili de hâkim olmuştur. Ama kendi kültüründen kopmayan ve diline, geçmişine sahip olan milletler ise kapitalizme direnmiştir ve dünya savaşlarında yenilseler bile kendilerini gerçekleştirmişlerdir. En güzel örneği Japonya ve Almanya gibi…

Başa dönecek olursak Ortaçağ'da İslamiyet'in yayılması bilimde, sanatta, kültürde ve felsefe de ki büyük etkisiyle beraber Arapça da yaygınlaştı ve İslamiyet'in değerlerini de yaygınlaştırmış oldu. Biz şu an eğer düşünce özgürlüğünden ve özgür düşünceden korkuyorsak ve öncelikle bin yıllık taassuplarımızdan kurtulup bize düşünmeyi ve sorgulamayı günah sayan, yasaklayan zihniyetten kurtulmamız lazım.

Mehmet Akif İnan'ın dediği gibi: Türk toplumunun bütün bunalımlarının temelinde, medeniyet davası yatar. Buna bir çözüm getirilmeden, bu temel konuda aydınlarımız bir ortak bilince varmadan hiçbir şey yapılamaz. Biz Batı Medeniyetinden değil, Türk-İslam medeniyetindeniz.

Bütün tarihimiz, sanatımız, kültürümüz, folklorumuz, edebiyatımız, mimarimiz, müziğimiz hatta mutfağımız, zevklerimiz, güzel anlayışımız, geleneklerimiz bu medeniyet içinde şekil almıştır. Akıl bunu inkâr edemez. Bütün bunlar yüzyıllar içerisinde oluşmuş, olgunlaşmıştır.

Günlük yaşayışımızdan, sosyal kurumlarımıza kadar her şeyimiz ona uygun bir tarzda düzenlenmedikçe varlığımızı onurlu bir biçimde sürdürmemiz mümkün olamaz. Yakın tarihimiz bunu göstermektedir.

Bunun içinde öz değerlerimizi anlayabilmek için dilimizi, kültürümüzü ve sanatımızı hem kendi kaynaklarımızdan öğrenmeli ve gelecek kuşaklara da bunu güzel bir dille dünya dili olabilecek bir Türkçeyle yapabilmeliyiz.

Daha güzel yarınlar için saygı ve selamla..!

 
Etiketler: KÜLTÜR, DİLİ, OLARAK, TÜRKÇE,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
25 Mart 2020
GİDİŞİNLE...
441 Okunma.
10 Şubat 2020
DİL ÜZERİNE BİR DENEME
372 Okunma.
14 Ocak 2020
MAŞALLAH (!) HERKES KARAKÖPRÜLÜ OLDU
222 Okunma.
01 Ocak 2020
DEDE OSMAN AVNİ HAZRETLERİ
318 Okunma.
27 Kasım 2019
SEVMEYİ HEP ERTELEDİK BAŞKA ZAMANLARA
374 Okunma.
12 Kasım 2019
HAK ETTİĞİNİZİ BULURSUNUZ!
359 Okunma.
09 Kasım 2019
ÇOCUK YETİŞTİRMEK BİR SANATTIR
312 Okunma.
25 Eylül 2019
ÇOCUKLAR ÖLDÜ TURNAM SEN ÖLME
591 Okunma.
18 Eylül 2019
NARIN HİKÂYESİ
1446 Okunma.
13 Eylül 2019
KÜLTÜR DEĞERLERİMİZDEN...
496 Okunma.
05 Eylül 2019
KIRMIZIDIR AŞKIN RENGİ
779 Okunma.
29 Ağustos 2019
YIKILMIŞ BİR MEZARIM Kİ.!
512 Okunma.
03 Ağustos 2019
BİR OKUYUCU MEKTUBU
404 Okunma.
02 Ağustos 2019
KAHVENİN SERÜVENİ
349 Okunma.
27 Mayıs 2019
SENİ DÜŞÜNMEK
731 Okunma.
08 Nisan 2019
BİR SÜRGÜNDÜR YÜREĞİM
803 Okunma.
19 Mart 2019
GİTMEK GÜZELDİR ÖTELERE
715 Okunma.
12 Mart 2019
CAFE'NİN HİKÂYESİ
654 Okunma.
28 Şubat 2019
KALBİN KIRIK TARAFI
635 Okunma.
20 Şubat 2019
MEDENİYETİN ÇILDIRDIĞI AN
687 Okunma.
11 Şubat 2019
ADALET ÖZGÜRLÜK VE ONUR. HER ŞEY İNSANLIK İÇİN
898 Okunma.
14 Ocak 2019
HOŞ BİR SADÂ..!
1401 Okunma.
04 Ocak 2019
URFALI MEHMET AKİF
1115 Okunma.
14 Kasım 2018
GİTMESEYDİN EĞER
1417 Okunma.
03 Kasım 2018
BİR ÇAĞRIDIR ŞİİR
1309 Okunma.
27 Ekim 2018
GÜL BAHÇESİ
1082 Okunma.
26 Eylül 2018
YOKLUĞUN VARLIĞINDA
2240 Okunma.
05 Eylül 2018
ACI HAYAL
2196 Okunma.
30 Ocak 2018
NARIN HİKÂYESİ - 2
6422 Okunma.
29 Ocak 2018
NARIN HİKÂYESİ - 1
1297 Okunma.
03 Ocak 2018
DEDE OSMAN AVNİ HAZRETLERİ
1953 Okunma.
29 Aralık 2017
KÜLTÜR ve DİL- 2
1229 Okunma.
28 Aralık 2017
KÜLTÜR ve DİL- 1
1122 Okunma.
23 Ekim 2017
KARAKÖPRÜ'DE ALİ BABA HAYRATI
1639 Okunma.
13 Eylül 2017
BİR ÇAĞDAŞ OZAN'IN CANDAN TANELERİ
1681 Okunma.
20 Haziran 2017
HERKES KARAKÖPRÜLÜ OLDU
2228 Okunma.
27 Mayıs 2017
BÜYÜKŞEHİR’İN KİTAP TANITIM GÜNLERİ
1940 Okunma.
13 Mayıs 2017
BİRAZ DA NOSTALJİ
1650 Okunma.
14 Şubat 2017
SEVGİLİLER GÜNÜNE DAİR..!
2143 Okunma.
07 Ocak 2017
MEHMET AKİF İNAN ve SENDİKACILIK
2502 Okunma.
18 Ağustos 2016
BEN DE SİZİN KADAR BURALIYIM -2
2100 Okunma.
17 Ağustos 2016
BEN DE SİZİN KADAR BURALIYIM -1
1965 Okunma.
23 Haziran 2016
"BU ŞEHRİN GECELERİ"
2171 Okunma.
31 Mayıs 2016
ŞANLIURFA'NIN AK ve karası
2048 Okunma.
25 Nisan 2016
"HAYIRDA YARIŞANLAR OLUN"
2072 Okunma.
16 Nisan 2016
KARAKÖPRÜ’DE ALİ BABA HAYRATI
2505 Okunma.
14 Nisan 2016
GAP KIZ ANADOLU LİSESİ VE AHMET ÖZYAVUZ
2162 Okunma.
03 Mart 2016
YILDIZ YAĞMURU-2
1878 Okunma.
01 Mart 2016
YILDIZ YAĞMURU-1
1842 Okunma.
13 Şubat 2016
AZİZ VALENTİN GÜNÜ…!?
665 Okunma.
15 Ocak 2016
TARİHİ AÇIDAN BAĞIMLILIK
2136 Okunma.
01 Aralık 2015
"M. NİHAT KÜRKÇÜOĞLU FIRÇASINDAN" ŞANLIURFA ALBÜMÜ ÜZERİNE
1655 Okunma.
27 Şubat 2015
YEŞİLAY ve TBM
2501 Okunma.
22 Ağustos 2014
ÖZGÜR DÜŞÜNCEYİ KAVRAMAK
2295 Okunma.
16 Ağustos 2014
ŞAZELİ ŞEYHİ ALİ DEDE
4629 Okunma.
06 Ağustos 2014
HZ. İBRAHİM, DERGÂHTA YAPILAN ZİKİRLER VE İHSAN ÇERMİKLİ
5006 Okunma.
04 Temmuz 2014
ALİ BABA CAMİİ'NDE RAMAZANI YAŞAMAK
2759 Okunma.
21 Haziran 2014
IRMAKLARI KAN AKAN COĞRAFYA
2323 Okunma.
22 Mayıs 2014
URFA’NIN KÜLTÜREL VİZYONU NASIL OLMALI
3016 Okunma.
17 Mayıs 2014
"KÖMÜR KARASIDIR GÖZYAŞI"
2705 Okunma.
09 Mayıs 2014
ŞEHİR VE MEDENİYET
2839 Okunma.
18 Nisan 2014
YENİDEN MERHABA
2841 Okunma.
Haber Yazılımı