Yazı Detayı
08 Kasım 2018 - Perşembe 09:22 Bu yazı 335 kez okundu
 
KELİMELERİN DOĞRUSUNU KULLANMAK VE SEVMEK
Misbah HİCRİ
misbahhicri@hotmail.com
 
 

Her kelime kendi dilinde güzeldir. Başka bir dile mahsus bir kelime farklı bir dilde kullanıldığı zaman ister istemez yazılışı ve okunuşu ile sırıtır. Her kurcaladığımızda yüzümüzü güldüren kelimeler olduğu gibi bazen ister istemez yüz çevirdiğimiz de olur.  Aradığımız kelimeyi bulduğumuz da ve anlamını öğrendiğimizde merakımız giderilir. 

Kimi kelimeler var ki, insanlarının yaşamlarından beslenerek var olmuş, diğer dillerde ise bunları karşılayan, tek kelimeyle tercüme edeceğiniz bir kelimeyi bulmak mümkün olmaz. Hedef dildeki sözcükler, çoğunlukla kaynak dildeki sözcüğün ruhunu yansıtmakta yetersiz kalır. Ancak hislerle tercüman olurlar. 

Kültürler arasındaki farklılıkları, bir kültürün kendine haslığını anlatan en güzel örnekleri olan kelimeler vardır. İnsan, keşke bizim dilimizde de olsa dedirtecek kadar duygulu ve güzel kelimeler vardır. Dilimizde yoksa bile onu zevkle ve tüm nezaket ve letafetiyle kullanmaktan haz almalıyız. 

Kimi zaman alay konusu ettiğiniz "gök götürü konuksal avrat" (hostes) "Alttan ittirmeli, üstten tüttürmeli çoklu götürgeç" (tren). Bir kelime daha yazıp esas konuya gelelim. "Çatal batmaz kaydırgaç" (zeytin). Farklı dillerde olsa da eskisi mi yoksa yeni uydurulan kelimeler mi siz karar verin? 

Karşılığı bulunan, önemsenecek çok anlamlı ve güzel kelimeler de var. Bunlardan bir kaçını sizinle paylaşayım. Sadece "A" harfinden ve "Z" harflerinden aldığım birkaç kelime… Diğer harflerden de hayli yenilenmiş kelimeler vardır.  Abes, absürt: Anlamsız, saçma, usdışı… Abesle iştigal (saçma bir uğraş) Abluka: Kuşatma, çevirge… Abone: Sürdürümcü…  Adapte: Uyum… (bir türlü adebte olamadım.) Adi: Bayağı, sıradan… Adisyon: Hesap… Agresif: Saldırgan… Ahize: Almaç… Aidat: Ödenti…

Zaaf: Güçsüzlük, düşkünlük Zabıt: Tutanak Zamir: Adıl Zevat: Kişiler Ziraat: Tarım Zirve: Doruk Bu kelimelerin çoğunu öteden beri kullanıyoruz. Türkçeye yerleşmiş. Karşılığına gelen kelimeleri de çoğumuz biliyor kullanıyoruz. Bazı kimseler kendilerine farklılık katma adına yabancı kelimeleri kullanırken Türkçeyi zevkle kullananlarda vardır.   

 Gelelim, dindar ve dinci kelimelere… Türkçe de "ci, cü,cu, çu, çü, li, lı,lu, lü" hükme sahip, hükme malik, eki olduğu gibi   mesleği belirler. Dindar, dinci kelimesi ile aynı ifadeyle örtüşen bir kelimedir. Sadece "dar" eki Türkçe bir ek olmadığından insanlar ağız yapılarına hoş geldiğinden "dar" eki kullanarak o kelimeyi kendilerine daha yakın bulmaktadırlar. 

Türkçede "dar" ekiyle biten elli civarında kelimenin varlığından bahsedilir.  Eğer bu ek Türkçe olsaydı tüm ek alan kelimelerde bu "dar" eki kullanılırdı. "dar" eki "sahip" anlamındadır ve Farsça kökenli, en çok Kürtçe de kullanılır. Türkçe de bu eki barındıran kelimelerden bazıları;

"Sermayedar, (sermayeci) cazibedar (cezbedici), defterdar (defterli, defterci), hazinedar (hazineci), mahsuldar (mahsule bakan, mahsulcu), mihmandar (yol gösterici), tahsildar (para tahsil eden), alakadar (alakalı),  haberdar (haber veren). Diğerlerini karşılığını yazmıyorum. Siz tahmin ediniz. İşte bazı kelimeler daha; hissedar, hükümdar,  mühürdar,  türbedar, veznedar,  alemdar, çuhadar, havadar, iktidar, kafadar, sahtekar, kasadar, manidar, payidar,  ziyadar,  gaddar, kindar, mundar, murdar, namdar,  serdar, emektar, minnettar, silâhtar, taraftar,  veznedar,  tezgâhtar." En fazla birkaç kelime daha bulabilirsiniz.

Bu kelimelerin büyük çoğunlu Osmanlı döneminde kullanılan Farsça, Kürtçe kelimelerdir. Bugün bu kelimelerin çoğu kullanılmamaktadır. Onun için kimse "dindar" kelimesine farklı bir anlam yüklemeye kalkmasın. Dindar ne ise, dinci, dinli de odur. Din inancı güçlü, din kurallarına bağlı (kimse), mütedeyyin (dinine bağlı)…

Dindar da, dinci de dinli de inandığı değerleri, dinsel yaşamı, ahlaki değerlerle, yaşamıyla içselleştirerek toplumdaki değerlerini artırma çabasında olandır. Dindar daha çok dini değerlerini bilendir ya da dinci dini değerleri yüzeysel yaşayandır gibi bir ayırım yapılmamalıdır. Biri Farsça-Kürtçe söylenişi, diğeri Türkçe söylenişidir. 
  
"Kelimelerin gücünü anlamadan, insanların gücünü anlayamazsınız" diyen  "Bergen Evans" sözüyle bitirirken şu sözü eklemeden edemeyeceğim. 
Bir milletin gücünü gösteren ona farkındalık katan kelimelerin farklılığıdır.

 
Etiketler: KELİMELERİN, DOĞRUSUNU, KULLANMAK, VE, SEVMEK,
Yorumlar
Diğer Yazılar
SAMİMİ İNSAN, DEĞERLİ DOST
“ÇİFTÇİNİN DÜNYASI”
“KIVIRLIK KUŞLARI” “GÖÇ ÖYKÜLERİ”
ÖĞRENCİ ANDI GERİ Mİ GELİYOR
URFA OLARAK NİHAT ÇİFTÇİYE SAHİP ÇIKMALIYIZ
GENÇLİĞE SAHİP ÇIKMAK
NİHAT BAŞKANIN BAŞARISI
EDEP VE ASALET SOYU YUTAR
HÜKMEDEN DİL VE MAĞDUR DİLLER
TARİHİ İSİMLER VE MEKÂNLAR
YENİ KELİMELERLE TÜRKÇE VE URFA AĞZI
SURİYELİLER VE BİZLER
YAŞAM ZİRVEYE TIRMANIŞTIR
MEZOPOTAMYA’NIN KIRGIN ÇİÇEKLERİ
ŞU ZENGİNLİK MESELESİ
“ARSİMA” “Haziran Kokulu Düşler”
ABDAL VE URFA AĞZI
KİŞİ, SUÇ VE TOPLUM
GEBECEYİ YENİ BASKISINDAN OKUMAK
WARÊ HURRİYAN
KOKULAR VE BİZLER
TARSUS’TA İMZA VE YENİ DOSTLAR
MERSİN’DE İMZA GÜNÜ
YENİ BİR EYLÜLLE BARIŞA MERHABA
“BAYRAM GELMİŞ NEYİME/ KAN DAMLAR YÜREĞİME”
ÇEVREYİ SAHİPLENME
AH FIRAT AH FIRAT!
ÇIKAR ÇEKİŞMESİ
SÖZLERİ, FIKRALARI ÖNEMSEMEK
YAZI YAZMAK YETENEĞİN SANATA DÖNÜŞMESİDİR
KELİMELERLE HASBİHAL
GAZETECİLER VE BASIN BAYRAMI
İÇİNDEN GELENİ SÖYLE KALIRSA YAZIK OLUR
GÜZELLİĞİYLE HASRETİYLE PORTAKAL
“GÖKYÜZÜ MELEKLERİ” SURİYE
“BİZİ ALDATAN BİZDEN DEĞİLDİR”
“KALBİME BİR SEN DÜŞTÜ”
AİLE TOPLUM VE DEĞERLER- II
AİLE, TOPLUM VE DEĞERLER - I
FIKRALARDAN BİR DEMET
AÇIKTA GIDA SATILMASI
GÖBEKLİTEPE UNESCO DÜNYA KÜLTÜREL MİRASI LİSTESİNE ALINDI
ŞANLILIK UNVANI, BİZLER VE URFA
HASTANE VE HİZMET- TEŞEKKÜR
KORKULARI YENMEK
GÖRME ENGELLİLERİ SAHİPLENMEK
URFA’DA BASIN ve SORUNLAR
DÜNDEN BU GÜNE AŞK
KISA AYRILIKLAR…
AZ KALDI BAYRAM OLA!
DOSTLUK ÜSTÜNE BİR SÖYLEM
GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER
DOĞAL YAŞAMAK SAĞLIĞIN ADIDIR
KIRLANGIÇI GÖREN MÜJDE VERSİN
ELEŞTİRİ VE TAKDİR
BİRİLERİNE İFTİRA ATMAK
SEDAT ŞANVER’IN ‘KELİMELER KİBİR VE TELAŞ’ Toplu şiirleri
HZ. İBRAHİMİN MİSAFİR ARAMASI
BU RAMAZANDA İBRAHİM’İ OLMAK
SESSİZ VE SADE BİR KALEM MEHMET AKBAŞ
DERS ALINACAK ANILAR
HAYAT MEKTEBİ
SÖZLER VE ANLAMLARI
BARIŞ VE SEVGİ ÇEŞİTLEMESİ
KELİMELERDEN TAT ALMAK
DÜNYA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ GÜNÜ
BİR KAÇ KELİME VE ANLAMLARI
EMEKSİZ YAZILAN YAZI, KEYİFSİZ OKUNUR*
SİYASETİN GÜNDEMİ
“DEMİR DEMİRLE DÖVÜLÜR”
“YUSUF YUSUF”
HİKÂYELERİ UNUTULAN KAHRAMANLAR
İÇİMİZDEKİ KAHRAMAN
ÇİVİYE SORMUŞLAR
ŞİLİKİ, URFA TATLISI
DÜNDEN BUGÜNE ANILAR
DÜNÜN ÇOCUKLUĞU, BUGÜNÜN ŞEHRİ
KENDİN OLMAK
AŞIK VEYSEL ANISINA
“KIRMIZI MEŞİN PARA PEŞİN”
DAYAK VE ŞİDDET TAVSİP EDİLMEZ
YİRMİ YIL DİLE KOLAY
SU GİBİ AZİZ OLUN
SEVGİ, ADALET VE DÜRÜST OLMAK
HAK EDİLMEYEN SÖZLER
MİNYATÜR SAVAŞLAR, HALİL COŞKUN ROMANI
TARİHİ YOK ETMEK ŞEHRİN KİMLİĞİNİ YOK ETMEKTİR
HUZUR OPERASYONU
GAZETECİLİK MESLEĞİNE DEĞER VERMEK
GEÇMİŞİNİ BİLMEK
HER GÜZEL SÖZ SEVGİNİN ESERİDİR
TAZİYE EVİ VE YAPILMASI GEREKENLER
YAZARIN GÖREVİ
MEHMET BÖKE’NİN ŞİİRİ
“HER BİLDİĞİNİ SÖYLEME AMA HER SÖYLEDİĞİNİ BİL”
İNSANLAR VE HAŞERELER
URFA’YI HASBİ SEVMEK…
PARAN KADAR KONUŞ
MEVLANA’YI ANMAK MI YOKSA ANLAMAK MI?
URFA BASIN TARİHİ-3
URFA BASIN TARİHİ-2
URFA BASIN TARİHİ- I
ELEKTRİK DEYİNCE
UĞUR VE UĞURSUZLUK - II
UĞUR VE UĞURSUZLUK – I
ŞAHİN DOĞAN’IN KALEMİNDEN “EZELİ MAĞLUPLAR”
HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI
İNSAN HAKLARI BİLİNCİ EDİNMEK
FIKRALAR
ÖLÜMÜN VE HATIRLATTIKLARI
ŞANLIURFA SIRA GECESİ GELENEĞİ VE TÜRKÜLERİ
HALİL COŞKUN’UN KALEMİNDEN “AYRIKOTU”
ÇEVREYİ SAHİPLENME
TOPLUMSAL VEFA
ÇIRAKLIKTAN PATRONLUĞA KAŞIBEYAZ
KIRAATHANEDEN BUGÜNE
GURBET, SILA VE HASRET
TÜRKÜLERLE URFA VE YAŞAM
BU YEMEĞE BU DUA
HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI
GENÇLİGE SAHİP ÇIKMAK GEREK
SOKAK ÇOCUKLARI DEĞİL ÖTEKİ ÇOCUKLAR
İFTİRA VE METHİYELERE REDDİYE
ÖĞRETMENLİK BİR SEVDADIR
DÖRT MEVSİME, DÖRT İSİM
YAĞMUR DUASI VE ÇÖMÇE GELİN
HASAN RASTGELDİ
TÜRKÜLER ACILARIN SESİDİR
ÖĞRETMEN EK İŞ PEŞİNDE
BİR ÖĞRETMENLER GÜNÜ
URFA BASIN TARİHİ VE YEREL GAZETECİLİK
İYİ PARTİ, YAŞANANLAR, BEKLENTİLER
DÜĞÜN SEVİNCİN DIŞA VURUMUDUR
ATATÜRK’Ü SEVMEK
MÜSLÜM ÜZÜLMEZ'İN YENİ KİTABI
TÜRKİYE’DEKİ SURİYELİLER
UÇAK YOLCULUĞU VE ESPRİLER
ZİYARETLER
GÜL İLHAM KAYNAĞI- III
GÜLE ÂŞIK OLUNMAZ MI? - II
ZEMHERİDE AÇAN YEDİ VEREN GÜLLER-I
OSMAN ERKAN’IN YENİ ŞİİR KİTABI “EĞRİ OTURAN”
AHLAKSIZLIĞIN DANİSKASI
SELAHATTİN UTKUN’UN “KURŞUN RENGİ GÜNLER” KİTABINA DAİR
ÖĞRETMEN OLMAK BİR AYRICALIKTIR
HIRSIZLIĞA SIĞINANLARA
KALEM ERBABINA SELAM YOLUMUZA DEVAM
DİL BAYRAMI
GEÇMİŞE HAYIFLANMAK
DAĞLAR VE BİZ
OKUMAK IŞIĞI YAKALAMAKTIR
GEVENDE FIKRALARI
İNSANSI HAŞERELER VE DİĞERLERİ
OKUMANIZ GEREKEN BİR YAZI
SİVEREK VE KIRILAN HEYKEL
NEDEN DAĞLAR?
KELİMELERİN DERİN SEVGİSİ
UNVAN NEREDE KULLANILIR
SARI SICAKLAR VE ÜLKE SİYASETİ
TRAFİK VE BİZLER
HIRSIZLIĞA SAYGINLIK KAZANDIRANLAR UTANSIN
FIKRALAR
AÇIK HAVA MÜZESİNE HOŞ GELDİNİZ
YAZARLIK VE BEN
KUL HATASIZ OLMAZ, YA İMAM
KONU ELEKTRİK OLUNCA
KÖYLÜ OLMAK SUÇ DEĞİL…
ZİYARETLER
DEĞERLER KAYBEDİLDİKÇE İNSANLAR YOKSULLAŞIR
GENÇLİK VE BİZLER
ADABI MUAŞERET/ GÖRGÜ KURALLARI
DİLENENLER İÇİN BARINMA MERKEZİ
İSİMLERİN TARİH, KÜLTÜR VE TOPLUM ÜZERİNDE ETİKLERİ
ÇEVREMİZDEN BİR KAÇ FABIL
TİŞÖRT YAZILARI
BASIN BAYRAMINA GEREKEN ÖNEMİ VERMEK
BAKANLIK VE URFA
ANADOLU AKTÜEL DERGİSİ
LEYLİM LEY
BU NASİHATLARDAN DERS ALIR MIYIZ?
URFA HALK MÜZİĞİDE CEMİL CANKAT VE OĞLU AHMET CANKAT
ENTELEKTÜEL YALNIZLIK
YÜRÜYÜŞ, ADALET VE BİZLER
URFA TATLISI
GURBET, SILA VE HASRET
DALKAVUKLUKTAN NEREYE
KISA AYRILIKLAR UZUN MUTLULUKLARA VESİLEDİR
KÖTÜ RUH VE SİLAH
ÇOCUKLUĞUMUZ VE OYUNLARIMIZ
KENDİ AİLESİNİ SEVMEK
DOĞDUĞU KENTTİ SEVMEK
GENÇLİK VE AFFEDİLMEYEN YANLIŞLAR
DİLENCİLİK
KORKULARI YENMEK
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE
ZEYTİN GÜZELLEMESİ
"GEBECE"
“YÜREĞİMİ SENDE SAKLADIM”
ÇANAKKALE GEZİSİ BİTMEZ - V
ÇANAKKALE GEZİSİNE DEVAM- IV
GELİBOLU YARIM ADASINDA GEZİ - III
ÇANAKALEYE İNİYORUZ- II
ÇANAKKALE'YE YOLCULUK - I
KADİM TARİHİ SAHİPLENME
NEFRET VE HAKARET
SAYGINLIK İFADE EDEN KELİMELER
URFA, DÜNDEN BUGÜNE
DEVELERDEN GERİYE KALAN
DİN; İNSANLARIN MUTLULUK SIĞNAĞIDIR
İNSANLIK ADINA
KENDİSİYLE BARIŞIK YAŞAMAK
DEVLETİN GÜCÜ ADALETLİ OLMAKTIR
SÜTTEN DİLİ YANAN
MARKALAŞMA VE GASTRONOMİ TURİZMİ
KARANLIK GECENİN SIRRI
BAHAR ÖZGÜRLÜĞÜN SESİDİR
KIRLANGIÇI GÖREN MÜJDE VERSİN
ŞAHİN DOĞAN VE RUHUMUN MASALI ŞEHR-İ URFA
“BARIŞ SONRASI BÜYÜK TÜRKİYE”
DÜGÜMLENEN SEVDALAR
KERKÜK TÜRKMEN ŞEHRİ Mİ?
KÜTÜPHANE VE BİZ
KENDİMİZLE YÜZLEŞMEK
EĞİTİM VE ÖĞRETİMDE HAMLE
TEKTEK DAĞLARININ DOĞALLIĞI TÜKENMEKTEDİR
CELAL BEHLÜL’DEN GERİYE DÜŞÜNDÜKLERİM
“KARAÇI KIZ HATUN OLMAZ”
KÜLTÜR VE FIKRALAR
UĞUR VE UĞURSUZLUK
SÖZ MİLLETİN
ANILARDAN BU GÜNE SEVGİ VE SAYGININ ERDEMİ
ÖLÜM VE HATIRLATTIKLARI
KEDİLER VE İNSANLAR
MONOTON HAYAT, FASİT DAİRE
URFA KEBAP KOKUYOR
ŞAM'IN ŞEKERİ VE IRKÇILIK
BİLİNMEYEN DİLLE EDEBİYAT
KADINLAR VE BİZLER
HER EV BİR KÜLTÜR HAZİNESİDİR
DÜNYA MUHASEBECİLER GÜNÜ
TEKTEK DAĞLARINDAKİ KÜLTÜREL MİRAS KORUNMAYI BEKLİYOR
AYAKLAR BAŞ, BAŞLAR AYAK OLUNCA
KENDİN OLABİLİYORSAN NE MUTLU
SANATA DEĞER VERME
SİGARAYI BIRAK YAŞAMAYA BAK
BARIŞI KURUMSALLAŞTIRAN ADAM
HER KELİME HAK ETTİĞİ YERDE KULLANILMALI
KÜLTÜREL MİRASI SAHİPLENMEK
TARİHİN BELLEĞİ MEZAR TAŞLARI
YAŞAM BİR FIKRADIR
ELEŞTİRİ VE YAZI
BARIŞIN ÖNCÜSÜ
KORKU VE SEVGİ
AVNİ KAYSAL VE ŞİİRLERİ
ŞİDDETİN MECLİSTEN HALKA YANSIMASI
HAMİT İZOL’UN ROZASI
ÇIRADAN GÜNÜMÜZE, CEREYAN
FIKRALARLA SURUÇ
MUTLULUĞUN YOLU
“KUSUR ÖRTMEKTE GECE GİBİ OL"
İNSANLIĞIN ERDEMİ VE ÜLKE GÜNDEMİ
TİKTAKLAR VE BİZLER
HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI
DÜNYA MENFAATİ İÇİN
SAĞDUYULU OLMA
KIRAATHANEDEN BUGÜNE
SOKAK ÇOCUKLARI DEĞİL ÖTEKİ ÇOCUKLAR
O DEĞERLER GERİ GELİR Mİ?
DALKAVUKLUKTAN NEREYE
İNSAN HAKLARI GÜNÜ
SOKAKLARIN DİLİ
ÖĞRETMENLER GÜNÜ BANA ÇOK ŞEY HATIRLATIR
TOPLUMU GÜZELLİKLERLE BULUŞTURMA
İDAMDAN KİMSE FAYDA UMMASIN
ZİYARETLER
CUMHURİYETİ SEVMENİN HAZZI
GÖBKLİTEPE'Yİ SORGULATMA
YAZMADAN OLMUYOR
UÇAK YOLCULUĞU VE ESPRİLER
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Şanlıurfa
Sağanak Yağışlı
Güncelleme: 14.11.2018
Bugün
11° - 15°
Perşembe
- 15°
Cuma
- 14°
Şanlıurfa

Güncelleme: 14.11.2018
İmsak
05:31
Sabah
06:56
Öğle
12:16
İkindi
15:00
Akşam
17:25
Yatsı
18:43
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı