Yazı Detayı
09 Eylül 2020 - Çarşamba 10:41 Bu yazı 124 kez okundu
 
İVAN İLYİÇ'İN ÖLÜMÜ- TOLSTOY
Ejder AŞİT
ejderasit@gmail.com
 
 

Rus yazar Lev Tolstoy'un yeniden başladığım 'İvan İlyiç'in Ölümü' kitabını bu sabah bitirdim.  Daha önce neden yarıda bıraktığımı hatırlamıyorum. Hacimli roman diyeceğim ama öyle bir özellikte değil. Birkaç saat içinde tek nefeste bitirilebilir. Gerçi hacmine bakmamak gerek, sürüklemedi mi gitmiyor meret. Her cümle rampaya vurulmuş kamyon gibi simsiyah dumanlar dökerek ağır ağır çıkar beynin içine.

Fakat ilgi ve dikkatinizi çekse nasıl bitirdiğini anlamaz, arkadaşlarınıza zevkle anlatırsınız.

Öyle veya böyle, her halükarda farkında olmadan kitap, size kendinden bir şeyler katar. Çünkü kitap hayattır, her kitap da, tanışılmamış bir hayattır bence.

İvan İlyiç'in Ölümü, Tolstoy'un hayatı sorgulamaya başladığı dönemlere ait bir kitabı. Yazar, Adalet Bakanlığında önemli bir göreve getirilen roman karakteri İvan İlyiç hayatı üzerinden düşüncelerini romana aktarır. Dünyada yalnız yaşayan insanın, işiyle, eşiyle, ailesiyle, arkadaşlarıyla, toplumla ve kendisiyle sürekli mücadele edip acılar çektiğini, tatlı yalanlarla mutlu edilmeye çalışıldığını ve sonunda ne olduğunu anlamadan bir ömrün sona erdiğini yazar.

Tolstoy'un betimlemelerdeki ustalığı sizi olay örgüsüne çekiyor, kahramanıyla acı çektiriyor, gülümsetiyor, aşık ettiriyor ve psikolojik ağır bir buhran ile ne olduğunu anlamadan bir sorgulamanın içine itiyor. Yazar, sesli düşünüyor diyebiliriz. Kelime ve satırlara okurlar aracılığıyla can verip toplu sorgulama ayini yaptırıyor fark ettirmeden. Romanda ölümü, tabuların yıkılması ve yeniden dirilişin ironisi olarak işliyor.

"İçinde her zaman taşıdığı ölüm korkusunu aradı. Bulamadı. Hiç korku yoktu. Nerede ölüm? Ne ölümü? Ölüm de yoktu korkusu da. Işık, ölümün yerine geçmişti. S:80"

Tren örneği üzerinden insana doğru bilinen yanlışları hatırlatıyor. Her nefesin can verdiği gibi ölüme yaklaştırdığını, ancak ölünce uyandığını ifade ediyor: "Bazen seyahat esnasında tren geri geri giderken ileri gidiyormuş gibi hissedilir, ancak tren doğru yönde ilerlemeye başladığında asıl yönün farkına varılırdı. S:79"

Mevki makam arzusu insan azmini kamçılayan ve herkesin iştiyakla gelmeyi beklediği yer olduğunu belirtir. Maddi olarak da rahatlatmasının yanı sıra orada dostlukların yüzeysel, ilişkilerin menfaate dayalı olduğunu yazar:"Orada toplanmış olan bütün mahkeme üyelerinin arkadaşı olan İvan İlyiç, herkesçe sevilirdi. Birkaç haftadan beri ağır bir hastalıkla mücadele ettiği söyleniyordu. Görevinden resmi olarak ayrılmamıştı fakat ölmesi ihtimalinde yerine Alekseyev'in, Alekseyev'den boşalacak yere de Vinnikov yahut Ştabel'in getirilmesi planlanıyordu. Haliyle İvan İlyiç'in ölümünü duyan mahkeme üyelerinin ilk düşünceleri, bu ölümün kendilerinin ya da arkadaşlarının yükselmeleri ya da yer değiştirmeleriyle ilgili nasıl değişiklikler yapacağı oldu…. S:5-6"

Yazar, toplumsal meşru birlikteliğin kodlarını verir: Empati kurma… Çevre, gelenek-görenek veya kişiler için toplumda erkek ve kadın için belirlenmiş roller bu ilişkiyi etkileyebilir, huzursuzlukların doğmasına ve bahanelerle duygusal ayrılıklara yol açabilir. Empatisizlik maraz doğurur.

"İvan İlyiç o kadar mutluydu ki, evliliğin dertsiz, sıkıntısız, neşeli, her daim nezaket içinde geçeceğini düşünmeye başlamıştı. Bu tatlı günler karsının hamile kalmasıyla son buldu. Üstelik beklenmeyen bu tatsız ve manasız durumdan kurtulmak da mümkün değildi.

İvan İlyiç'e göre karısı kaprislerle ve olur olmadık kıskançlıklarla kendisini huzursuz ediyor, aşırı bir ilgi ve şefkat bekliyor, olur olmadık şeylere tersleniyor ve sürekli sorun yaratıyordu.

İvan İlyiç, bu nahoş durumdan kurtulmak için öncelikle görmezden gelme yöntemini denemeye karar verdi… Karısının bu gerginliğini görmezden gelerek hiçbir sıkıntı yokmuş gibi davranıyor, arkadaşlarını oyun partisine davet ediyor, kendisi de onların evlerine ve kulübe giderek evden kaçmanın yollarını arıyordu. Fakat bir gün karısının büyük tepkisiyle karşılaştı. Karısı kendisini kaba sözlerle azarlayıp bu davranışlarını tekrar ettikçe aynı tavrını sürdürdü… Evlilik kendi beklentisiyle ve bu zamana kadarki yaşam tarzıyla ters düşmeye başlamıştı. Yıprandığını düşünerek bu duruma bir son vermek için çareler aramaya başladı…

Praskovya Fyodorovna'nın (karısı) saygı duyduğu tek şey kocasının işiydi. İvan İlyiç de bağımsızlığını geri kazanmak için göreviyle ilgili meseleleri karısına karşı bir silah olarak kullanmaya başladı. s:21-22

Din sorgulamada unutulmuş değildir. Papazın günah çıkarma ayini, psikolojik aldatma olarak nitelenir ve gerçeğin kendisinden bir şey kaybetmeden varlığını sürdürdüğü belirtilir.

Yaşamı sorgulayan bu kitap her insanın değişik şekilde karşılaşacağı halleri yazıyor. Nihai son ise kaçınılmazdır.

Üstüne biri eğildi ve 'Bitti' dedi…s:80

 

 
Etiketler: İVAN, İLYİÇ'İN, ÖLÜMÜ-, TOLSTOY,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
22 Eylül 2020
HİSSİ DİNDARLIK
54 Okunma.
08 Eylül 2020
KUR’AN’A YÖNELİRKEN
106 Okunma.
04 Eylül 2020
ALLAH NEDEN KABUL ETSİN!
87 Okunma.
20 Ağustos 2020
KELİME VE KAVRAMLARIN ÖNEMİ
144 Okunma.
05 Mayıs 2020
CEHALET DİNE MUSALLAT OLMUŞ KÜRESEL SALGINDIR
404 Okunma.
28 Nisan 2020
EVE DÖN, YÜZLEŞ, İBRET AL VE HAREKETE GEÇ
459 Okunma.
02 Nisan 2020
CEHALET DİNE MUSALLAT OLMUŞ KÜRESEL SALGINDIR
329 Okunma.
28 Mart 2020
HZ.MUHAMMED FİLMİ ÜZERİNE GEÇ KALINMIŞ BİR ELEŞTİRİ
207 Okunma.
22 Ocak 2020
DİN KRİZİ
567 Okunma.
08 Ocak 2020
KASIM SÜLEYMANİ SUİSKATINA DAİR
268 Okunma.
07 Ocak 2020
KELİME VE KAVRAMLARIN HAYATIMIZDAKİ YERİ
264 Okunma.
28 Eylül 2019
SENEM MAĞARALARI VE YEMYEŞİL URFA PROJESİ
964 Okunma.
27 Eylül 2019
ÇOCUKLARIN EVLENDİRİLMESİ
396 Okunma.
31 Ağustos 2019
BU HALE NEDEN GELDİK?
1163 Okunma.
13 Temmuz 2019
UNUTULAN SOYKIRIM TEKRARLANIR
593 Okunma.
08 Temmuz 2019
KAHR OLSUN ‘HENDEK SAHİPLERİ!’
702 Okunma.
26 Haziran 2019
İSLAM İNSAN HEDEFLİ, ALLAH MERKEZLİ BİR DİNDİR
755 Okunma.
21 Haziran 2019
MISIR VE TÜRKİYE’DEKİ DARBELERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ
658 Okunma.
19 Haziran 2019
BİR YİĞİT ADAMIN ARDINDAN….
557 Okunma.
09 Mayıs 2019
RAMAZAN’A DAİR YANLIŞ VE DOĞRULAR
989 Okunma.
01 Mayıs 2019
ŞAHİT OLANA VE ŞAHİT OLUNANA: İDLİB
575 Okunma.
27 Nisan 2019
HADİS VE RAVİLERİN DURUMU-3
657 Okunma.
26 Nisan 2019
HADİS VE RAVİLERİN DURUMU-2
567 Okunma.
25 Nisan 2019
HADİS VE RAVİLERİN DURUMU-1
734 Okunma.
22 Nisan 2019
TEVHİD MÜCADELESİNDE DİN DİLİ NASIL OLUR VEYA NASIL OLMALIDIR?
548 Okunma.
20 Nisan 2019
KUR'AN'DA ÖRTÜNME BİR EMİR MİDİR?
648 Okunma.
17 Nisan 2019
HACC BİR BİLİNÇLİLİK HALİDİR
590 Okunma.
16 Nisan 2019
KERBELA LOBİSİ
487 Okunma.
13 Nisan 2019
KUDÜS İKİNCİ ENDÜLÜS OLMASIN!
670 Okunma.
10 Nisan 2019
Acaba İman Eder miydim?
621 Okunma.
Haber Yazılımı