Yazı Detayı
23 Haziran 2020 - Salı 11:32 Bu yazı 213 kez okundu
 
İSLAMÎ MÜCADALEDE ‘MEDİNE ARAYIŞI’ VE GÜÇ FAKTÖRÜ...
Osman GÜLEBAK
o.gulebak@gmail.com
 
 

Bu yazımızda bağrında birçok hikmet ve anlam barındıran Hicret, Medine arayışı ve güç olgularına belki de şimdiye kadar okuduğumuzdan biraz farklı olarak değinmeye çalışacağız. Bu anlamda; gücün/otoritenin unsurları ne olduğu, Mekke ve Yesrib'teki siyasal ve sosyal yapının Medine/güç faktörünü nasıl etkilediğini, hem İsra Suresinde atıf yapılan hem de Hz. Peygamberin (as) ısrarla elde etmek için melce olarak aradığı Medine'nin/gücün, günümüz İslamî mücadele için ne anlam ifade ettiğini anlamaya çalışacağız.


Öncelikle siyasi bir yapının ortaya çıkması ve bu yapısını devam ettirebilmesi noktasında bazı güç unsurlarına sahip olması gerekir ki Müslümanlar Mekke'de bu güç unsurlarının biri hariç hepsine sahip olduklarını söyleyebiliriz. İslam bağı ile bir araya gelmiş, iyi-kötü ekonomik anlamda kendilerine yetiyor, hem kendi içinde hem de diğerleriyle ilişkileri belirleyen bir İslami hukukuna sahiptiler ve en önemlisi hiyerarşik olarak da teşkilatlanmışlardı. Fakat tüm bunlar bir cemaat olarak var olabilmek için yeterli olsa da tüm insanlığa seslenen, evrensel bir vizyona sahip bir dava için yeterli değildi. 


Evet, bir eksik vardı, o da siyasi egemenliğin sağlanacağı, bağımsız bir gücün oluşturulacağı bir toprak parçası/mekan... Mekke'deki siyasal sistemin değişmesi noktasında umudunu yitiren Hz. Peygamber, bu gücü elde edebileceği yeni bir mekan arayışına yöneldi. 
İlkin Habeşistan'a hicret emri verildi fakat orada Necaşi'nin yaşadığı iç sorunlar nedeniyle umduklarını bulamadılar. Hz. Peygamber (as) bu sefer, boykot sonrası Mekke'ye muhalif konumda olan Taif'e yöneldi. Buradan da maalesef umutsuzca ayrılmak zorunda kaldı. Mekke'ye dışarıdan gelen kabilelerle görüşme çabası devam ederken nihayet en sonunda Yüce Allah, karşısına bir çıkış kapısı olarak Yesriblileri çıkardı. Böylece Yesrib'in 'Medineleşme'sinin yolu açılmış oldu.


Genel anlamda siyer okumalarında Hicret, bir beldede işkencelere dayanmayan bir grubun kaçışı gibi anlaşılır oysa, hakikat böyle değildir. 


Mekke'den Medine'ye yapılan hicret bir beldede sıkışmış, yaşamak için nefes alacakları bir yer arayan bir grup dindarın bulabildikleri bir yere sığınmaları, orada birilerinin korumasına girmeleri ve rahat bir yaşam fırsatı yakalamaları değildir. Böylesi bir anlayış, İslam'ı, Hz. Peygamberin davasını hiç anlamamanın yanında, başından beri güdülen bir amaç uğruna takip edilen bir stratejiye, Allah'a ve ahiret gününe adanmış dava adamlarına iftira olur. (1)


Peki, Hz. Peygamber neden ısrarla önce Mekke'de daha sonraları ise sırasıyla Habeşistan, Taif, Yesrib ve diğer yabancı kavimler nezdinde bir 'Medine' arayışına girmişti? Bu arayışın arka planında neler vardı?


Hicret, müminler toplumunun kendilerine ait bir melceye kavuşup orada hükümranlık elde etmelerinin başlangıcıdır. Güç olmanın tüm unsurlarını elde etmektir. Dolayısıyla bir kaçış, kurtuluş hareketi değil; tam tersine bir fetih hareketinin başlangıcıdır. İslam'ın siyasi egemenliğinin korunması ve yayılması bu hicret sayesinde mümkün olmuştur. Yeryüzünde adaletin uygulanması bu sayede ve elde edilen bu güçle sağlanmıştır. Dolayısıyla bu güçle artık bozgunculuk engellenecek, haramlar bastırılacak, zalimler cezalandırılacaktır. Müslümanların hükümdarlığına tabi olan insanlar kendi seçimini yapacak, hak ettiklerini alacak boyunlarına geçirilen fesat ve zilet zincirlerinden kurtulacaktır. (2)


Kur'an-ı Kerim'e baktığımızda İsra Suresinde Yüce Allah'ın Medine'yi yardımcı bir güç olarak gördüğünü ve Hz. Peygamberden bu gücü talep etmesini istediğini görüyoruz.


"Ve şöyle niyaz et: 'Rabbim! Girilecek yere doğrulukla girmemi, çıkılacak yerden de doğrulukla çıkmamı sağla, bana tarafından yardımcı bir güç ver!" İsra/80


Tefsirlerde genellikle âyetteki 'çıkış' ile de Mekke'den çıkışın, 'giriş' ile Medine'ye girişin, 'yardımcı güç' ile de Medine'deki bağımsız siyasi otoritenin kastedildiği belirtilmektedir.


Yukarıda İsra suresinde geçen ayetten ve Hz. Peygamberin (as) uygulamasından anlaşılmıştır ki, Müslümanların ilahi mesajı insanlara duyurabilmesi, yeryüzünde adaletin uygulanması ve varlıklarını devam ettirebilmeleri için mutlaka caydırıcı bir güce sahip olmaları gerekiyor. İşte ta baştan beri Hz. Peygamberin ısrarla aradığı Medine'nin en temel gayesi de bu idi. 


Çok iyi anlaşılmalıdır ki; insanları köleleştiren, insanlara her türlü zulmü reva gören zalim despotları durdurmanın tek yolu; caydırıcı güç sahibi olmaktır. Fiziki gücü olmadığında Hz.Peygamberi yalanlayan Mekkelililerin ve diğer kavimlerin Medine'nin kurulmasından sonra Mekke'nin fethedilmesiyle fevc fevc İslam'a girmeleri, gücün insanların hayatında ne kadar etkileyici bir unsur olduğunu gösteriyor. Tarihin her döneminde olduğu gibi gerek yakın tarihimizde gerekse de günümüzde toplumlar, daima gücün yanında yer almışlardır. Bu, hiçbir zaman gözden kaçırılmamalıdır.


Peki, Mekkeliler, davaya karşı her türlü tedbire ve baskıya başvururken Yesribliler neden davayı bağrına bastı? Ya da Müslümanlar neden Mekke'de fiziki bir güç elde edemediler de Yesrib'te bu gücü bulabildiler? Bunu etkileyen faktörler nelerdi? Bu anlamda hicreti nasıl okumalıyız? İşte tüm bunları iyi anlamak için Mekke ve Yesrib'in siyasal ve sosyal yapıları üzerinde durmak gerekiyor.


Mekke'de siyasi bir birlik, kabileler arası hiyerarşik bir yapı yani öteden beri kurulu bir düzenleri vardı. Bundan dolayı bu düzenlerinin bozulmasını istemiyorlardı. Dahası mevcut düzeni sağlayan ve bundan da nemalanan bir statüko vardı ki bunlar hiçbir zaman değişime prim vermediler. Bu statüko, kurulu düzene sahip tüm toplumlarda mevcuttur. Mekke aristokrasisi de bunu yapmış, Müslümanların yeni bir düzen kurmalarına izin vermemişlerdi. Sadece bunlar da değil; düzenin bir parçası olan Mekke halkı da mevcut düzenin bozulmasını istemiyorlardı. Bu yüzden statükonun arkasında yer aldılar ya da sessiz kaldılar. Bu, günümüz Ulus Devletlerin yapısına ne kadar da benziyor.


Yesrib ise tamamen Mekke'den farklı olarak siyasi birlikten yoksundu. Kabileler arasında sürekli bir çatışma vardı. Ayrıca bölgenin asıl sahipleri olmalarına rağmen Yahudiler tarafından sömürülüyorlardı. Tüm bunlardan yorulmuş olan Yesribliler, siyasi istikrara kavuşmak istiyorlardı. Hz. Peygamberi (as) kabul etmelerinin altındaki en önemli nedenlerden biri bu idi. Bu yüzden Hz. Peygamberi (as) ve davasını hemen bağrına bastılar. Burada birbirini tamamlayan iki önemli unsurun birleşmesi söz konusudur. Hem Müslümanların Medine'ye ihtiyaçları vardı hem de Yesrib'in Müslümanlara ihtiyacı vardı. Bunu gözden kaçırmamak gerekir. 


1. Dünya Savaşı sonrası İslam coğrafyasında, ulusal bir devlete sahip olamayan Kürt kavminin yaşadığı coğrafyanın (Barzani faktörü hariç) siyasal ve sosyal yapısının bazı farklılıklar taşımakla birlikte Yesrib'e çok benzediğini söyleyebiliriz. her ne kadar bu bölgeler ulus devletler arasında bölüşülmüş olsa da genel anlamda ulus devletlerin etkisi nisbi olarak daha azdır.


Dikkat edilirse Hz. Peygamber (as) Yesrib'e geldikten sonra tüm plan ve projelerini Medine merkezli yapmıştır. Tüm stratejilerini/ilişkilerini burada elde ettiği güçlü konum üzerinden oluşturmuş, hem Arap Yarımadasında hem de uluslararası sahneye (İran ve Bizans'a karşı) etkili bir güç olarak ortaya çıkmıştır. Mekke'yi fethettiği halde orada durmamış Medine'ye geri dönmüştür. Demek ki asıl mesele Mekke'nin iktidarı değildi.


Bu anlamda Hicret'i bir mekan değişikliği, Medine'yi de bir şehir/mekan olarak görmemeli bilakis, ilahi sorumluluğu yerine getirebilmek için, dünyada dengeleri değiştirici gücü elde etme/var olabilme stratejisi olarak görmek ve anlamak gerekir. Bu anlamda olaya yaklaştığımızda, İslami mücadelenin, öncelikle yaşadığı coğrafyada sonrasında ise dünyada İslam'ın mesajını ulaştırabilme ve uluslararası arenaya çıkabilmesi için gerekli gücü/kuvveti elde etmenin üzerinde durması gerekmektedir.


Bu açıdan İslamî mücadele, Mekke gibi siyasi birliğe ve yönetime sahip, kadim bir devlet geleneğinin, baskın olduğu yerde değil de Yesrib gibi siyasi birlik ve yönetimden yoksun ve merkezi devletin etkinliğinin sınırlı olduğu bir yerde teşekkül ettiyse; burasını, kendi Medine'si  olarak görebilir. Buradan dünya sahnesine çıkabilmek için gerekli güce ulaşabilir. Nitekim Hz. Peygamber (as), Medine'sini önce yaşadığı yerde bulmaya çalışmıştır. Eğer Medine'sini/güç Mekke'de bulabilseydi başka yere yönelmesine gerek kalmayacaktı. Yani kendi Mekke'ni (yaşadığın coğrfayayı) Medineleştirme imkanın varken Medine'yi uzaklarda aramanın makul bir anlamı yoktur.


Hatta herhangi bir İslamî mücadele, siyasal ve sosyal açıdan Medine benzeri bir coğrafyada ortaya çıkmayı Yüce Allah'ın bir lütfu olarak görmeli, çalışmalarını buraya yoğunlaştırmalıdır.


Unutulmamalıdır ki; Medine (güç) olmadan Mekke'ler fethedilemez, Medine olmadan İran Kisraları, Bizans Kralları dize gelmez. Medine olmadan Nemrutlar, Firavunlar, Ebu Cehiller onların modern varisleri zulümlerinden vazgeçmez. Medine olmadan zalimlerin pençeleri altında inim inim inleyen mazlumlar kurtarılamaz.


Selam ve dua ile...
Kaynakça:
1-2) Siyerin Gölgesinde/Hüseyin Alan

 
Etiketler: İSLAMÎ, MÜCADALEDE, ‘MEDİNE, ARAYIŞI’, VE, GÜÇ, FAKTÖRÜ...,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
29 Temmuz 2020
İSLAMÎ MÜCADELEDE 'TOPLUMUN DİLİNİ' KONUŞABİLMEK
101 Okunma.
15 Temmuz 2020
HOROZ SAVAŞLARI İLE YARINLARIMIZ ÇALINMASIN!
131 Okunma.
09 Haziran 2020
‘ESKİ VE YENİ’ TÜRKİYE SÖYLEMLERİ ARASINDA İKİNCİ TÜRKİYE
357 Okunma.
14 Mayıs 2020
‘ROMALILAŞAN HIRİSTİYANLIK’TAN DERS ÇIKARMAK
284 Okunma.
11 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-3
368 Okunma.
07 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-2
237 Okunma.
02 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-1
292 Okunma.
23 Mart 2020
TARİH BİZE NELER SÖYLER?
192 Okunma.
14 Şubat 2020
KUDÜS DAVASI VE MAYIN MERKEPLERİ
541 Okunma.
21 Ocak 2020
İSLAM DÜNYASI YOL AYRIMINDA: ADALETLİ BİRLİKTELİK Mİ KAOS MU?
508 Okunma.
18 Ocak 2020
ÖTEKİLEŞTİRME PROBLEMİ VE TOPLUMSAL ÇÖZÜLME
248 Okunma.
23 Eylül 2019
‘GÜVENLİ BÖLGE’Yİ BEKLEYEN TEHLİKE
812 Okunma.
12 Eylül 2019
KERBELA, SALTANAT VE ÜMMET
934 Okunma.
29 Ağustos 2019
MALAZGİRT'İN GÖRÜLMEYENLERİ: KÜRTLER
1177 Okunma.
16 Ağustos 2019
KEŞMİR: BİRLİKTE YAŞAYAMAMANIN ACI MEYVESİ
651 Okunma.
10 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 2
514 Okunma.
09 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 1
547 Okunma.
05 Ağustos 2019
HÜKÜMDAR BEHRAM VE BAYKUŞUN HİKÂYESİ
767 Okunma.
26 Haziran 2019
DOĞU’DAKİ ARAZİ KAVGALARINA ŞAŞI BAKMAK!
802 Okunma.
09 Mayıs 2019
ULUS DEVLETTEN ‘BÖLGESEL ENTEGRASYON’A YENİ BİR SÜREÇ VE KÜRTLER…
854 Okunma.
03 Mayıs 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-2
800 Okunma.
29 Nisan 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-1
884 Okunma.
15 Mart 2019
‘KÜRT YOKTUR' POLİTİKASINDAN ‘KÜRDİSTAN YOKTUR’ POLİTİKASINA KÜRDİSTAN GERÇEĞİ
1223 Okunma.
14 Ocak 2019
KAPIMIZDA BEKLEYEN TEHLİKE
1728 Okunma.
03 Aralık 2018
SOROS’UN VAKFI GİTTİ YA YÜRÜRLÜKTEKİ POLİTİKALARI?
1684 Okunma.
27 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-2
1195 Okunma.
26 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-1
4041 Okunma.
20 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-2
1179 Okunma.
19 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-1
904 Okunma.
12 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASINDA KURUMLARIN YENİLENME ZORUNLULUĞU
1179 Okunma.
05 Kasım 2018
CADILARIN BİLİM YUVASINDA NE İŞİ VAR BEYLER?
1355 Okunma.
01 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -2-
1047 Okunma.
31 Ekim 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -1-
964 Okunma.
19 Ekim 2018
ÂLİMLER BULUŞMASI VE KÜRTLER
1515 Okunma.
09 Ekim 2018
İBRAHİM EDHEM EFENDİYİ TANIYAN VAR MI?
1339 Okunma.
25 Eylül 2018
BİZ BU ÜLKENİN NESİ OLUYORUZ?
1973 Okunma.
11 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 2
1434 Okunma.
10 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 1
905 Okunma.
04 Haziran 2018
21. YÜZYILDA MUSAB OLABİLMEK
7646 Okunma.
29 Mayıs 2018
"EN KÖTÜ BARIŞ, EN HAKLI SAVAŞTAN DAHA İYİDİR"
1395 Okunma.
21 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-2
5632 Okunma.
20 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-1
1299 Okunma.
28 Şubat 2018
TÜRKİYE’DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-2
2269 Okunma.
27 Şubat 2018
TÜRKİYE'DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-1
1434 Okunma.
20 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -2
1761 Okunma.
19 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -1
1177 Okunma.
16 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-2
1334 Okunma.
15 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-1
1244 Okunma.
06 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (2)
1566 Okunma.
05 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (1)
1485 Okunma.
10 Ocak 2018
MÜNİR ÖZKUL VE KAYBOLAN MERHAMETİMİZ...
1441 Okunma.
26 Aralık 2017
KUDÜS VE YOL AYRIMINDAKİ İNSANLIK…
1388 Okunma.
18 Aralık 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ -3
1435 Okunma.
18 Ağustos 2017
BİLGE KRAL ALİYA VE FİLİSİTN MESELESİ-2
1870 Okunma.
11 Ağustos 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ-1
1848 Okunma.
04 Ağustos 2017
GÖRMEZ’İN VEDA KONUŞMASINDAKİ ACI HAKİKATLER…
1707 Okunma.
28 Temmuz 2017
DİYANET VE GÖRMEZ, SİYASETE KURBAN MI EDİLİYOR?
1678 Okunma.
04 Mayıs 2017
16 NİSAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-3
1942 Okunma.
28 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-2
1587 Okunma.
24 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-1
1696 Okunma.
15 Nisan 2017
11 NİSAN KURTULUŞ ETKİNLİKLERİ VE (ÖZ)ELEŞTİRİLER
1656 Okunma.
19 Aralık 2016
HÜDA PAR NEDEN HEDEF SEÇİLİYOR?
2301 Okunma.
15 Aralık 2016
KONYA'NIN MEVLANA'SI VAR, YA URFA'NIN?
1636 Okunma.
03 Aralık 2016
HALK HİZMET İÇİN İLLA YOL MU KAPATSIN?
1680 Okunma.
28 Kasım 2016
AÇILIŞLAR HİZMET Mİ YOKSA EZİYET Mİ?
1687 Okunma.
19 Eylül 2016
OKULLARIN AÇILMASI VE SORUMLULUKLARIMIZ
2129 Okunma.
02 Eylül 2016
CEMAATLERE SALDIRI YA DA MAYIN MERKEPLİĞİ
1910 Okunma.
05 Ağustos 2016
DARBE KARŞITI KÜRTLER VE TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ ÜZERİNE…
1696 Okunma.
22 Temmuz 2016
BİRECİK'TE HALKI DAĞITMA EMRİNİ KİM VERDİ?
2388 Okunma.
30 Haziran 2016
ÜMMET ŞUURU OLMADAN KUDÜS ÖZGÜRLEŞMEZ
1890 Okunma.
Haber Yazılımı