Yazı Detayı
06 Mayıs 2016 - Cuma 09:00 Bu yazı 1728 kez okundu
 
"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem"
S. Ahmet KAYA
seyyidak@hotmail.com
 
 

Şehirlerin hafızası olduğu yönünde kabul görmüş genel bir kanaat vardır. Buradan hareketle, şehir hakkındaki tasavvurlarımızın, hatta bir yerde teorik ve ütopik düşüncelerimizin pratiğe dönüşmesi olanağı da doğabilir bu durumda. Doğuyor da. Nitekim şehrin içerik ve eylemleriyle vardığı yahut ortaya çıkmasına sebep olduğu bu sonuç, bize şehirlerin aynı zamanda canlı birer organizma gibi kabul edilmesi algısını ve imkânını da veriyor elbette… Canlı organizmalara ait melekelerin bu şekilde şehir organizasyonu üzerinde neşvünema bulması, bir yerde şehir hafızasının, şehir zihniyetinin ortaya çıkmasına da zemin hazırlıyor demektir.

Şehre bu zaviyeden bakıldığında, elbette bir şehir karakterinden ve dolayısıyla zihniyetinden bahsedilebiliriz. Bu zihniyet yapısının, tıpkı bir insan zihniyeti gibi hayat hakkında çeşitli tasavvurları ve hayata geçmiş eylemleri olabilir. Ki öyledir de; çünkü insansız bir şehir düşünülemeyeceği gibi, insan eli değmeden kurulmuş bir şehir de tasavvur edilemez. Çünkü yeryüzünde böyle bir şehir yoktur. Dolayısıyla şehir ve insan arasında öteden beri var olan doğal ve kadim bir ilişki vardır ve bu ilişki, ilk günden bu yana gelişerek, daha da sıkılaşarak sürüp gelmekte bu güne… İlişkinin böylesine yoğun olduğu bir birliktelikte, zihinsel bir oluşumdan da söz edilebilir elbette. Sözü özele indirgeyecek olursak eğer, Urfa'nın şehir zihniyetinden ve bu zihniyetin oluşumuna kaynaklık eden nedenlerden bahsedebiliriz… Ki, bizim asıl varmak istediğimiz nokta da bu son cümlede geçen nedenler ve onların bir şehrin zihni ve ahlaki karakteri üzerinde yarattığı değişim…

Urfa, nev'i şahsına münhasır bir şehir. Dünyanın bilinen en eski şehirlerinden biri, kadim şehir (arkeolojik kazılara göre en eski şehir). Dolayısıyla avantajları da sorunları da kendine göre. Sorunlarının ve çözüm yollarının ipuçlarını öyle kolay ele vermeyen, kendi içine kapanık, kibirli, haset, kendini beğenmiş bir şehir Urfa… Yani her şeyiyle zor bir şehir ve kendini öyle kolay kolay ele vermeyen bir şehir… Kendini kolay teslim edecek bir yapıda da değil... Zaten bu yüzden, sorunlu bir şehir ve bu yüzden sorunları, kolay kolay halledilemiyor…

Bilen insanların fark edeceği gibi bu sorunların daha çok bu zihniyet sonucu oluşan ve neredeyse memleketin bütün sorunlarının temel alt yapısını doldurduğunu ve bu sorunların halledilememesinin nedeninin de bundan kaynaklandığını fark edeceklerdir. Asıl ve tek başına bütün sorunların kaynağını oluşturan bu zihinsel sorun halledilmeden, diğer sorunların çözüm bulması da söz konusu değildir. En azından bu, şu anda mümkün görünmüyor.

Urfa'nın en büyük sorunu şüphesiz, zihniyet kaynaklı sorundur, dedik… Üstelik bu savımızı doğrulayacak yığınla gerekçe söz konusu. Bu gerekçeleri tekrar etmenin gereği yok. Esas burada önemli olan sorunları tekrar tekrar sayıp-dökmek değil, bu sorunlara kaynaklık eden zihniyetin ne olduğu ve neden bu kadar etkili olabileceği gerçeği… Asıl irdelenmesi ve çözüme kavuşması gereken nokta da bu… Bu zihniyetin ne olduğu ve neden bu kadar etkili olduğu gerçeği, tespit edildikten sonra sanırım problemlerin çözümü daha da kolaylaşacaktır.

******
Her zaman ve her yerde Urfa'nın kadim bir tarihinin olduğunu, tarihsel ve dinsel öğeler açısından zengin ritüellere sahiplik ettiğini; bunlardan dolayı da kıskanılacak bir şehir olarak, çevresine fiyaka attığını ve atmaya hakkı olduğunu söyler dururuz. Bu haleti ruhiye bize, beraberinde müthiş bir özgüven ve haklı bir övünme gerekçesini sunuyor. Ama bu durum, aynı zamanda da çok tehlikeli ve içinden çıkılmaz bir girdaba da bizi sokmuyor değil... Önümüze fark ettirmeden kalın duvarlar örüyor; dış dünya gerçekleriyle adeta irtibatımızı kesiyor, hatta kendi kendimizle bile bir araya gelmemize engel oluyor. Aynı zamanda bizde, kıskançlık ve hasetlik duygularının kabarmasına da vesile oluyor.

Urfa'nın sahip olduğu zenginlikler, aynı zamanda Urfa'nın kibirlenmesine sebep olmakta ve dolayısıyla bu da geri kalmanın gerekçelerini Urfa'nın aleyhine olacak şekilde oluşturmaktadır. Çünkü sadece kendini beğenen insan nesnelliği bir kenara iter, eşyaya ve gerçekliğe bakışı kibirli olur. Her şeye tepeden bakar ve küçük görür. Kibirli olmayı, vakar sahibi olmak gibi görmeye başlar. Çok tehlikeli bir durumdur bu. Zira sahip oldukları onda böyle bir psikolojinin oluşmasına sebep olmuştur ve kendini bu şekilde görmeye başlamıştır.

Urfa, aslında böylesi bir psikolojinin çok tehlikeli olduğunun farkında. Gelişmenin, erdemleşmenin, medenileşmenin önündeki engel olduğunun da. Ama bu durum kendisinde öylesine kuvvetli bir etki bırakmıştır ki, bir türlü bu etkiyi kırıp üstünden atamıyor. Kendini adeta bu dairenin içine hapsetmiştir. Habire bunun peşinden çıkmazlara doğru sürüklenip gidiyor. Bir türlü kendine gelemiyor. Aklıselim ile hareket edemiyor, düşünemiyor. Bunun farkında olan ve bu soruna mantıklı çözümler getiren aydınları da kendi içinde barındırmıyor. En azından onu etkisizleştiriyor. Urfa'dan hicret eden Şair Halil Gülüm, dostu Naci İpek'in eline tutuşturduğu kâğıt parçasına şöyle yazmıştı:

"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem."
Urfa'yı terk eden birçok aydın, eminim ki aynı duygularla Urfa'dan ayrılmıştır. Onların bir daha geri gelmemesi de, günün birinde Urfa'ya tekrar geri dönme özlemi içinde olmaması da bunu gösteriyor… Onları Urfa'dan soğutan ve uzaklaştıran, bu duygunun kuvvetli bir şekilde oluşmasına sebep olan şey ne olabilir?

Urfa, haset bir şehir… Huzuru ve gelişmeyi, hatta bir yönüyle medenileşmeyi de engelliyor bu vasıf. Nedendir bilinmez ama bu, Urfa'da çok yoğun bir şekilde öne çıkmış durumda… Eminim, sosyologların bu konuda söyleyecekleri bir şeyleri vardır mutlaka… Herhalde (naçizane), bu durum Urfa'nın küçük ve kapalı bir şehir olmasından kaynaklanıyor diye düşünüyorum… Oysa Urfa'nın tarihi ve kültürel misyonundan kaynaklanan toplumsal refleksleri, bu tür bir kapalılığı uzun zaman önce üzerinden atması gerekirdi. Çünkü kadim şehirler, büyük düşünen şehirlerdir; hayalleri de buna göre. Dolayısıyla kayıpları da…

Vefasızlık… Urfa, kendi içinden çıkmış evlatlarına karşı her zaman vefasız olmuştur. Onu hep görmezden gelmiştir. Adeta yok hükmünde saymıştır. Urfalıya karşı yabancının el üstünde tutulması, Urfa'nın terazisinin Urfalıyı hafif tartması da herhalde bundan olsa gerek.

Kıskançlık, görmezden gelme, kendini beğenme, kibir… Urfalı'nın yakasını bırakmayan hasletler… Şikâyetçi olduğumuz ve doğru düşünmeyi, ilerlemeyi, özgünlüğü, sevgiyi, kardeşliği engelleyen bir zihniyetin oluşmasına zemin hazırlıyor bu hasletler ne yazık ki…

 
Etiketler: "İçin, cennet, dışın, cehennem, olsa, sana, asla, dönmem"
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Şubat 2020
MEHMET RAGIP KARCI’YI UĞURLARKEN
31 Okunma.
24 Şubat 2020
ZİHNİYET KARMAŞIKLIĞI…
47 Okunma.
21 Şubat 2020
URFA’NIN KURTULUŞ ROMANI
105 Okunma.
14 Şubat 2020
GÖLGE VE GÜNEŞ
205 Okunma.
07 Şubat 2020
İNSAN…
185 Okunma.
31 Ocak 2020
OKUMAK YA DA ANLAMAK
143 Okunma.
10 Ocak 2020
MEHMET AKİF İNAN’IN ARDINDAN
188 Okunma.
03 Ocak 2020
YAŞAYIP GÖRDÜKÇE VESİLESİYLE
208 Okunma.
30 Aralık 2019
MEHMET AKİF ERSOY VE MİLLİ MÜCADELE
153 Okunma.
06 Aralık 2019
ŞANLIURFA 3. ULUSAL KİTAP FUARI
288 Okunma.
29 Kasım 2019
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK
355 Okunma.
22 Kasım 2019
FOLKLOR VE İBRAHİM
262 Okunma.
21 Kasım 2019
KAÇMAK…
154 Okunma.
18 Kasım 2019
GÜNEŞİN ALTINDA ÇOK ŞEY OLUYOR
160 Okunma.
15 Kasım 2019
AHLAK VE HUKUK
176 Okunma.
01 Kasım 2019
MAHALLE ve GÜVEN
463 Okunma.
25 Ekim 2019
HARRAN EKOLÜ (Devam)
364 Okunma.
18 Ekim 2019
HARRAN EKOLÜ, HARRAN DERGİSİ…
569 Okunma.
13 Eylül 2019
YANGIN YERİ
688 Okunma.
06 Eylül 2019
ŞEHİR ve İNSAN EĞİTİMİ
591 Okunma.
30 Ağustos 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA II
466 Okunma.
28 Ağustos 2019
ŞEHİR VE KİMLİK
259 Okunma.
26 Temmuz 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I-
412 Okunma.
12 Temmuz 2019
TEMMUZ ATEŞİ
438 Okunma.
09 Temmuz 2019
SAVAŞ VE UÇURTMA
320 Okunma.
05 Temmuz 2019
SİYASET ÜZERİNE YAZMAK…. MI?
375 Okunma.
02 Temmuz 2019
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
315 Okunma.
28 Haziran 2019
ŞEHİR VE ŞEHİRLİ…
340 Okunma.
21 Haziran 2019
MURSİ’NİN ŞEHADETİ DOLAYISIYLA…
402 Okunma.
14 Haziran 2019
SURİYELER… YA DA ENSAR - MUHACİR İLİŞKİSİ
435 Okunma.
31 Mayıs 2019
TÜRKÜ DİNLEME TEMRİNLERİ
529 Okunma.
28 Mayıs 2019
KUDÜS… EY KUDÜS!
355 Okunma.
24 Mayıs 2019
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
428 Okunma.
17 Mayıs 2019
KAPİTALİZMİN ŞEHİRLERİ
360 Okunma.
10 Mayıs 2019
SÖZÜ YOLA KOYMAK VESİLESİYLE
657 Okunma.
03 Mayıs 2019
İBRAHİM’İN DİNİNDEN OLMAK NASIL OLMAYI GEREKTİRİYOR
403 Okunma.
26 Nisan 2019
EDEBİYAT ORTAMI ŞİİR YILLIĞI
457 Okunma.
12 Nisan 2019
BİR ÖZGÜR DÜŞÜNME DENEMESİ: HAKİKATİN İZİNDE
613 Okunma.
05 Nisan 2019
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK YAHUT BİR URFA'YI TANIMA DENEMESİ
529 Okunma.
29 Mart 2019
MANİFESTO
656 Okunma.
25 Mart 2019
BU SEÇİM...
410 Okunma.
22 Mart 2019
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
441 Okunma.
08 Mart 2019
SEÇİM VE AMAÇ
562 Okunma.
01 Mart 2019
KAÇIŞ…
552 Okunma.
22 Şubat 2019
ŞEHRİN MAKAMI
621 Okunma.
15 Şubat 2019
ZAMAN… BİR BÜYÜK SIR…
701 Okunma.
12 Şubat 2019
KÜRT EDEBİYATI ÜZERİNE KISA BİR BAKIŞ
540 Okunma.
08 Şubat 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I
777 Okunma.
06 Şubat 2019
YAZMAK…
526 Okunma.
01 Şubat 2019
“COĞRAFYA KADERDİR” VESİLESİYLE
819 Okunma.
25 Ocak 2019
URFACA URFALICA
1157 Okunma.
18 Ocak 2019
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
981 Okunma.
18 Ocak 2019
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
685 Okunma.
11 Ocak 2019
VAHY İLE DÜŞÜNME
868 Okunma.
04 Ocak 2019
MÜSLÜMAN’CA DÜŞÜNMEK…
765 Okunma.
21 Aralık 2018
SELAHADDİN’İN KİTABI
943 Okunma.
14 Aralık 2018
BOYUNDAN BÜYÜK İŞLERE KARIŞMAK
843 Okunma.
07 Aralık 2018
FOLKLOR VE VAR OLMA YA DA FABLÊN KURDÎ
867 Okunma.
23 Kasım 2018
HZ. MUHAMMED (SAV)’İ ANLAMAK…
1202 Okunma.
16 Kasım 2018
Aşkın ve Geleneğin Şiiri “ESKİ GÜNLERDEN KALAN”
906 Okunma.
09 Kasım 2018
KİTAP FUARI İÇİN ÖNERİLER
1032 Okunma.
02 Kasım 2018
Mekân ve Aşk ŞEHİR
1074 Okunma.
26 Ekim 2018
KIVIRLIK KUŞLARI…
993 Okunma.
19 Ekim 2018
DOLAR… YA DA KAPİTALİZMİN HÜKÜMRANLIĞI
972 Okunma.
05 Ekim 2018
ANADOLU’DAN BİZE KALANLAR VEYA SANATIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
1443 Okunma.
28 Eylül 2018
HAC VE AHLAK
1376 Okunma.
14 Eylül 2018
SANAT ESERİ VE İŞLEYİŞ BİÇİMİ
1312 Okunma.
07 Eylül 2018
12 Eylül darbesi dolayısıyla ŞİİR VE SAVUNMA
1375 Okunma.
17 Ağustos 2018
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ
1412 Okunma.
10 Ağustos 2018
“KIRILMALAR” DOLAYISIYLA FARUK UYSAL ŞİİRİ
1779 Okunma.
03 Ağustos 2018
ANADOLU'NUN MANEVİ IRMAĞI YUNUS EMRE…
1159 Okunma.
27 Temmuz 2018
URFA: RUHUN MASALI…
1304 Okunma.
20 Temmuz 2018
NABİ…
1361 Okunma.
13 Temmuz 2018
GÖKYÜZÜ MELEKLERİ / AYLİN BEBEK’İN HİKAYESİ
1762 Okunma.
29 Haziran 2018
MUHALEFET…
1362 Okunma.
18 Haziran 2018
BUGÜN BAYRAM…
1096 Okunma.
11 Haziran 2018
MEHMET TALAT AKAY’IN ARDINDAN…
1321 Okunma.
08 Haziran 2018
FOLKLOR ŞİİRE DÜŞMAN DEĞİL
1155 Okunma.
01 Haziran 2018
ORUÇ VE KUDÜS
1215 Okunma.
25 Mayıs 2018
KUDÜS… EY KUDÜS!
1084 Okunma.
18 Mayıs 2018
HARRAN ŞİİR AKŞAMI
1351 Okunma.
11 Mayıs 2018
NASIL BİR ŞEHİR, NASIL BİR MİMARİ?
1209 Okunma.
04 Mayıs 2018
KADİM ŞEHİR
1177 Okunma.
27 Nisan 2018
İNSAN ve ÇEVRE
1328 Okunma.
13 Nisan 2018
Sarı Kitap Dolayısıyla TAYYİP ATMACA’NIN ŞİİRİ
2547 Okunma.
30 Mart 2018
GAP GÜNDEMİ İLE 20 YIL…
2036 Okunma.
23 Mart 2018
CAMİLER… İMAMLAR… YA DA MESCİD-İ NEBİ
1448 Okunma.
09 Mart 2018
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
1641 Okunma.
02 Mart 2018
ŞİİR NİÇİN YAZILIR VEYA NİÇİN OKUNUR ŞİİR
1201 Okunma.
23 Şubat 2018
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER YAHUT BİZİM ŞEHİRDEN BEKLENTİLERİMİZ
1562 Okunma.
16 Şubat 2018
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNMEK YA DA KENT KONSEYLERİ
1539 Okunma.
09 Şubat 2018
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
1454 Okunma.
02 Şubat 2018
ŞEHİRLER ÖLÜR DE
1293 Okunma.
26 Ocak 2018
ARAYAN BULUR ŞAHİN DOĞAN GİBİ
1390 Okunma.
19 Ocak 2018
ŞEHRİN REFLEKSİNİ ÖĞRENMEK
1224 Okunma.
12 Ocak 2018
Siraç SUMAN
1266 Okunma.
29 Aralık 2017
GEBECE
1360 Okunma.
08 Aralık 2017
ABD’YE OLAN NEFRETİM
1123 Okunma.
01 Aralık 2017
ZOR HAYATLAR
1125 Okunma.
24 Kasım 2017
AKADEMİK KİTAP OKUMAK Ya da TÜRKİYEDE’Kİ SURİYELİLER
1547 Okunma.
11 Ağustos 2017
BUGÜN TAŞ ATMA GÜNÜ
1456 Okunma.
28 Temmuz 2017
SABİR RÜSTEMXANLI İLE
1603 Okunma.
15 Temmuz 2017
TEMMUZ ATEŞİ
1645 Okunma.
07 Temmuz 2017
TEK MİLLET TEK DEVLET
1566 Okunma.
02 Haziran 2017
ÇANAKKALE RUHU DOLAYISIYLA
1478 Okunma.
20 Ocak 2017
Yeni Bir Harran Dergisi
1566 Okunma.
09 Ocak 2017
Aşk ve Mekân ŞEHİR
1515 Okunma.
25 Kasım 2016
SAMİMİYET…
13526 Okunma.
18 Kasım 2016
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER! YA URFA?
1542 Okunma.
10 Kasım 2016
ERDEM, İNSAN, ŞEHİR…
3860 Okunma.
04 Kasım 2016
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
1504 Okunma.
17 Eylül 2016
Temmuz Ateşi
1765 Okunma.
26 Ağustos 2016
SAMİMİYET…
1363 Okunma.
28 Temmuz 2016
HİÇLİK… YA DA 15 TEMMUZ SÜRECİ
1327 Okunma.
13 Mayıs 2016
MELA AHMED CİZÎRΒNİN DİLİ
2333 Okunma.
01 Nisan 2016
BİR SEMPOZYUM'UN ARDINDAN
1801 Okunma.
25 Mart 2016
HARRAN DERGİSİ'NİN KAPANMASI
1857 Okunma.
15 Ocak 2016
Türkiyelilik ve Osmanlılık
1855 Okunma.
08 Ocak 2016
PERSONNA NON GRATTA
1821 Okunma.
03 Temmuz 2014
"TANRILAR VE KULLAR"
5279 Okunma.
21 Mart 2014
İNSAN-MEKÂN-ŞEHİR
3865 Okunma.
07 Şubat 2014
SİYASETİN AMACI VE SİYASETÇİYE
2857 Okunma.
31 Ocak 2014
KİM RÜYAMI GÖRECEK?
1745 Okunma.
03 Ocak 2014
YENİ YILA BİR GİRERKEN...
1990 Okunma.
Haber Yazılımı