Yazı Detayı
13 Şubat 2018 - Salı 09:39 Bu yazı 924 kez okundu
 
“HER BİLDİĞİNİ SÖYLEME AMA HER SÖYLEDİĞİNİ BİL”
Misbah HİCRİ
misbahhicri@hotmail.com
 
 

Bazı konuşanlar, bazı yazanlar aklına gelen her şeyi söyler, yazarlar. O sözün nere gittiğini ne anlam taşıdığını, çevreyi nasıl kırıp döktüklerini düşünmeden... Oysa bazı sözleri söylemeden düşünüp söylenilmeli…

 

Hani derler "boğaz kırık düğümdür." İşte onun içindir, siz siz olun bin düşün bir söyleyin. Yazacağın her cümlenin hesabını verebilmelisin. "Boğazım düzdür" demek biraz da etik değerleri hiçlemektir. Yoksa her doğruyu her yerde söylemek kimi zaman nahoş olaylara sebebiyet verir.

               

Yaşımız hayli ilerlemiş her gün insan yeni bir kelime öğreniyor. İlim bir derya herkesin mutlaka bir eksiği vardır. Ama kendini farklı kılma adına söyledikleri kelimelerin anlamını bilmeden ve karşı tarafın düştüğü durumu anlamadan nasıl bir "aptallık, ahmaklık" içinde olduklarını bilmemelerine kızsan ne fayda. Onlar ilacı olmayan bir hastalığa yakalandıkların farkında değiller.

 

Adamın biri yeni kuyumculuğa başlamıştı. Dükkânına ziyarete gittiğimizde  "Paramın hepsini hasa yatırdım." Deyince ister istemez yanımızdaki arkadaş sordu. "Has"  bildiğimiz marul mu? Deyip "bu kadar yatırılır mı" demeden edemedi. O bilgiç davranıp şöyle yan gözle bize bakıp acemiliğimizi bağışlamış bir tavırla "has" saf, külçe altın olduğunu söyledi. Sonra "nakit, sıcak" gibi laflar etti, anlamadıksa da oralı olmadık.

               

Bir gün halı almaya gitmiştik. Orada çalışan biri bana "arz ettiğin gibi" deyince halı pazarlığını bırakıp dostane bir şekilde sordum. "Sen kaç yaşındasın?"  O da "ben senin iki ömründeyim" dedim. "Senin tahsilin nedir?" deyince o da "ilkokul mezunuyum" dedi. Sorularıma rahatlıkla cevap veriyordu. Gerisinde neler olduğunu bilmiyordu. Ona  "ben üniversite bitirmişim ve emekli öğretmenim" dedim.

 

Benim ne söyleyeceğimi anlamamıştı. Ona "arz etmenin ne demek olduğunu" sordum.   Kem-köm etti, sustu. Ona "arz etmenin" sunma, dilek olduğunu bu kelimenin küçüklere mahsus olduğunu, büyüklerin emredeceğini, ayrıca küçüklerin büyüklerden "istirham" edeceğini, "arz ettiğiniz gibi" demek yerine "buyurduğunuz gibi" demeliydiniz. Büyüklerin küçüklere "rica" edeceğini ricanın bir emir telaki edilmesi gerektiğini söyleyince utandığı her halinden belliydi. Rica bir emirdir ve küçükler büyüklerden rica edemez!

 

Kelimenin ne anlama geldiğini bilmeden konuşmasının yanlışlığını anlamıştı. Bir sınavdan geçiyormuşçasına kızardı, bozardı, sonunda da özür diledi. Sağ olsun akıllı, terbiyeli biriydi... Ben onun sözünü sürçü lisan olarak kabul ettim.   Kelimeyi yanlış duyduğunu ve yanlış kullandığını bu vesileyle öğrenmiş oldu.

 

Yine bir anımı paylaşayım. Şeyh dedikleri alim olarak bildiğimiz biri, bir taziyede dua ederken "yarabbi senden rica ediyorum" demesi doğrusu beni çok utandırmıştı. Bir kul Allah'tan nasıl rica edebilir. Halini arz eder, istirham eder, yalvarır, yakarır...

               

Son günlerde çocuk yaşlardakilerin kendisinden kırk-elli yaş büyüklere "hacı, hoca, sofi" söylemlerinin dillerde pelesenk olduğunu görünce şaşırmamak, üzülmemek elde değil; Şu sokaktaki "alo, hop,  hey" gibi nice argo söylemlerin bizleri rahatsız ettiğini duymamıza rağmen tepki olmasa da öğüt anlamında bir şey söylemeden çekip gitmenin bizim için bir eksiklik olduğunu biliyorum. Ama söylesen sözlerin havada kalır. Eminim evde de onlar büyüklere karşı nasıl hitap edileceğini bilmezler ve kendi çocuklarına dahi söylememişlerdir. Buna tatlı dille anlatıyorum ama insanımız sanki sana bir paye biçiyormuş gibi böbürleniyor. Oysa bu tür kelimeler insanların birbirine saygı da zorlandıklarındandır.

 

Kimi söz var en kötü durumu düzeltir. Bazı sözler var ki en iyi sohbetin havasını buz keser. Kimisi kendini farklı kılma adına konuşur, kimisi saygı derken sevgi derken tam da zıddına bulanır. Hadi düzeltebilirseniz düzeltin. Bu sözler yapıcılık yerine ne kadar yıkıcı olduğunu görürsünüz. "Kem söz sahibine aittir "desek de niçin söylensin ki…

 

Ahlak dedik ya! Duyulmamış fıkra yoktur, bir kez daha paylaşmış olayım. Bir gün su, ateş ve ahlak dostluk kurarlar. Birbirlerini kaybedince bir daha birbirlerini nasıl göreceklerini sorarlar. Su, nerede yeşil bir vaha, şırıltı duydunuzsa bilin ki ben ordayım. Ateşe sıra gelince; ateşte nerede bir duman yükseldiğini görürseniz bilin ben de ordayım. Ahlaka sıra gelince ahlak bir kez kaybolmayı görmeyesiniz. Kaybolduğum yerde yaşamak mümkün değildir. Beni daha bulmasınız. Su boğar, ateş yakar. Ahlak yaşam için gerekli olan, cömertlik, bağışlama,  saygı, sabır ve erdemliliktir. Kısacası adabı muaşeret (görgü kuralları) dır. 

 

Kimin kime niçin, neden söylediği meçhul… Oysa bu insanların karşısındakini ne kadar hafife aldıkları gerçeğini anlamak gerekir. Düşünür Claudius'un anlamlı  sözünü onun için başlığa aldım... 

 

 
Etiketler: “HER, BİLDİĞİNİ, SÖYLEME, AMA, HER, SÖYLEDİĞİNİ, BİL”,
Yorumlar
Diğer Yazılar
ÇEVREYİ SAHİPLENME
AH FIRAT AH FIRAT!
ÇIKAR ÇEKİŞMESİ
SÖZLERİ, FIKRALARI ÖNEMSEMEK
YAZI YAZMAK YETENEĞİN SANATA DÖNÜŞMESİDİR
ŞU ZENGİNLİK MESELESİ
KELİMELERLE HASBİHAL
GAZETECİLER VE BASIN BAYRAMI
İÇİNDEN GELENİ SÖYLE KALIRSA YAZIK OLUR
GÜZELLİĞİYLE HASRETİYLE PORTAKAL
“GÖKYÜZÜ MELEKLERİ” SURİYE
“BİZİ ALDATAN BİZDEN DEĞİLDİR”
“KALBİME BİR SEN DÜŞTÜ”
AİLE TOPLUM VE DEĞERLER- II
AİLE, TOPLUM VE DEĞERLER - I
FIKRALARDAN BİR DEMET
AÇIKTA GIDA SATILMASI
GÖBEKLİTEPE UNESCO DÜNYA KÜLTÜREL MİRASI LİSTESİNE ALINDI
ŞANLILIK UNVANI, BİZLER VE URFA
HASTANE VE HİZMET- TEŞEKKÜR
KORKULARI YENMEK
GÖRME ENGELLİLERİ SAHİPLENMEK
URFA’DA BASIN ve SORUNLAR
DÜNDEN BU GÜNE AŞK
KISA AYRILIKLAR…
AZ KALDI BAYRAM OLA!
DOSTLUK ÜSTÜNE BİR SÖYLEM
GÜZEL VE ÖZLÜ SÖZLER
DOĞAL YAŞAMAK SAĞLIĞIN ADIDIR
KIRLANGIÇI GÖREN MÜJDE VERSİN
ELEŞTİRİ VE TAKDİR
BİRİLERİNE İFTİRA ATMAK
SEDAT ŞANVER’IN ‘KELİMELER KİBİR VE TELAŞ’ Toplu şiirleri
HZ. İBRAHİMİN MİSAFİR ARAMASI
BU RAMAZANDA İBRAHİM’İ OLMAK
SESSİZ VE SADE BİR KALEM MEHMET AKBAŞ
DERS ALINACAK ANILAR
HAYAT MEKTEBİ
SÖZLER VE ANLAMLARI
BARIŞ VE SEVGİ ÇEŞİTLEMESİ
KELİMELERDEN TAT ALMAK
DÜNYA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ GÜNÜ
BİR KAÇ KELİME VE ANLAMLARI
EMEKSİZ YAZILAN YAZI, KEYİFSİZ OKUNUR*
SİYASETİN GÜNDEMİ
“DEMİR DEMİRLE DÖVÜLÜR”
“YUSUF YUSUF”
HİKÂYELERİ UNUTULAN KAHRAMANLAR
İÇİMİZDEKİ KAHRAMAN
ÇİVİYE SORMUŞLAR
ŞİLİKİ, URFA TATLISI
DÜNDEN BUGÜNE ANILAR
DÜNÜN ÇOCUKLUĞU, BUGÜNÜN ŞEHRİ
KENDİN OLMAK
AŞIK VEYSEL ANISINA
“KIRMIZI MEŞİN PARA PEŞİN”
DAYAK VE ŞİDDET TAVSİP EDİLMEZ
YİRMİ YIL DİLE KOLAY
SU GİBİ AZİZ OLUN
SEVGİ, ADALET VE DÜRÜST OLMAK
HAK EDİLMEYEN SÖZLER
MİNYATÜR SAVAŞLAR, HALİL COŞKUN ROMANI
TARİHİ YOK ETMEK ŞEHRİN KİMLİĞİNİ YOK ETMEKTİR
HUZUR OPERASYONU
GAZETECİLİK MESLEĞİNE DEĞER VERMEK
GEÇMİŞİNİ BİLMEK
HER GÜZEL SÖZ SEVGİNİN ESERİDİR
TAZİYE EVİ VE YAPILMASI GEREKENLER
YAZARIN GÖREVİ
MEHMET BÖKE’NİN ŞİİRİ
İNSANLAR VE HAŞERELER
URFA’YI HASBİ SEVMEK…
PARAN KADAR KONUŞ
MEVLANA’YI ANMAK MI YOKSA ANLAMAK MI?
URFA BASIN TARİHİ-3
URFA BASIN TARİHİ-2
URFA BASIN TARİHİ- I
ELEKTRİK DEYİNCE
UĞUR VE UĞURSUZLUK - II
UĞUR VE UĞURSUZLUK – I
ŞAHİN DOĞAN’IN KALEMİNDEN “EZELİ MAĞLUPLAR”
HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI
İNSAN HAKLARI BİLİNCİ EDİNMEK
FIKRALAR
ÖLÜMÜN VE HATIRLATTIKLARI
ŞANLIURFA SIRA GECESİ GELENEĞİ VE TÜRKÜLERİ
HALİL COŞKUN’UN KALEMİNDEN “AYRIKOTU”
ÇEVREYİ SAHİPLENME
TOPLUMSAL VEFA
ÇIRAKLIKTAN PATRONLUĞA KAŞIBEYAZ
KIRAATHANEDEN BUGÜNE
GURBET, SILA VE HASRET
TÜRKÜLERLE URFA VE YAŞAM
BU YEMEĞE BU DUA
HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI
GENÇLİGE SAHİP ÇIKMAK GEREK
SOKAK ÇOCUKLARI DEĞİL ÖTEKİ ÇOCUKLAR
İFTİRA VE METHİYELERE REDDİYE
ÖĞRETMENLİK BİR SEVDADIR
DÖRT MEVSİME, DÖRT İSİM
YAĞMUR DUASI VE ÇÖMÇE GELİN
HASAN RASTGELDİ
TÜRKÜLER ACILARIN SESİDİR
ÖĞRETMEN EK İŞ PEŞİNDE
BİR ÖĞRETMENLER GÜNÜ
URFA BASIN TARİHİ VE YEREL GAZETECİLİK
İYİ PARTİ, YAŞANANLAR, BEKLENTİLER
DÜĞÜN SEVİNCİN DIŞA VURUMUDUR
ATATÜRK’Ü SEVMEK
MÜSLÜM ÜZÜLMEZ'İN YENİ KİTABI
TÜRKİYE’DEKİ SURİYELİLER
UÇAK YOLCULUĞU VE ESPRİLER
ZİYARETLER
GÜL İLHAM KAYNAĞI- III
GÜLE ÂŞIK OLUNMAZ MI? - II
ZEMHERİDE AÇAN YEDİ VEREN GÜLLER-I
OSMAN ERKAN’IN YENİ ŞİİR KİTABI “EĞRİ OTURAN”
AHLAKSIZLIĞIN DANİSKASI
SELAHATTİN UTKUN’UN “KURŞUN RENGİ GÜNLER” KİTABINA DAİR
ÖĞRETMEN OLMAK BİR AYRICALIKTIR
HIRSIZLIĞA SIĞINANLARA
KALEM ERBABINA SELAM YOLUMUZA DEVAM
DİL BAYRAMI
GEÇMİŞE HAYIFLANMAK
DAĞLAR VE BİZ
OKUMAK IŞIĞI YAKALAMAKTIR
GEVENDE FIKRALARI
İNSANSI HAŞERELER VE DİĞERLERİ
OKUMANIZ GEREKEN BİR YAZI
SİVEREK VE KIRILAN HEYKEL
NEDEN DAĞLAR?
KELİMELERİN DERİN SEVGİSİ
UNVAN NEREDE KULLANILIR
SARI SICAKLAR VE ÜLKE SİYASETİ
TRAFİK VE BİZLER
HIRSIZLIĞA SAYGINLIK KAZANDIRANLAR UTANSIN
FIKRALAR
AÇIK HAVA MÜZESİNE HOŞ GELDİNİZ
YAZARLIK VE BEN
KUL HATASIZ OLMAZ, YA İMAM
KONU ELEKTRİK OLUNCA
KÖYLÜ OLMAK SUÇ DEĞİL…
ZİYARETLER
DEĞERLER KAYBEDİLDİKÇE İNSANLAR YOKSULLAŞIR
GENÇLİK VE BİZLER
ADABI MUAŞERET/ GÖRGÜ KURALLARI
DİLENENLER İÇİN BARINMA MERKEZİ
İSİMLERİN TARİH, KÜLTÜR VE TOPLUM ÜZERİNDE ETİKLERİ
ÇEVREMİZDEN BİR KAÇ FABIL
TİŞÖRT YAZILARI
BASIN BAYRAMINA GEREKEN ÖNEMİ VERMEK
BAKANLIK VE URFA
ANADOLU AKTÜEL DERGİSİ
LEYLİM LEY
BU NASİHATLARDAN DERS ALIR MIYIZ?
URFA HALK MÜZİĞİDE CEMİL CANKAT VE OĞLU AHMET CANKAT
ENTELEKTÜEL YALNIZLIK
YÜRÜYÜŞ, ADALET VE BİZLER
URFA TATLISI
GURBET, SILA VE HASRET
DALKAVUKLUKTAN NEREYE
KISA AYRILIKLAR UZUN MUTLULUKLARA VESİLEDİR
KÖTÜ RUH VE SİLAH
ÇOCUKLUĞUMUZ VE OYUNLARIMIZ
KENDİ AİLESİNİ SEVMEK
DOĞDUĞU KENTTİ SEVMEK
GENÇLİK VE AFFEDİLMEYEN YANLIŞLAR
DİLENCİLİK
KORKULARI YENMEK
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE
ZEYTİN GÜZELLEMESİ
"GEBECE"
“YÜREĞİMİ SENDE SAKLADIM”
ÇANAKKALE GEZİSİ BİTMEZ - V
ÇANAKKALE GEZİSİNE DEVAM- IV
GELİBOLU YARIM ADASINDA GEZİ - III
ÇANAKALEYE İNİYORUZ- II
ÇANAKKALE'YE YOLCULUK - I
KADİM TARİHİ SAHİPLENME
NEFRET VE HAKARET
SAYGINLIK İFADE EDEN KELİMELER
URFA, DÜNDEN BUGÜNE
DEVELERDEN GERİYE KALAN
DİN; İNSANLARIN MUTLULUK SIĞNAĞIDIR
İNSANLIK ADINA
KENDİSİYLE BARIŞIK YAŞAMAK
DEVLETİN GÜCÜ ADALETLİ OLMAKTIR
SÜTTEN DİLİ YANAN
MARKALAŞMA VE GASTRONOMİ TURİZMİ
KARANLIK GECENİN SIRRI
BAHAR ÖZGÜRLÜĞÜN SESİDİR
KIRLANGIÇI GÖREN MÜJDE VERSİN
ŞAHİN DOĞAN VE RUHUMUN MASALI ŞEHR-İ URFA
“BARIŞ SONRASI BÜYÜK TÜRKİYE”
DÜGÜMLENEN SEVDALAR
KERKÜK TÜRKMEN ŞEHRİ Mİ?
KÜTÜPHANE VE BİZ
KENDİMİZLE YÜZLEŞMEK
EĞİTİM VE ÖĞRETİMDE HAMLE
TEKTEK DAĞLARININ DOĞALLIĞI TÜKENMEKTEDİR
CELAL BEHLÜL’DEN GERİYE DÜŞÜNDÜKLERİM
“KARAÇI KIZ HATUN OLMAZ”
KÜLTÜR VE FIKRALAR
UĞUR VE UĞURSUZLUK
SÖZ MİLLETİN
ANILARDAN BU GÜNE SEVGİ VE SAYGININ ERDEMİ
ÖLÜM VE HATIRLATTIKLARI
KEDİLER VE İNSANLAR
MONOTON HAYAT, FASİT DAİRE
URFA KEBAP KOKUYOR
ŞAM'IN ŞEKERİ VE IRKÇILIK
BİLİNMEYEN DİLLE EDEBİYAT
KADINLAR VE BİZLER
HER EV BİR KÜLTÜR HAZİNESİDİR
DÜNYA MUHASEBECİLER GÜNÜ
TEKTEK DAĞLARINDAKİ KÜLTÜREL MİRAS KORUNMAYI BEKLİYOR
AYAKLAR BAŞ, BAŞLAR AYAK OLUNCA
KENDİN OLABİLİYORSAN NE MUTLU
SANATA DEĞER VERME
SİGARAYI BIRAK YAŞAMAYA BAK
BARIŞI KURUMSALLAŞTIRAN ADAM
HER KELİME HAK ETTİĞİ YERDE KULLANILMALI
KÜLTÜREL MİRASI SAHİPLENMEK
TARİHİN BELLEĞİ MEZAR TAŞLARI
YAŞAM BİR FIKRADIR
ELEŞTİRİ VE YAZI
BARIŞIN ÖNCÜSÜ
KORKU VE SEVGİ
AVNİ KAYSAL VE ŞİİRLERİ
ŞİDDETİN MECLİSTEN HALKA YANSIMASI
HAMİT İZOL’UN ROZASI
ÇIRADAN GÜNÜMÜZE, CEREYAN
FIKRALARLA SURUÇ
MUTLULUĞUN YOLU
“KUSUR ÖRTMEKTE GECE GİBİ OL"
İNSANLIĞIN ERDEMİ VE ÜLKE GÜNDEMİ
TİKTAKLAR VE BİZLER
HAYVANLARIN DİLİ OLSAYDI
DÜNYA MENFAATİ İÇİN
SAĞDUYULU OLMA
KIRAATHANEDEN BUGÜNE
SOKAK ÇOCUKLARI DEĞİL ÖTEKİ ÇOCUKLAR
O DEĞERLER GERİ GELİR Mİ?
DALKAVUKLUKTAN NEREYE
İNSAN HAKLARI GÜNÜ
SOKAKLARIN DİLİ
ÖĞRETMENLER GÜNÜ BANA ÇOK ŞEY HATIRLATIR
TOPLUMU GÜZELLİKLERLE BULUŞTURMA
İDAMDAN KİMSE FAYDA UMMASIN
ZİYARETLER
CUMHURİYETİ SEVMENİN HAZZI
GÖBKLİTEPE'Yİ SORGULATMA
YAZMADAN OLMUYOR
UÇAK YOLCULUĞU VE ESPRİLER
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Şanlıurfa
Sıcak
Güncelleme: 19.08.2018
Bugün
25° - 39°
Pazartesi
25° - 38°
Salı
24° - 39°
Şanlıurfa

Güncelleme: 19.08.2018
İmsak
04:08
Sabah
05:38
Öğle
12:36
İkindi
16:18
Akşam
19:22
Yatsı
20:44
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı