Yazı Detayı
29 Aralık 2017 - Cuma 08:52 Bu yazı 1606 kez okundu
 
GEBECE
S. Ahmet KAYA
seyyidak@hotmail.com
 
 

Bir kitaba imza atan yazarın (ki bu kitap edebi bir eser ise), her şeyden evvel yazarın ne yaptığını bilmesi gerekir. Yani hikaye mi yazıyor, şiir mi, deneme mi yoksa başka bir şey mi yazıyor? Buna bir karar vermesi gerekiyor… Bu yüzden edebi kaygı ile yola çıkan yazarlar bu anlamda, ortaya koydukları eserin ne olduğunu bilirler. Ortaya konan eserin gerek içerik ve gerekse teknik açıdan “eleştiri” mekanizmasının devreye sokulmasına zemin hazırlayacak cinsten olmasına dikkat ederler. Ki böyle de olması gerekiyor. Çünkü eleştirinin yapılabilmesi için her şeyden önce eserin ve dolayısıyla yazarın bunu hak etmesi gerekir. Kitabı oluşturan metin veya metinlerin de bir bütünlük içinde olması bu anlamda önemlidir.

Bu noktadan itibaren Ali TUTLUOĞLU’nun yeni kitabı ‘Gebece’yi inceleyebiliriz:

Gebece, sözlük anlamıyla başak vermeye başlamış olan ekin. Yahut el ile yolunan arpa ve buğdayın başaklar içeri, kökleri dışarı gelecek şekilde yapılan yığınları anlamına geliyor. Urfa Ağzı’nda ise henüz hamile kalmış kadını anlatmak için kullanılır. Asıl anlamının da bu olduğu yönünde bir kanaati çağrıştırıyor kitabı oluşturan metinler.

Burada Yazar, uzun zaman önce, çocukluğunda, ilk gençlik yıllarında içinde biriken ve gerçek hayatta yaşadıklarının dışa vurmak istediği ama hiçbir zaman dışa vuramadığı anılardan, hikâyelerden oluşmuş bir kitap Gebece. Lakin bu metinler, yer yer anı, deneme, menkıbe türüne kayıyor. Ki bu da sağlıklı bir eleştiriyi zorlaştırıyor diyebilirim. Yazar’ın bu şekilde bir yol izlemesi, onun bir üslup arayışı içinde olduğunu, kendi içinde de bir tenakuz halini yaşadığını gösteriyor. Bununla birlikte, bu durumun da Yazar’ın çıktığı edebiyat yolculuğunda aceleden, hatta biraz da tez canlılıktan kaynaklanan bir üslubun sebep olduğuna yakından tanık olmaktayız. Ki naçizane, bu tez canlılığı biraz da “edebi bir çevre”nin olmayışına bağladığımı da belirtmek istiyorum.

Şüphesiz yukarıda ifade edildiği gibi bu durumu, edebi açıdan değerlendirecek olursak, iddialı eserler vermeye talip olan bir Yazar için eksiklik olarak değerlendirmek mümkün elbette. Zira bu metinler, bizim sağlıklı bir eleştiri yapmamızı engelliyor; yazar bize bu fırsatı vermiyor maalesef. Gönül isterdi ki, kitap sadece yazar’ın kendi yaşadıklarını hikâye tarzında ve yine hikâye tadında anlatsın. Ancak onun iç dünyasını oluşturan ve etkisini hala üzerinden atamadığı görülen olay ve hikâyelerin, nasıl anlatması/anlatılması gerektiği noktasında bir takım tereddütleri olduğu/yaşadığı gözlemleniyor.

Sırf Edebi Eser oluşturma kaygısıyla yola çıkan Sanatçı, eser oluşturulurken bilginin ve kalemin israf edilmemesi gerektiğini fehmetmesi gerekir. Bu tavır, aslında sanatçının ne kadar fedakâr olduğunu da gösterir bir bakıma. Bu yüzden Yazar, kitaba girecek edebi metinlerin hem bir bütünlük oluşturmasına dikkat etmeli, hem de estetik kaygılar içinde olmalı. Bu, edebiyatın olmazsa olmazıdır.

Ali TUTLUOĞLU’nun kalemi edebi eser yaratılmasına elverişli; fakat bu kalemin kaliteli ve teknik açıdan olgunlaşmış eser/eserler verebilmesi için her şeyden evvel bir karara varması gerekiyor. Burada yukarda da söylendiği gibi aceleye getirmeyip, sabırla, fedakârlıkla, çalışmayla eserler oluşturmaya bakmalı. Bu, üslup ile birlikte, bir kitabı oluşturan metinlerin ne olması gerektiği noktasında bir duruştur, bir karardır… Başka bir deyimle bu metinler hikâye ise hikâye, şiirse şiir, hatırat ise hatıra, deneme ise deneme vs. türünde metinler olması gerekiyor ki, metinler bütününün kritiği yapılırken daha sağlıklı bir eleştiri ortamı sağlanabilsin. Buradan hareketle edebi metin kritiği yapan eleştirmen de kendine rahat ve sağlıklı bir çalışma alanı bulabilsin. Çünkü eser, yazarın ve eleştirmenin kaleminden çıkıp

yayınlandıktan sonra artık halkın malıdır ve onların bu saatten sonra bu metinler üzerinde söz söyleme hakları tamamen kalkar.

Son söz: her ne kadar Gebece, bütünlük anlamında bir takım sorunları içeriyorsa da Yazar tarafından ileriki zamanlarda daha iyi eserler verebileceği kanaatini taşıdığımı da ayrıca belirtmek istiyorum.

 
Etiketler: GEBECE,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Ağustos 2020
BOYUNDAN BÜYÜK İŞLERE KARIŞMAK
34 Okunma.
07 Nisan 2020
MERHAMET YA DA ZOR ZAMANLARIN AHLAKI
527 Okunma.
27 Mart 2020
ÜSTAD BEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ’NİN VEFATI
354 Okunma.
19 Mart 2020
SAMİMİYET…
189 Okunma.
17 Mart 2020
KADİM ŞEHİR
224 Okunma.
13 Mart 2020
ELMA KOKUSU YA DA HALEPÇE KATLİAMI
468 Okunma.
06 Mart 2020
BİR POTRE: SİRAÇ SUMAN
216 Okunma.
28 Şubat 2020
MEHMET RAGIP KARCI’YI UĞURLARKEN
400 Okunma.
24 Şubat 2020
ZİHNİYET KARMAŞIKLIĞI…
237 Okunma.
21 Şubat 2020
URFA’NIN KURTULUŞ ROMANI
304 Okunma.
14 Şubat 2020
GÖLGE VE GÜNEŞ
498 Okunma.
07 Şubat 2020
İNSAN…
413 Okunma.
31 Ocak 2020
OKUMAK YA DA ANLAMAK
284 Okunma.
10 Ocak 2020
MEHMET AKİF İNAN’IN ARDINDAN
368 Okunma.
03 Ocak 2020
YAŞAYIP GÖRDÜKÇE VESİLESİYLE
400 Okunma.
30 Aralık 2019
MEHMET AKİF ERSOY VE MİLLİ MÜCADELE
382 Okunma.
06 Aralık 2019
ŞANLIURFA 3. ULUSAL KİTAP FUARI
470 Okunma.
29 Kasım 2019
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK
570 Okunma.
22 Kasım 2019
FOLKLOR VE İBRAHİM
454 Okunma.
21 Kasım 2019
KAÇMAK…
289 Okunma.
18 Kasım 2019
GÜNEŞİN ALTINDA ÇOK ŞEY OLUYOR
298 Okunma.
15 Kasım 2019
AHLAK VE HUKUK
308 Okunma.
01 Kasım 2019
MAHALLE ve GÜVEN
679 Okunma.
25 Ekim 2019
HARRAN EKOLÜ (Devam)
537 Okunma.
18 Ekim 2019
HARRAN EKOLÜ, HARRAN DERGİSİ…
811 Okunma.
13 Eylül 2019
YANGIN YERİ
883 Okunma.
06 Eylül 2019
ŞEHİR ve İNSAN EĞİTİMİ
777 Okunma.
30 Ağustos 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA II
657 Okunma.
28 Ağustos 2019
ŞEHİR VE KİMLİK
485 Okunma.
26 Temmuz 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I-
595 Okunma.
12 Temmuz 2019
TEMMUZ ATEŞİ
612 Okunma.
09 Temmuz 2019
SAVAŞ VE UÇURTMA
481 Okunma.
05 Temmuz 2019
SİYASET ÜZERİNE YAZMAK…. MI?
580 Okunma.
02 Temmuz 2019
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
486 Okunma.
28 Haziran 2019
ŞEHİR VE ŞEHİRLİ…
506 Okunma.
21 Haziran 2019
MURSİ’NİN ŞEHADETİ DOLAYISIYLA…
587 Okunma.
14 Haziran 2019
SURİYELER… YA DA ENSAR - MUHACİR İLİŞKİSİ
597 Okunma.
31 Mayıs 2019
TÜRKÜ DİNLEME TEMRİNLERİ
729 Okunma.
28 Mayıs 2019
KUDÜS… EY KUDÜS!
515 Okunma.
24 Mayıs 2019
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
617 Okunma.
17 Mayıs 2019
KAPİTALİZMİN ŞEHİRLERİ
516 Okunma.
10 Mayıs 2019
SÖZÜ YOLA KOYMAK VESİLESİYLE
930 Okunma.
03 Mayıs 2019
İBRAHİM’İN DİNİNDEN OLMAK NASIL OLMAYI GEREKTİRİYOR
592 Okunma.
26 Nisan 2019
EDEBİYAT ORTAMI ŞİİR YILLIĞI
674 Okunma.
12 Nisan 2019
BİR ÖZGÜR DÜŞÜNME DENEMESİ: HAKİKATİN İZİNDE
777 Okunma.
05 Nisan 2019
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK YAHUT BİR URFA'YI TANIMA DENEMESİ
705 Okunma.
29 Mart 2019
MANİFESTO
869 Okunma.
25 Mart 2019
BU SEÇİM...
600 Okunma.
22 Mart 2019
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
622 Okunma.
08 Mart 2019
SEÇİM VE AMAÇ
729 Okunma.
01 Mart 2019
KAÇIŞ…
786 Okunma.
22 Şubat 2019
ŞEHRİN MAKAMI
863 Okunma.
15 Şubat 2019
ZAMAN… BİR BÜYÜK SIR…
893 Okunma.
12 Şubat 2019
KÜRT EDEBİYATI ÜZERİNE KISA BİR BAKIŞ
712 Okunma.
08 Şubat 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I
953 Okunma.
06 Şubat 2019
YAZMAK…
692 Okunma.
01 Şubat 2019
“COĞRAFYA KADERDİR” VESİLESİYLE
1038 Okunma.
25 Ocak 2019
URFACA URFALICA
1465 Okunma.
18 Ocak 2019
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
1177 Okunma.
11 Ocak 2019
VAHY İLE DÜŞÜNME
1029 Okunma.
04 Ocak 2019
MÜSLÜMAN’CA DÜŞÜNMEK…
943 Okunma.
21 Aralık 2018
SELAHADDİN’İN KİTABI
1141 Okunma.
07 Aralık 2018
FOLKLOR VE VAR OLMA YA DA FABLÊN KURDÎ
1058 Okunma.
23 Kasım 2018
HZ. MUHAMMED (SAV)’İ ANLAMAK…
1398 Okunma.
16 Kasım 2018
Aşkın ve Geleneğin Şiiri “ESKİ GÜNLERDEN KALAN”
1111 Okunma.
09 Kasım 2018
KİTAP FUARI İÇİN ÖNERİLER
1209 Okunma.
02 Kasım 2018
Mekân ve Aşk ŞEHİR
1275 Okunma.
26 Ekim 2018
KIVIRLIK KUŞLARI…
1178 Okunma.
19 Ekim 2018
DOLAR… YA DA KAPİTALİZMİN HÜKÜMRANLIĞI
1118 Okunma.
05 Ekim 2018
ANADOLU’DAN BİZE KALANLAR VEYA SANATIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
1673 Okunma.
28 Eylül 2018
HAC VE AHLAK
1588 Okunma.
14 Eylül 2018
SANAT ESERİ VE İŞLEYİŞ BİÇİMİ
1502 Okunma.
07 Eylül 2018
12 Eylül darbesi dolayısıyla ŞİİR VE SAVUNMA
1540 Okunma.
17 Ağustos 2018
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ
1583 Okunma.
10 Ağustos 2018
“KIRILMALAR” DOLAYISIYLA FARUK UYSAL ŞİİRİ
2072 Okunma.
03 Ağustos 2018
ANADOLU'NUN MANEVİ IRMAĞI YUNUS EMRE…
1330 Okunma.
27 Temmuz 2018
URFA: RUHUN MASALI…
1516 Okunma.
20 Temmuz 2018
NABİ…
1609 Okunma.
13 Temmuz 2018
GÖKYÜZÜ MELEKLERİ / AYLİN BEBEK’İN HİKAYESİ
2482 Okunma.
29 Haziran 2018
MUHALEFET…
1520 Okunma.
18 Haziran 2018
BUGÜN BAYRAM…
1285 Okunma.
11 Haziran 2018
MEHMET TALAT AKAY’IN ARDINDAN…
1571 Okunma.
08 Haziran 2018
FOLKLOR ŞİİRE DÜŞMAN DEĞİL
2053 Okunma.
01 Haziran 2018
ORUÇ VE KUDÜS
1426 Okunma.
25 Mayıs 2018
KUDÜS… EY KUDÜS!
1285 Okunma.
18 Mayıs 2018
HARRAN ŞİİR AKŞAMI
1631 Okunma.
11 Mayıs 2018
NASIL BİR ŞEHİR, NASIL BİR MİMARİ?
1441 Okunma.
27 Nisan 2018
İNSAN ve ÇEVRE
1504 Okunma.
13 Nisan 2018
Sarı Kitap Dolayısıyla TAYYİP ATMACA’NIN ŞİİRİ
3090 Okunma.
30 Mart 2018
GAP GÜNDEMİ İLE 20 YIL…
2272 Okunma.
23 Mart 2018
CAMİLER… İMAMLAR… YA DA MESCİD-İ NEBİ
1649 Okunma.
09 Mart 2018
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
1814 Okunma.
02 Mart 2018
ŞİİR NİÇİN YAZILIR VEYA NİÇİN OKUNUR ŞİİR
1849 Okunma.
23 Şubat 2018
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER YAHUT BİZİM ŞEHİRDEN BEKLENTİLERİMİZ
1745 Okunma.
16 Şubat 2018
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNMEK YA DA KENT KONSEYLERİ
1684 Okunma.
09 Şubat 2018
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
1600 Okunma.
02 Şubat 2018
ŞEHİRLER ÖLÜR DE
1452 Okunma.
26 Ocak 2018
ARAYAN BULUR ŞAHİN DOĞAN GİBİ
1591 Okunma.
19 Ocak 2018
ŞEHRİN REFLEKSİNİ ÖĞRENMEK
1368 Okunma.
12 Ocak 2018
Siraç SUMAN
1497 Okunma.
08 Aralık 2017
ABD’YE OLAN NEFRETİM
1306 Okunma.
01 Aralık 2017
ZOR HAYATLAR
1309 Okunma.
24 Kasım 2017
AKADEMİK KİTAP OKUMAK Ya da TÜRKİYEDE’Kİ SURİYELİLER
1767 Okunma.
11 Ağustos 2017
BUGÜN TAŞ ATMA GÜNÜ
1636 Okunma.
28 Temmuz 2017
SABİR RÜSTEMXANLI İLE
1878 Okunma.
15 Temmuz 2017
TEMMUZ ATEŞİ
1846 Okunma.
07 Temmuz 2017
TEK MİLLET TEK DEVLET
1732 Okunma.
02 Haziran 2017
ÇANAKKALE RUHU DOLAYISIYLA
1667 Okunma.
20 Ocak 2017
Yeni Bir Harran Dergisi
1779 Okunma.
09 Ocak 2017
Aşk ve Mekân ŞEHİR
1689 Okunma.
18 Kasım 2016
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER! YA URFA?
1752 Okunma.
10 Kasım 2016
ERDEM, İNSAN, ŞEHİR…
3976 Okunma.
04 Kasım 2016
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
1703 Okunma.
17 Eylül 2016
Temmuz Ateşi
1937 Okunma.
28 Temmuz 2016
HİÇLİK… YA DA 15 TEMMUZ SÜRECİ
1465 Okunma.
13 Mayıs 2016
MELA AHMED CİZÎRΒNİN DİLİ
2945 Okunma.
06 Mayıs 2016
"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem"
1999 Okunma.
01 Nisan 2016
BİR SEMPOZYUM'UN ARDINDAN
2066 Okunma.
25 Mart 2016
HARRAN DERGİSİ'NİN KAPANMASI
2059 Okunma.
15 Ocak 2016
Türkiyelilik ve Osmanlılık
2051 Okunma.
08 Ocak 2016
PERSONNA NON GRATTA
2019 Okunma.
03 Temmuz 2014
"TANRILAR VE KULLAR"
5515 Okunma.
21 Mart 2014
İNSAN-MEKÂN-ŞEHİR
4009 Okunma.
07 Şubat 2014
SİYASETİN AMACI VE SİYASETÇİYE
3089 Okunma.
31 Ocak 2014
KİM RÜYAMI GÖRECEK?
1932 Okunma.
03 Ocak 2014
YENİ YILA BİR GİRERKEN...
2192 Okunma.
Haber Yazılımı