Yazı Detayı
07 Aralık 2018 - Cuma 11:41 Bu yazı 982 kez okundu
 
FOLKLOR VE VAR OLMA YA DA FABLÊN KURDÎ
S. Ahmet KAYA
seyyidak@hotmail.com
 
 

Folklor yani Halkiyat veya Halkbilimi… Rıza Tevfik'in deyimiyle "hikmet-i avam"… Halkın yapıp ettiklerinin tümü; sözlü olarak ve ameli olarak ortaya koydukları her şey. Halkın yüzyıllara ve coğrafyalara uzanan geçmişinin kayıt altına alınmasıdır folklor. Folklor bu yüzden önemlidir. Bu yüzden folklorik çalışmalar her zaman ilgimi çekmiştir. Dolayısıyla Folklor'un konusunu oluşturan bütün tür ve çeşitler, bu anlamda önemlidir ve üzerinde düşünülmeye değer. 

Fabl, her ne kadar edebiyatın bir türü olsa da, özellikle mesnevi edebiyatının önemli bir ayağını oluştursa da, Edebiyatın insan-hayvan veya sadece hayvan hikâyeleri bu tür ile anlatılır. Batı'da La Fontainne ile öne çıkarken, Doğu Edebiyatı'nda Feridduddin-i Attar, Beydaba, Mevlana gibi düşünürler, edebiyatın bu türünde oldukça önemli eserler vermişlerdir. Fabl türü hikâyelerde, hayvanın özelliklerinden yola çıkılarak, insanlara ibretlik hayat dersleri verilmeye çalışılır. Çünkü hikâye yolu ile nasihat etmek, ders vermek daha kolay ve daha estetiktir.  

Kürt Halk Edebiyatı'nda önemli bir yere sahiptir fabl. Sosyolojik birçok olayın anlatılmasında aydınlatılmasında fabllardan faydalanılır. Ancak, bugüne kadar bu fabllar, şu veya bu şekilde yazıya geçirilmemiştir. Sözlü olarak nakledilen Fabllar, hem şiirsel olarak nakledilir, hem de normal hikâye biçiminde nakledilir. Kürt Halkı arasında anlatılan fabl örnekleri, yöreden yöreye farklılıklar gösterse de hikâyelerin özü hemen hemen aynıdır ve hepsi de hayat dersi verme amaçlıdır. 

Tabi, bu hikâyeler genelde doğru bir mantıkla ele alınıp anlatılmakla birlikte; farkında olunmadan aktarma yöntemiyle de bir bakıma arşivlenmiş oluyor ve daha geniş bir alana yayılmış oluyor. Ki, asıl önemli olan da bu iki olayın gerçekleşmesi… 

Oldukça sevilen ve halkın arasında rağbet gören bu fabl-hikâyelerin daha kalıcı ve daha okunur olabilmesi için Misbah HİCRİ de manzum bir şekilde yazarak, hem daha çok okuyucuya ulaşmasını hem de kalıcı olmasını sağlamıştır.

Kürt Halkı arasında anlatılan ve Kürt Edebiyatı'nın, Kürt Dimağı'nın önemli bir sacayağını oluşturan hayvan hikâyelerinin yazıya geçirilme işlemi, bugüne kadar yapılmamıştı. En azından biz böyle biliyoruz. Bu açıdan bakıldığında Misbah Hicri'nin bu girişimi kayda eğerdir diye düşünüyorum. Çünkü Onun girişimiyle ve çalışmasıyla bu önemli hikâyeler, en azından manzum eser olarak kayda geçmiş ve geleceğe aktarılma fırsatı bulabilmişlerdir. Bunu yanında daha çok kişi ve çevre tarafında okunma ve değerlendirme imkânına kavuşmuştur veya kavuşacaktır diye düşünüyorum. 

Ferididdün-i Attar ve Mevlana da bu mantıkla ele aldıkları bu hayvan hikâyelerini şiirsel bir şekilde yazmış, bu yolla da daha kalıcı olmasını ve daha çok yere ulaşmasını sağlamışlardır. 

Misbah Hicri'nin Fablên Kurdî eserini, Kürt Edebiyatı ve Kürt Folkloru için önemli bir eser olarak gördüğümü burada belirtmek istiyorum. Eseri yayınlayan Nubîhar Yayınları'nı kutluyorum.

 
Etiketler: FOLKLOR, VE, VAR, OLMA, YA, DA, FABLÊN, KURDÎ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
07 Nisan 2020
MERHAMET YA DA ZOR ZAMANLARIN AHLAKI
311 Okunma.
27 Mart 2020
ÜSTAD BEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ’NİN VEFATI
244 Okunma.
19 Mart 2020
SAMİMİYET…
144 Okunma.
17 Mart 2020
KADİM ŞEHİR
124 Okunma.
13 Mart 2020
ELMA KOKUSU YA DA HALEPÇE KATLİAMI
295 Okunma.
06 Mart 2020
BİR POTRE: SİRAÇ SUMAN
151 Okunma.
28 Şubat 2020
MEHMET RAGIP KARCI’YI UĞURLARKEN
313 Okunma.
24 Şubat 2020
ZİHNİYET KARMAŞIKLIĞI…
176 Okunma.
21 Şubat 2020
URFA’NIN KURTULUŞ ROMANI
240 Okunma.
14 Şubat 2020
GÖLGE VE GÜNEŞ
431 Okunma.
07 Şubat 2020
İNSAN…
335 Okunma.
31 Ocak 2020
OKUMAK YA DA ANLAMAK
227 Okunma.
10 Ocak 2020
MEHMET AKİF İNAN’IN ARDINDAN
297 Okunma.
03 Ocak 2020
YAŞAYIP GÖRDÜKÇE VESİLESİYLE
320 Okunma.
30 Aralık 2019
MEHMET AKİF ERSOY VE MİLLİ MÜCADELE
291 Okunma.
06 Aralık 2019
ŞANLIURFA 3. ULUSAL KİTAP FUARI
404 Okunma.
29 Kasım 2019
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK
502 Okunma.
22 Kasım 2019
FOLKLOR VE İBRAHİM
390 Okunma.
21 Kasım 2019
KAÇMAK…
248 Okunma.
18 Kasım 2019
GÜNEŞİN ALTINDA ÇOK ŞEY OLUYOR
239 Okunma.
15 Kasım 2019
AHLAK VE HUKUK
260 Okunma.
01 Kasım 2019
MAHALLE ve GÜVEN
604 Okunma.
25 Ekim 2019
HARRAN EKOLÜ (Devam)
469 Okunma.
18 Ekim 2019
HARRAN EKOLÜ, HARRAN DERGİSİ…
713 Okunma.
13 Eylül 2019
YANGIN YERİ
798 Okunma.
06 Eylül 2019
ŞEHİR ve İNSAN EĞİTİMİ
705 Okunma.
30 Ağustos 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA II
586 Okunma.
28 Ağustos 2019
ŞEHİR VE KİMLİK
366 Okunma.
26 Temmuz 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I-
515 Okunma.
12 Temmuz 2019
TEMMUZ ATEŞİ
548 Okunma.
09 Temmuz 2019
SAVAŞ VE UÇURTMA
419 Okunma.
05 Temmuz 2019
SİYASET ÜZERİNE YAZMAK…. MI?
481 Okunma.
02 Temmuz 2019
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
421 Okunma.
28 Haziran 2019
ŞEHİR VE ŞEHİRLİ…
441 Okunma.
21 Haziran 2019
MURSİ’NİN ŞEHADETİ DOLAYISIYLA…
511 Okunma.
14 Haziran 2019
SURİYELER… YA DA ENSAR - MUHACİR İLİŞKİSİ
537 Okunma.
31 Mayıs 2019
TÜRKÜ DİNLEME TEMRİNLERİ
644 Okunma.
28 Mayıs 2019
KUDÜS… EY KUDÜS!
449 Okunma.
24 Mayıs 2019
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
544 Okunma.
17 Mayıs 2019
KAPİTALİZMİN ŞEHİRLERİ
468 Okunma.
10 Mayıs 2019
SÖZÜ YOLA KOYMAK VESİLESİYLE
817 Okunma.
03 Mayıs 2019
İBRAHİM’İN DİNİNDEN OLMAK NASIL OLMAYI GEREKTİRİYOR
514 Okunma.
26 Nisan 2019
EDEBİYAT ORTAMI ŞİİR YILLIĞI
574 Okunma.
12 Nisan 2019
BİR ÖZGÜR DÜŞÜNME DENEMESİ: HAKİKATİN İZİNDE
719 Okunma.
05 Nisan 2019
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK YAHUT BİR URFA'YI TANIMA DENEMESİ
653 Okunma.
29 Mart 2019
MANİFESTO
806 Okunma.
25 Mart 2019
BU SEÇİM...
527 Okunma.
22 Mart 2019
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
548 Okunma.
08 Mart 2019
SEÇİM VE AMAÇ
672 Okunma.
01 Mart 2019
KAÇIŞ…
712 Okunma.
22 Şubat 2019
ŞEHRİN MAKAMI
790 Okunma.
15 Şubat 2019
ZAMAN… BİR BÜYÜK SIR…
826 Okunma.
12 Şubat 2019
KÜRT EDEBİYATI ÜZERİNE KISA BİR BAKIŞ
645 Okunma.
08 Şubat 2019
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I
896 Okunma.
06 Şubat 2019
YAZMAK…
631 Okunma.
01 Şubat 2019
“COĞRAFYA KADERDİR” VESİLESİYLE
957 Okunma.
25 Ocak 2019
URFACA URFALICA
1329 Okunma.
18 Ocak 2019
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
1095 Okunma.
18 Ocak 2019
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
817 Okunma.
11 Ocak 2019
VAHY İLE DÜŞÜNME
975 Okunma.
04 Ocak 2019
MÜSLÜMAN’CA DÜŞÜNMEK…
871 Okunma.
21 Aralık 2018
SELAHADDİN’İN KİTABI
1053 Okunma.
14 Aralık 2018
BOYUNDAN BÜYÜK İŞLERE KARIŞMAK
983 Okunma.
23 Kasım 2018
HZ. MUHAMMED (SAV)’İ ANLAMAK…
1315 Okunma.
16 Kasım 2018
Aşkın ve Geleneğin Şiiri “ESKİ GÜNLERDEN KALAN”
1032 Okunma.
09 Kasım 2018
KİTAP FUARI İÇİN ÖNERİLER
1154 Okunma.
02 Kasım 2018
Mekân ve Aşk ŞEHİR
1208 Okunma.
26 Ekim 2018
KIVIRLIK KUŞLARI…
1123 Okunma.
19 Ekim 2018
DOLAR… YA DA KAPİTALİZMİN HÜKÜMRANLIĞI
1072 Okunma.
05 Ekim 2018
ANADOLU’DAN BİZE KALANLAR VEYA SANATIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
1610 Okunma.
28 Eylül 2018
HAC VE AHLAK
1525 Okunma.
14 Eylül 2018
SANAT ESERİ VE İŞLEYİŞ BİÇİMİ
1446 Okunma.
07 Eylül 2018
12 Eylül darbesi dolayısıyla ŞİİR VE SAVUNMA
1476 Okunma.
17 Ağustos 2018
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ
1521 Okunma.
10 Ağustos 2018
“KIRILMALAR” DOLAYISIYLA FARUK UYSAL ŞİİRİ
1916 Okunma.
03 Ağustos 2018
ANADOLU'NUN MANEVİ IRMAĞI YUNUS EMRE…
1269 Okunma.
27 Temmuz 2018
URFA: RUHUN MASALI…
1440 Okunma.
20 Temmuz 2018
NABİ…
1508 Okunma.
13 Temmuz 2018
GÖKYÜZÜ MELEKLERİ / AYLİN BEBEK’İN HİKAYESİ
2168 Okunma.
29 Haziran 2018
MUHALEFET…
1462 Okunma.
18 Haziran 2018
BUGÜN BAYRAM…
1215 Okunma.
11 Haziran 2018
MEHMET TALAT AKAY’IN ARDINDAN…
1466 Okunma.
08 Haziran 2018
FOLKLOR ŞİİRE DÜŞMAN DEĞİL
1402 Okunma.
01 Haziran 2018
ORUÇ VE KUDÜS
1352 Okunma.
25 Mayıs 2018
KUDÜS… EY KUDÜS!
1197 Okunma.
18 Mayıs 2018
HARRAN ŞİİR AKŞAMI
1495 Okunma.
11 Mayıs 2018
NASIL BİR ŞEHİR, NASIL BİR MİMARİ?
1351 Okunma.
27 Nisan 2018
İNSAN ve ÇEVRE
1444 Okunma.
13 Nisan 2018
Sarı Kitap Dolayısıyla TAYYİP ATMACA’NIN ŞİİRİ
2773 Okunma.
30 Mart 2018
GAP GÜNDEMİ İLE 20 YIL…
2176 Okunma.
23 Mart 2018
CAMİLER… İMAMLAR… YA DA MESCİD-İ NEBİ
1566 Okunma.
09 Mart 2018
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
1746 Okunma.
02 Mart 2018
ŞİİR NİÇİN YAZILIR VEYA NİÇİN OKUNUR ŞİİR
1580 Okunma.
23 Şubat 2018
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER YAHUT BİZİM ŞEHİRDEN BEKLENTİLERİMİZ
1683 Okunma.
16 Şubat 2018
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNMEK YA DA KENT KONSEYLERİ
1630 Okunma.
09 Şubat 2018
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
1548 Okunma.
02 Şubat 2018
ŞEHİRLER ÖLÜR DE
1393 Okunma.
26 Ocak 2018
ARAYAN BULUR ŞAHİN DOĞAN GİBİ
1520 Okunma.
19 Ocak 2018
ŞEHRİN REFLEKSİNİ ÖĞRENMEK
1320 Okunma.
12 Ocak 2018
Siraç SUMAN
1398 Okunma.
29 Aralık 2017
GEBECE
1515 Okunma.
08 Aralık 2017
ABD’YE OLAN NEFRETİM
1230 Okunma.
01 Aralık 2017
ZOR HAYATLAR
1256 Okunma.
24 Kasım 2017
AKADEMİK KİTAP OKUMAK Ya da TÜRKİYEDE’Kİ SURİYELİLER
1684 Okunma.
11 Ağustos 2017
BUGÜN TAŞ ATMA GÜNÜ
1574 Okunma.
28 Temmuz 2017
SABİR RÜSTEMXANLI İLE
1792 Okunma.
15 Temmuz 2017
TEMMUZ ATEŞİ
1765 Okunma.
07 Temmuz 2017
TEK MİLLET TEK DEVLET
1678 Okunma.
02 Haziran 2017
ÇANAKKALE RUHU DOLAYISIYLA
1606 Okunma.
20 Ocak 2017
Yeni Bir Harran Dergisi
1704 Okunma.
09 Ocak 2017
Aşk ve Mekân ŞEHİR
1644 Okunma.
18 Kasım 2016
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER! YA URFA?
1682 Okunma.
10 Kasım 2016
ERDEM, İNSAN, ŞEHİR…
3933 Okunma.
04 Kasım 2016
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
1625 Okunma.
17 Eylül 2016
Temmuz Ateşi
1872 Okunma.
28 Temmuz 2016
HİÇLİK… YA DA 15 TEMMUZ SÜRECİ
1410 Okunma.
13 Mayıs 2016
MELA AHMED CİZÎRΒNİN DİLİ
2687 Okunma.
06 Mayıs 2016
"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem"
1886 Okunma.
01 Nisan 2016
BİR SEMPOZYUM'UN ARDINDAN
1996 Okunma.
25 Mart 2016
HARRAN DERGİSİ'NİN KAPANMASI
1994 Okunma.
15 Ocak 2016
Türkiyelilik ve Osmanlılık
1989 Okunma.
08 Ocak 2016
PERSONNA NON GRATTA
1955 Okunma.
03 Temmuz 2014
"TANRILAR VE KULLAR"
5424 Okunma.
21 Mart 2014
İNSAN-MEKÂN-ŞEHİR
3962 Okunma.
07 Şubat 2014
SİYASETİN AMACI VE SİYASETÇİYE
3019 Okunma.
31 Ocak 2014
KİM RÜYAMI GÖRECEK?
1863 Okunma.
03 Ocak 2014
YENİ YILA BİR GİRERKEN...
2129 Okunma.
Haber Yazılımı