Yazı Detayı
02 Nisan 2020 - Perşembe 11:34 Bu yazı 194 kez okundu
 
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-1
Osman GÜLEBAK
o.gulebak@gmail.com
 
 

Coronavirüs, Modern Dünya ve Çöküs Sinyalleri

Bu hikaye adına 'Modern Dünya'denilen bir zaman diliminde yaşayan modern insanın hikayesidir. Bu insan ki Modernizm tarafından 'yeryüzü cenneti vaadiyle' sonu olmayan bir yarışa sokulmuş ama sonunda sömürülme, ölüm, göç, kan ve gözyaşından başka hiçbir şeyi olmayan bir 'cehennem' ile yüz yüze kalmıştır. İnsanlık tarihi, nice savaşlar, afetler ve salgın hastalıklar görmüş olsa da teknolojinin çok geliştiği bu dönem kadar acı çekmemiştir. 

 

Bu büyük olaylar, tarihin akışını iyi/kötü yönde değiştirmiş, insanlığın hayatında yeni sayfalar açmıştır. Bugün yaşadığımız Coronavirüs salgını da daha önce yaşanmış olaylar, günümüz dünyasında siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel yönden birçok değişime yol açacaktır. Bu analizimizde Modern Dünya'nın ortaya çıkışını, bu çağın siyasal örgütlenmesi olan Modern Ulus Devletlerin Coronavirüs salgınından nasıl etkileneceği ve bunların Müslümanları ve İslam Dünyasını nasıl etkileceği konularını imkanımız nispetince ele almaya çalışacağız.

 

Kutsal gelenek ve dinlerin anlamdırdığı dünyada her şey fıtri/ilahi düzenin gerektirdiği hayata göre kendi içinde anlamdırılmıştı. Bu hayat biçimlerini yansıtan toplumlarda sosyal düzenin manevi ve ahlaki bir meşruiyeti vardı. Kendi sınırları dahilinde bir bütünlük arzeden bu düzeni kabul edilebilir ve katlanabilir kılan ana faktör bu meşruiyetti. 

 

Aydınlanma Felsefesi, kutsal geleneklerin ve dinlerin insanı binlerce yıl içinde yaşattığı anlamlar düzenine karşı çıkarken bütünlük ve düzen fikrini aldı; ama istikrar arayışını statik bulup redetti. Bunu yaparken de dinlere ait bütünlük fikrini bozdu, varlığın geleneksel yapısını dağıtıp parçalara ayırdı ve sonra yeniden bir araya getirip yeni bir bütünlük elde etti.

 

Dinlere göre bitkiler ve hayvanlar da birer canlı ve kutsal iken Aydınlanma bunu redderek hayvanların seslerini makine gıcırtısı olarak tanımladı. Bununla yetinmeyerek insanı da bir makina olarak tanımladı ve onu bozuk bir saate benzetti (Descartes). 

 

Adeta varlığa format atılarak her şey yeniden adlandırıldı. Böylece varlığın ilahi yönü inkar edilerek seküler bir dünyanın kapısı aralandı. Ontolojik yapısı inkar edilen, orjinal haline müdahale edilen dünyada artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı. Düşünce alanında başlayıp hayatın her alanında etkisi görülen bu değişimin, zaman geçtikçe siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel ve ekolojik olarak çok vahim sonuçları olacaktı. Tüm alanlar direkt veya dolaylı birbiriyle ilişkili olsa biz bu yazımızda sadece siyasal etkilerini ele alacağız.

 

Sanayi Devrimiyle beraber adına burjuvazi denilen yeni bir sınıf ortaya çıktı. Bu sınıf kendine rakip gördüğü kral ve feodallerin yetkilerini elinden alabilmek hem de ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar için insanları kontrol edebilmek için yeni bir siyasi örgütlenme yoluna gitti. Böylece varlığı kendi zihninde parçalayıp yeniden bir bütün içinde kuran Batılı insan, toplumu da parçalayıp yeniden kurmanın en güçlü aracı olarak geleneksel devlet biçimlerinin hiçbirine benzemeyen Modern Ulus Devleti keşfetti. 

 

Sınai kapitalizmin merkezileştirerek yarattığı yeni toplumlarda ise yeni bir iş bölümü, hareket ve organizasyon gibi zorunlukları öne sürerek bu fonksiyonları gerçekleştirecek yeni kurumlar ihdas edildi ve bu kurumlar aracılığıyla bütün toplumsal hayat birbiriyle ilişklendirilerek merkezi otoriteye meşruiyet arandı. 

 

Modern devleti, totaliter kılan yeni gelişme buydu ve bu da dünyada yeryüzü cenneti  varetme ideolojisiyle bütün yerel ve yöresel özerkliklere son verme hakkını devlet aygıtına devretme imkanını hazırladı. Bu durum başta eğitim olmak üzere bürokrasi ve hukukun tekelleştirilerek merkezi iktidar aygıtına verilmesi gibi dini, hukuki ve kültürel özerkliklerin  çoğulcu yapıların tasfiyesi gibi trajik bir müdahale ile sonuçlandı. (1)

 

Bundan daha da önemlisi yıllardır mağduru olduğumuz bu yeni devlet modelinin, Batı dışında kalan dünyaya ihraç edilmesiydi. Bu gelişmeyle Batı'da gelişen sanayiye hem hammadde karşılamak için hem de üretilen ürünlere yeni pazarlar oluşturulurdu. Böylece daha önceleri bizzat kendilerinin yapmak zorunda kaldığı çok zahmetli ve masraflı olan fiili işgale dayanan sömürgecilik yeni boyuta taşınmış oldu.

 

İmparatorluklar döneminin sonunda 'özgürlük ve modernleşme/ilerleme' adı altında birer modern ulus devlete dönüşen toplumlar, bu gelişmeyle küresel sömürge sisteminin bir şubesi konumuna düşüp entegre olduklarını çok geç farkedeceklerdi. Modern devletin tekçiliği ve baskıcı sebebyle bu ülkelerdeki yüzyıllarca birlikte yaşayan farklı dil, din ve etnik yapılar yok sayılarak geleneksel toplumdaki çoğulculuğa son verildi. Bu da acı sonuçlarını hâlâ iliklerimize kadar hissettiğimiz; inkarcılığa, baskıcılığa, çatışmalara, kan ve gözyaşına sebep oldu.

 

Fransız Devrimi'nin sahte maskesi olan 'özgürlük, eşitlik, modernleşme' gibi sihirli kavramların gerçeklikleri çok kısa bir sürede  ortaya çıktı. Dünya, kendisine dayatılan sömürgeciliği, inkarcılığı ve savaşları daha fazla taşıyamazdı. Daha önceleri onları sömüren krallar, feodal beyler iken bu sefer de onların yerini burjuvazi denilen seçkin bir zümre aldı. Zulüm edenlerin isimleri, sistemleri, yol ve yöntemleri değişse de değişmeyen tek şey zulümdü. İşte böyle bir dönemde Sosyalizm/Komünizm fikri ortaya çıktı. 

 

Batı'nın Kapitalizmine bir tepki olarak ortaya çıkan bu akım, daha çok sömürgeciliğe maruz kalan Doğu'da halkların umut kaynağı oldu. Sanayi Devrimiyle köleleştirilen işçiler, birleşerek emeklerini sömüren burjuvaziyi yıkacak, yaşanan zulüme son verecekti. Son verecekti diyorum çünkü öyle olmadı. Ezilen dünyanın büyük umut bağladığı bu akım her ne kadar Doğu'da ortaya çıkmış olsa da felsefi anlayış ve hedef bakımından yine Batı'nın ürünüydü. Yani Sosyalizm/Komünizm sistem içi bir muhalefetti. O, modern ulus devlet sistemine değil sistem içinde bir değişimi düşünüyordu. Halbuki asıl sorun bizzat sistemin kendisiydi.

 

Derken 1917'de Rusya'da Ekim Devrimi yaşandı. "Lenin'e göre; burjuvazinin bütün başarı ve birikiminden yararlanıp herkesin az çalışıp çok ürettiği ve boş zamanlarında kendini kültürel olarak kendini geliştireceğini söylüyordu. 70 yıllık deneyimden sonra, Stalin'in o bunaltıcı rejimine rağmen birinci sınıf füze ve üçüncü sınıf insan ortaya çıktı. Az çalışıp çok üreten ve boş zamanlarında gezen ise burjuva toplumunun insanlarıydı." (2)

 

Kapitalizmin dünyada açtığı yaraya bir reçete olarak sunulan Sosyalizm işe yaramamış, ardında milyonlarca insanın ahını bırakarak 1990 yılında yıkıldı.

 

Tabii insanlığın yaşamının tıkanma noktasına geldiği bir dönemde Sosyalizm/Komünizm'in ortaya çıkması Modern Devlet'in baskıcı ve jakoben politikalarında değişikliğe neden oldu. Liberalizm ile devletin sivil topluma müdahalesi önlenmeye çalışılarak mevcut sistem korunmaya çalışıldı. Amaç halkı taleplerini yerine getirmek değil tıkanan sistemi muhafazaya yönelikti. Türkiye'de 1960 sonrasında ortaya çıkan, 1980'den (İran Devrimi faktörü) hızlanan ve bugün hâlâ farklı şekilleriyle devam eden yumuşama politikaları buna örnektir.

 

Sovyet sisteminin yıkıldığı ilk günlerde dünyanın barışın ve refahın korunacağı yeni bir dünya düzenine girdiğini dillendirilmeye başlandı. Öyle ki Japon asıllı Francis Fukuyama, Tarihin Sonu tezi ile artık ideolojiler döneminin kapandığını ileri sürerek liberalizmin zaferini ilan ediyordu. Bu iyimser havanın üzerinden çok zaman geçmeden Balkanlar'da, Kafkaslar'da, Tacikistan, Afganistan ve Hint yarım kıtasında farklı dini ve etnik gruplar birbirlerinin kanını akıtmak için silahlara sarıldı. 

 

Ve daha düne kadar dünyanın özellikle İslam Dünyasında ortaya çıka(rıla)n savaşlar, çatışmalar, göçler ve milyonlarca insanın ölümü... Mızrak çuvala sığmıyordu artık bundan yüzyıllar önce 'bağımsızlık, eşitlik, modernleşme' gibi kavramlarla insanlığa sunulan bu sistemin zulümden başka birşey getirmeyeceği acı tecrübeler yaşayarak anladı insanlık. 


Devam edecek...
1)- Ali Bulaç (Modern Ulus Devlet)
2)- Ali Bulaç (Nuh'un Gemisine Binmek)

 
Etiketler: CORONAVİRÜS, VE, DÜNYANIN, SİYASAL, GELECEĞİ-1,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Mayıs 2020
‘ROMALILAŞAN HIRİSTİYANLIK’TAN DERS ÇIKARMAK
193 Okunma.
11 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-3
312 Okunma.
07 Nisan 2020
CORONAVİRÜS VE DÜNYANIN SİYASAL GELECEĞİ-2
179 Okunma.
23 Mart 2020
TARİH BİZE NELER SÖYLER?
151 Okunma.
14 Şubat 2020
KUDÜS DAVASI VE MAYIN MERKEPLERİ
490 Okunma.
21 Ocak 2020
İSLAM DÜNYASI YOL AYRIMINDA: ADALETLİ BİRLİKTELİK Mİ KAOS MU?
449 Okunma.
18 Ocak 2020
ÖTEKİLEŞTİRME PROBLEMİ VE TOPLUMSAL ÇÖZÜLME
197 Okunma.
23 Eylül 2019
‘GÜVENLİ BÖLGE’Yİ BEKLEYEN TEHLİKE
758 Okunma.
12 Eylül 2019
KERBELA, SALTANAT VE ÜMMET
878 Okunma.
29 Ağustos 2019
MALAZGİRT'İN GÖRÜLMEYENLERİ: KÜRTLER
996 Okunma.
16 Ağustos 2019
KEŞMİR: BİRLİKTE YAŞAYAMAMANIN ACI MEYVESİ
592 Okunma.
10 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 2
453 Okunma.
09 Ağustos 2019
SURİYE SAVAŞI, EMPERYALİST PLANLAR VE KÜRTLERİN GELECEĞİ- 1
504 Okunma.
05 Ağustos 2019
HÜKÜMDAR BEHRAM VE BAYKUŞUN HİKÂYESİ
634 Okunma.
26 Haziran 2019
DOĞU’DAKİ ARAZİ KAVGALARINA ŞAŞI BAKMAK!
753 Okunma.
09 Mayıs 2019
ULUS DEVLETTEN ‘BÖLGESEL ENTEGRASYON’A YENİ BİR SÜREÇ VE KÜRTLER…
802 Okunma.
03 Mayıs 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-2
709 Okunma.
29 Nisan 2019
1915 OLAYLARI VE MUHACİR BİR AİLENİN YAŞADIKLARI-1
739 Okunma.
15 Mart 2019
‘KÜRT YOKTUR' POLİTİKASINDAN ‘KÜRDİSTAN YOKTUR’ POLİTİKASINA KÜRDİSTAN GERÇEĞİ
1122 Okunma.
14 Ocak 2019
KAPIMIZDA BEKLEYEN TEHLİKE
1670 Okunma.
03 Aralık 2018
SOROS’UN VAKFI GİTTİ YA YÜRÜRLÜKTEKİ POLİTİKALARI?
1633 Okunma.
27 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-2
1101 Okunma.
26 Kasım 2018
HZ. ALİ VE MALİK BİN EŞTER’E GÖNDERDİĞİ MEKTUP-1
2827 Okunma.
20 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-2
1119 Okunma.
19 Kasım 2018
CHP, DP VE EZANIN ASLINA DÖNDÜRÜLMESİNİN PERDE ARKASI-1
843 Okunma.
12 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASINDA KURUMLARIN YENİLENME ZORUNLULUĞU
1138 Okunma.
05 Kasım 2018
CADILARIN BİLİM YUVASINDA NE İŞİ VAR BEYLER?
1291 Okunma.
01 Kasım 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -2-
993 Okunma.
31 Ekim 2018
İSLAM DÜNYASI VE ‘GERÇEK CUMHURİYET’ ARAYIŞI -1-
909 Okunma.
19 Ekim 2018
ÂLİMLER BULUŞMASI VE KÜRTLER
1415 Okunma.
09 Ekim 2018
İBRAHİM EDHEM EFENDİYİ TANIYAN VAR MI?
1246 Okunma.
25 Eylül 2018
BİZ BU ÜLKENİN NESİ OLUYORUZ?
1932 Okunma.
11 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 2
1387 Okunma.
10 Eylül 2018
BASRA OLAYLARI ANALİZİ - 1
860 Okunma.
04 Haziran 2018
21. YÜZYILDA MUSAB OLABİLMEK
7593 Okunma.
29 Mayıs 2018
"EN KÖTÜ BARIŞ, EN HAKLI SAVAŞTAN DAHA İYİDİR"
1330 Okunma.
21 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-2
5524 Okunma.
20 Mart 2018
ELMA KOKUSUYLA GELEN ÖLÜM: HALEPÇE-1
1187 Okunma.
28 Şubat 2018
TÜRKİYE’DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-2
2220 Okunma.
27 Şubat 2018
TÜRKİYE'DE YAŞANAN DARBELER, ABD VE CHP-1
1369 Okunma.
20 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -2
1706 Okunma.
19 Şubat 2018
ABD İLE TÜRKİYE ARASINDAKİ 'STRATEJİK MÜTTEFİK' İLİŞKİLERİ -1
1136 Okunma.
16 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-2
1291 Okunma.
15 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERİNDEKİ EMPERYALİST OYUNLAR VE PKK-1
1177 Okunma.
06 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (2)
1518 Okunma.
05 Şubat 2018
KÜRTLER ÜZERINDEN OYNANAN EMPERYALIST OYUNLAR (1)
1409 Okunma.
10 Ocak 2018
MÜNİR ÖZKUL VE KAYBOLAN MERHAMETİMİZ...
1359 Okunma.
26 Aralık 2017
KUDÜS VE YOL AYRIMINDAKİ İNSANLIK…
1335 Okunma.
18 Aralık 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ -3
1379 Okunma.
18 Ağustos 2017
BİLGE KRAL ALİYA VE FİLİSİTN MESELESİ-2
1818 Okunma.
11 Ağustos 2017
ALİYA’NIN GÖZÜNDEN FİLİSTİN MESELESİ-1
1748 Okunma.
04 Ağustos 2017
GÖRMEZ’İN VEDA KONUŞMASINDAKİ ACI HAKİKATLER…
1656 Okunma.
28 Temmuz 2017
DİYANET VE GÖRMEZ, SİYASETE KURBAN MI EDİLİYOR?
1620 Okunma.
04 Mayıs 2017
16 NİSAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-3
1876 Okunma.
28 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-2
1546 Okunma.
24 Nisan 2017
16 NISAN REFERANDUMUNDA GERÇEKLERLE YÜZLEŞMEK-1
1652 Okunma.
15 Nisan 2017
11 NİSAN KURTULUŞ ETKİNLİKLERİ VE (ÖZ)ELEŞTİRİLER
1599 Okunma.
19 Aralık 2016
HÜDA PAR NEDEN HEDEF SEÇİLİYOR?
2214 Okunma.
15 Aralık 2016
KONYA'NIN MEVLANA'SI VAR, YA URFA'NIN?
1601 Okunma.
03 Aralık 2016
HALK HİZMET İÇİN İLLA YOL MU KAPATSIN?
1646 Okunma.
28 Kasım 2016
AÇILIŞLAR HİZMET Mİ YOKSA EZİYET Mİ?
1644 Okunma.
19 Eylül 2016
OKULLARIN AÇILMASI VE SORUMLULUKLARIMIZ
2090 Okunma.
02 Eylül 2016
CEMAATLERE SALDIRI YA DA MAYIN MERKEPLİĞİ
1856 Okunma.
05 Ağustos 2016
DARBE KARŞITI KÜRTLER VE TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ ÜZERİNE…
1635 Okunma.
22 Temmuz 2016
BİRECİK'TE HALKI DAĞITMA EMRİNİ KİM VERDİ?
2332 Okunma.
30 Haziran 2016
ÜMMET ŞUURU OLMADAN KUDÜS ÖZGÜRLEŞMEZ
1844 Okunma.
Haber Yazılımı