301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
07 Eylül 2018 - Cuma 09:32 Bu yazı 1075 kez okundu
 
12 Eylül darbesi dolayısıyla ŞİİR VE SAVUNMA
S. Ahmet KAYA
seyyidak@hotmail.com
 
 
Şiir, bir yaratma uğraşı olarak estetikseldir, özneldir.  İnsanın duyguları ve o duyguların elbisesi olan kelimeler ise şiirin malzemesini oluşturur.  Bu anlamda Gerçek ve Hakikat, şeklinde şiiri besleyen iki ana unsurdan, iki ana damardan söz edebiliriz. Gerçek somuttur, gözle görülebilir, çünkü dış dünyaya ait nesnelerden, objelerden oluşmuştur. Hakikat ise soyuttur, çünkü içseldir, insanın iç dünyasına aittir ve gözle görülmez öğelerden oluşur. Sevgi, nefret, merhamet, kin gibi. Bu bağlamda Hakikat, göreceli olması nedeniyle nesnel olmayan gerçekleri gerçek anlamda yansıtmayabilir ve bu zamanın gerçekliğine göre değişebilir.
 
1980 sonrasının ve hatta günümüz şiirinin özelliklerini belirleyen en önemli unsur 12 Eylül Darbesi ve onun insanımızın zihinsel dünyasında yarattığı travmadır. Bu dönemin izlerini, insanımızın sosyal - psikolojik hayatında gördüğümüz gibi şiirde de görmek mümkün. Diyebiliriz ki bu durum, halen de devam etmektedir. Çünkü 12 Eylül Darbesi, ruhsal ve düşünsel olarak insanımızı adeta ezmiştir, kendi ayakları üzerinde durmayı bir anlamda mümkünlük dışına çıkarmıştır. Her anlamda yozlaşmayı beraberinde getirmiştir. Ki edebiyatın ve dolayısıyla şiirin, bu yozlaşmadan etkilendiğini, etkilenmesi gerektiğini doğal olarak düşünebiliriz. 
 
Bariz bir örnek olması itibariyle 12 Eylül Darbesi, sonuçları itibariyle şiir için çok zengin bir malzeme örnekliği taşıyor denebilir. Dolayısıyla konumuz olan Şiir ve Savunma için de iyi bir malzemedir. 
 
Şiir, bir savunma aracıdır. Dikkat edilirse, öldüren ve yıkan bir silahtır demiyorum. Çünkü şiiri bir silah olarak görmek ve kabul etmek, bir kere şiirin tabiatına aykırıdır.  Çünkü şiirin işi öldürmek değil, yaşatmaktır. Bu yüzden şiir, önceliğini hatta bir yerde tüm uğraşını ve esas varlık sebebini, canlı olanı "yaşatmak" üzerine kuran bir yazın türüdür. Şiirin bir savunma aracı olarak görülmesi de tamamen şiirin bu "yaşatma" eğilimi üzerinde kendini kurgulamasından kaynaklanmaktadır. Şiirin bu varlık sebebi veya kendini bu şekilde konumlandırması, aynı zamanda bilinçli bir karşı koyma refleksini de insanın zihinsel kodları arasında geliştiriyor. Bu aynı zamanda, insanın entelektüel yanının gelişmesine, düşüncenin daha etkin biçimde tezahür etmesine katkı sağlıyor bir bakıma. 
 
Şiir, zihinsel kodlarımız arasında güçlü bir savunma biçimini ortaya koyarken, bununla birlikte en yıkıcı silahtan bile daha etkili bir karşı koyuş biçimini de gerçekleştiriyor. Yani sevgi ve barış dilini… 
 
Bu dil, en azılı silahlardan bile daha etkin bir dildir. İşte şiirin bu yapısı, şiirin ne kadar etkin bir edebiyat türü olduğunu da göstermiş oluyor bir bakıma. Çünkü savaşlar, darbeler, silahlar ve onların etkileri unutulur, gözden düşer ama onlara karşı koyan şiir, hiçbir zaman etkinliğini yitirmez. Bundan binlerce yıl önce yazılmış olan şiirler, eğer bugün hala söyleniyorsa bu, şiirin bir savunma aracı olarak ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor demektir… 
 
Bu açıdan bakıldığında şiirin bir savunma aracı olarak görülmesi, tamamen şiirin kendi iç dinamikleri ile alakalı bir duruma sahip olmasından kaynaklandığını söyleyebiliriz. Edebiyat türleri içinde en eski ve en etkin bir tür olan şiir, bir yerde bu durumunu hem tematik olarak, hem de estetiksel olarak bir avantaja dönüştürerek, diğer edebi türler içinde daha etkin bir konuma yücelmiştir. Bununla birlikte şiirin bir savunma aracına yükseltilmesi, tamamen (baskıcı, ideolojik) hâkim gücün toplum üzerindeki baskıcı niyetinin/eyleminin bir sonucudur dersek, yanılmış olmayız. Toplumun (özel) bir bireyi olan şairin, devlet/ler/in baskıcı tutumu karşısında girdiği/girebileceği bunalım travmasından bir şekilde kurtulması gerekir. Şiir, psikolojik olarak şairi belki bu travma karşısında rahatlatacaktır ama esas itibariyle şiirin yaptığı daha başka bir şey var: Şiir, kurulu düzene, adaletsizliğe karşı bir başkaldırı aracıdır… Çünkü şiir ve şair, her dönem olduğu gibi bu dönem de kurulu düzenlerin en büyük düşmanıdır: 24 yaşındaki Kürt Şair ve aktivist Ramin Hossein Panahi'nin İran'da idam cezasına çarptırılması, şiirin ve şairin ne kadar tehlikeli olduğunu göstermesi açısından iyi bir örnektir. Dünya, bu idamı durdurmaya çalışıyor ama nafile…
 
Evet, şiir, kurulu düzene, adaletsizliğe karşı bir başkaldırı aracıdır. Ona bu imkânı sağlayan da tamamen şiirin kendi iç dinamiklerinde saklıdır. İmge, sembol, mecaz, benzetme ve sair unsurlar, duyguların ve niyetlerin şiirin içinde etkin bir biçimde yer almasını sağlayan sözünü ettiğimiz unsurlardır… 
 
Albert Camus'unun "başkaldırıyorum öyleyse varım" sözü, insanın yeryüzünde birey olarak varlığını önceleyen bir "yargı" olmaktan öte, insanın insan fıtratına ters gelebilecek her şeye karşı olduğunu vurgulayan bir meydan okuma biçimidir. İşte şiir, bu meydan okumanın somutlaşmış şeklidir.
 
Etiketler: 12, Eylül, darbesi, dolayısıyla, ŞİİR, VE, SAVUNMA,
Yorumlar
Diğer Yazılar
SURİYELER… YA DA ENSAR - MUHACİR İLİŞKİSİ
TÜRKÜ DİNLEME TEMRİNLERİ
KUDÜS… EY KUDÜS!
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
KAPİTALİZMİN ŞEHİRLERİ
SÖZÜ YOLA KOYMAK VESİLESİYLE
İBRAHİM’İN DİNİNDEN OLMAK NASIL OLMAYI GEREKTİRİYOR
EDEBİYAT ORTAMI ŞİİR YILLIĞI
BİR ÖZGÜR DÜŞÜNME DENEMESİ: HAKİKATİN İZİNDE
ŞEHRİN REFLEKSLERİNİ ÖĞRENMEK YAHUT BİR URFA'YI TANIMA DENEMESİ
MANİFESTO
BU SEÇİM...
İBRAHİM’İN MEDİNE’Sİ
SEÇİM VE AMAÇ
KAÇIŞ…
ŞEHRİN MAKAMI
ZAMAN… BİR BÜYÜK SIR…
KÜRT EDEBİYATI ÜZERİNE KISA BİR BAKIŞ
KENDİNİ TANIMAYAN ŞEHİR… URFA -I
YAZMAK…
“COĞRAFYA KADERDİR” VESİLESİYLE
URFACA URFALICA
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
AK PARTİ’DE ‘AK’IN TUTULMASI
VAHY İLE DÜŞÜNME
MÜSLÜMAN’CA DÜŞÜNMEK…
ZİHNİYET KARMAŞIKLIĞI…
SELAHADDİN’İN KİTABI
BOYUNDAN BÜYÜK İŞLERE KARIŞMAK
FOLKLOR VE VAR OLMA YA DA FABLÊN KURDÎ
AHLAK VE HUKUK
HZ. MUHAMMED (SAV)’İ ANLAMAK…
Aşkın ve Geleneğin Şiiri “ESKİ GÜNLERDEN KALAN”
KİTAP FUARI İÇİN ÖNERİLER
Mekân ve Aşk ŞEHİR
KIVIRLIK KUŞLARI…
DOLAR… YA DA KAPİTALİZMİN HÜKÜMRANLIĞI
ANADOLU’DAN BİZE KALANLAR VEYA SANATIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
HAC VE AHLAK
SANAT ESERİ VE İŞLEYİŞ BİÇİMİ
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ
“KIRILMALAR” DOLAYISIYLA FARUK UYSAL ŞİİRİ
ANADOLU'NUN MANEVİ IRMAĞI YUNUS EMRE…
URFA: RUHUN MASALI…
NABİ…
GÖKYÜZÜ MELEKLERİ / AYLİN BEBEK’İN HİKAYESİ
MUHALEFET…
BUGÜN BAYRAM…
MEHMET TALAT AKAY’IN ARDINDAN…
FOLKLOR ŞİİRE DÜŞMAN DEĞİL
ORUÇ VE KUDÜS
SAVAŞ VE UÇURTMA
KUDÜS… EY KUDÜS!
HARRAN ŞİİR AKŞAMI
NASIL BİR ŞEHİR, NASIL BİR MİMARİ?
KADİM ŞEHİR
İNSAN ve ÇEVRE
Sarı Kitap Dolayısıyla TAYYİP ATMACA’NIN ŞİİRİ
GAP GÜNDEMİ İLE 20 YIL…
CAMİLER… İMAMLAR… YA DA MESCİD-İ NEBİ
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
ŞİİR NİÇİN YAZILIR VEYA NİÇİN OKUNUR ŞİİR
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER YAHUT BİZİM ŞEHİRDEN BEKLENTİLERİMİZ
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNMEK YA DA KENT KONSEYLERİ
BİR ŞEHİR ELEŞTİRİSİ YAPMAK
ŞEHİRLER ÖLÜR DE
ARAYAN BULUR ŞAHİN DOĞAN GİBİ
ŞEHRİN REFLEKSİNİ ÖĞRENMEK
Siraç SUMAN
KAÇMAK…
GEBECE
ABD’YE OLAN NEFRETİM
ZOR HAYATLAR
AKADEMİK KİTAP OKUMAK Ya da TÜRKİYEDE’Kİ SURİYELİLER
BUGÜN TAŞ ATMA GÜNÜ
SABİR RÜSTEMXANLI İLE
TEMMUZ ATEŞİ
TEK MİLLET TEK DEVLET
ŞEHİR ve İNSAN EĞİTİMİ
ÇANAKKALE RUHU DOLAYISIYLA
ŞEHİR VE KİMLİK
Yeni Bir Harran Dergisi
Aşk ve Mekân ŞEHİR
SAMİMİYET…
ŞEHİR BİZDEN NE İSTER! YA URFA?
ERDEM, İNSAN, ŞEHİR…
GÜZEL ADAMLARIN ŞEHRİ
Temmuz Ateşi
SAMİMİYET…
HİÇLİK… YA DA 15 TEMMUZ SÜRECİ
GÜNEŞİN ALTINDA ÇOK ŞEY OLUYOR
MELA AHMED CİZÎRΒNİN DİLİ
"İçin cennet, dışın cehennem olsa, sana asla dönmem"
BİR SEMPOZYUM'UN ARDINDAN
HARRAN DERGİSİ'NİN KAPANMASI
Türkiyelilik ve Osmanlılık
PERSONNA NON GRATTA
"TANRILAR VE KULLAR"
İNSAN-MEKÂN-ŞEHİR
SİYASETİN AMACI VE SİYASETÇİYE
KİM RÜYAMI GÖRECEK?
YENİ YILA BİR GİRERKEN...
Bizim Gazete
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Şanlıurfa
Sıcak
Güncelleme: 20.06.2019
Bugün
20° - 35°
Cuma
21° - 36°
Cumartesi
22° - 38°
Şanlıurfa

Güncelleme: 20.06.2019
İmsak
03:12
Sabah
04:58
Öğle
12:31
İkindi
16:23
Akşam
19:55
Yatsı
21:33
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı